Mamert Stankiewicz
| Mamert Stankiewicz | |
 Jako kapitan M/S Piłsudski |
|
| komandor podporucznik kapitan żeglugi wielkiej |
|
| Data i miejsce urodzenia | 22 stycznia 1889 Imperium Rosyjskie Jełgawa |
| Data śmierci | 26 listopada 1939 |
| Siły zbrojne |  Carski WMF Marynarka Wojenna RP Polska |
| Jednostki | "Ruryk" "Lwów" "Pułaski" "Polonia" |
| Odznaczenia | |
  |
|
Mamert Stankiewicz herbu Mogiła (ur. 22 stycznia 1889 w Mitawie (obecnie Jełgawa), zm. 26 listopada 1939) – komandor podporucznik Marynarki Wojennej II RP, kapitan żeglugi wielkiej Polskiej Marynarki Handlowej, dowódca statków "Lwów", "Polonia" oraz "Piłsudski", znany jako Znaczy[1] Kapitan, także jako bohater powieści Karola Olgierda Borchardta Znaczy Kapitan.
[edytuj] Życiorys
Ukończył Morski Korpus Kadetów w Petersburgu i służył w rosyjskiej marynarce wojennej.
W czasie I wojny światowej był oficerem nawigacyjnym okrętu flagowego Floty Bałtyckiej – krążownika pancernego "Ruryk", podczas operacji w Zatoce Ryskiej; później dowódcą pancernika.
W latach 1918-1919 został urzędnikiem Konsulatu Rosyjskiego w Pittsburghu w USA. Delegowany następnie na Syberię do flotylli rzecznej. Aresztowany przez Czeka, przebywał w więzieniu w Irkucku, a następnie, do połowy maja 1921, w obozie w Krasnojarsku.
Od czerwca 1921 w Polsce, zweryfikowany w stopniu komandora podporucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i przydzielony do Szkoły Morskiej w Tczewie jako kierownik Wydziału Nawigacyjnego. Jednocześnie wykładał astronomię i nawigację w Oficerskiej Szkole Marynarki Wojennej w Toruniu. W 1923 uczestniczył w podróży statku Szkoły Morskiej "Lwów" do Brazylii, a w latach 1924-1926 dowodził "Lwowem" jako komendant, następnie podjął pracę na statkach handlowych i jako pilot w Urzędzie Morskim w Gdyni.
Od 1931 dowodził transatlantykami "Pułaski" i "Polonia". Dozorował budowę transatlantyku MS "Piłsudski" i został jego kapitanem.
MS "Piłsudski" został zatopiony 26 listopada 1939, prawdopodobnie na niemieckiej minie. Kapitan Stankiewicz zszedł z pokładu jako ostatni. Wyłowiono go z morza, lecz zmarł wskutek hipotermii i ataku serca.
Napisał wspomnienia Z floty carskiej do polskiej (pierwotny tytuł nadany przez autora to Korsarz i Don Kichot). Opisany został w poświęconej mu książce Karola Olgierda Borchardta Znaczy Kapitan.
Jego imię nosił statek MS „Kapitan M. Stankiewicz” zwodowany 13 listopada 1962.
Odznaczony pośmiertnie orderem Virtuti Militari i brytyjskim Distinguished Service Cross.
Został pochowany z asystą wojskową na cmentarzu West Village Cementary przy View Road w Hartlepool niedaleko Middlesbrough, na wschodnim wybrzeżu Anglii (położenie grobu kpt. Mamerta Stankiewicza kwatera: PLOT 2 RCM[2] na cmentarzu West Village Cementary w Hartlepool ). Dawniej grobem kpt. Mamerta Stankiewicza opiekowało się Stowarzyszenie Oficerów Polskiej Marynarki Handlowej w Londynie obecnie opiekę przejął[3] YKP[4] w Londynie.
Przypisy
- ↑ od słowa "znaczy", którym rozpoczynał niemal każde zdanie. Źródło: Znaczy Kapitan K.O.Borchardta
- ↑ Jan Ruszkowski: Śladami Znaczy Kapitana (pol.). port21.pl. [dostęp 22 lipca 2009].
- ↑ [za:] Jerzy Knabe: Doroczna wizyta u Kpt. Mamerta Stankiewicza (pol.). pogoria.org, 3.11.2008. [dostęp 22 lipca 2009].
- ↑ Yacht Klub Polski w Londynie (pol.). [dostęp 22 lipca 2009].
[edytuj] Literatura
- Karol Olgierd Borchardt: Znaczy Kapitan. Gdynia: Miniatura, 2005, s. 377. ISBN 8389915014. [dostęp 22 lipca 2009]. (pol.)
- Mamert Stankiewicz: Z floty carskiej do polskiej. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 2007, s. 350. ISBN 978-83-244-0057-7. (pol.)
