Mary McAleese

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mary McAleese
Mary McAleese.jpgMary McAleese Signature.svg
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1951
Belfast
Prezydent Irlandii
Przynależność polityczna Fianna Fáil
Okres urzędowania od 11 listopada 1997
do 10 listopada 2011
Poprzednik Mary Robinson
Następca Michael D. Higgins
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Mary Patricia McAleese (wym. [mækəˈliːs], irl. Máire Pádraigín Mhic Ghiolla Íosa[1], wym. [ˈmoɪrʲə ˈpɑːdriɡʲiːɲ vʲikʲ ˈjilə ˈiːᵊsə]; ur. 27 czerwca 1951 w Belfaście, Irlandia Północna) – irlandzka polityk, ósma prezydent Irlandii, urzędująca w latach 1997–2011.

Przed objęciem urzędu prezydenta[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się jako Mary Patricia Leneghan (irl. Máire Pádraigín Ní Lionnacháin). Dorastała w Belfaście w katolickiej dzielnicy Ardoyne. Ukończyła St. Dominic’s High School, Queen’s University w Belfaście w 1973 r. oraz Trinity College w Dublinie. Zdała egzamin adwokacki Irlandii Północnej w 1974 r. i do dziś jest członkiem Adwokatury Republiki Irlandii. W 1975 roku została mianowana profesorem prawa karnego, kryminologii oraz penologii Trinity College, zastępując na tym stanowisku Mary Robinson (McAleese zastąpiła również Mary Robinson 20 lat później na stanowisku prezydenta republiki).

W latach 70. była członkinią-założycielką irlandzkiej „Kampanii na rzecz reform prawa dotyczącego homoseksualizmu”, działającej na rzecz zniesienia zakazu homoseksualizmu w Irlandii. Opuściła tę organizację w 1979 roku przystępując do Raidió Teilifís Éireann (Radio i Telewizja Irlandii) jako dziennikarka i prezenterka. Pracowała tam przez dziesięć lat jako reporterka i prowadząca program Today Tonight. W 1976 poślubiła Martina McAleese. W 1981 powróciła do wykładania na uczelni, ale kontynuowała pracę na pół etatu dla RTÉ jeszcze przez kilka lat. W 1987 powróciła do Queen’s University, aby zająć stanowisko dyrektora Instytutu Studiów Prawa Zawodowego. W tym samym roku wystartowała w wyborach parlamentarnych z ramienia partii Fianna Fáil, jednak bez sukcesu.

McAleese była członkiem Episkopalnej Delegacji Katolickiego Kościoła do Nowego Forum Irlandii w 1984 r. oraz członkiem Delegacji Kościoła Katolickiego do Północnej Komisji ds. Spornych Parad w 1996. Była również delegatem w 1995 Konferencji Białego Domu ds. handlu i inwestycji w Irlandii oraz podobnej konferencji w Pittsburghu w 1996 roku . W 1994 r. została prorektorem Queen’s University w Belfaście. Była pierwszą kobietą, która piastowała to stanowisko. Zanim została prezydentem Irlandii w 1997 r., McAleese pełniła funkcje:

  • Dyrektor Kanału 5 Telewizji.
  • Dyrektor Energetyki Północnej.
  • Dyrektor Królewskiej Grupy Szpitali Nadziei.
  • Członek-założyciel Irlandzkiej Komisji ds. Przeludnienia Więzień.

Prezydentura[edytuj | edytuj kod]

W 1997 roku McAleese pokonała byłego premiera (taoiseach) Alberta Reynoldsa w prawyborach wewnątrz Fianna Fáil i została nominowana kandydatką partii na stanowisko prezydenta Irlandii. Jej oponentami w wyborach prezydenckich w 1997 byli: Mary Banotti z Fine Gael, Adi Roche (kandydat laburzystowski) oraz dwóch kandydatów niezależnych: Dana Rosemary Scallon oraz Derek Nally. 11 listopada 1997 r. została zaprzysiężona na ósmego prezydenta Republiki Irlandzkiej.

Oficjalnie siedmioletnia kadencja McAleese miała dobiec końca w listopadzie 2004, jednak McAleese rozpisała wybory prezydenckie na 14 września 2004 roku, w których odniosła ponowne zwycięstwo i została zaprzysiężona 11 listopada 2004 roku.

McAleese jest pierwszym prezydentem Republiki urodzonym w Irlandii Północnej. Z tego względu często odwiedza Ulster i stara się działać na rzecz porozumienia katolików i protestantów. Jej działania wywołują często wiele kontrowersji. Przyjęcie przez nią anglikańskiej komunii w katedrze w Dublinie wywołało ostrą reakcję hierarchii katolickiej. 27 stycznia 2005, podczas obchodów 60. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau, wypowiedziała kontrowersyjne zdanie, że niektóre protestanckie dzieci w Belfaście są wychowywane w nienawiści do katolików, podobnie jak niemieckie dzieci były wychowywane w nienawiści do Żydów. Po krytyce ze strony ulsterskich unionistów prezydent przeprosiła za te słowa.

Od 19 listopada 2005, po zakończeniu kadencji prezydent Sri Lanki Chandriki Kumaratungi, była najdłużej urzędującą kobietą na stanowisku głowy państwa. 3 maja 2007 została uhonorowana nagrodą Fundacji Amerykańsko-Irlandzkiej. 3 czerwca 2007 uczestniczyła w Rzymie w uroczystościach kanonizacyjnych Karola z Mount Argus. Była to jej piąta wizyta w Watykanie w ciągu dwóch lat.

Urząd prezydenta złożyła 10 listopada 2011 r. 11 listopada 2011 roku jej następcą został Michael D. Higgins[2].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W 1976 r. poślubiła Martina McAleese, który od maja 2011 roku jest senatorem w Seanad Éireann[3]. Mają troje dzieci.

Przypisy

  1. Beathnaiséisí Máire Mhic Ghiolla Íosa (irl.). president.ie. [dostęp 2012-02-03].
  2. Michael D Higgins to be inaugurated in Dublin (ang.). BBC News, 11 listopada 2011. [dostęp 2011-11-11].
  3. Martin McAleese (ang.). electionsireland.org. [dostęp 2012-11-11].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Mary Robinson
Flag President of Ireland.svg Prezydent Irlandii
1997-2011
Flag President of Ireland.svg Następca
Michael D. Higgins