Matwiej Zacharow

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Matwiej Wasiljewicz Zacharow
Матвей Васильевич Захаров
płk Matwiej Zacharow w 1938
płk Matwiej Zacharow w 1938
marszałek Związku Radzieckiego marszałek Związku Radzieckiego
Data i miejsce urodzenia 17 sierpnia 1898
Twer
Data i miejsce śmierci 31 stycznia 1972
Moskwa
Przebieg służby
Lata służby 19181972
Siły zbrojne Red star.svg Armia Czerwona
Stanowiska szef wywiadu wojskowego GRU, d-ca Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, d-ca grupy wojsk radzieckich w NRD, szef SG Armii Czerwonej
Główne wojny i bitwy wojna domowa w Rosji,
II wojna światowa,
Wielka Wojna Ojczyźniana,
operacja kwantuńska
Odznaczenia
Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Złota Gwiazda Bohatera Związku Radzieckiego Złota Gwiazda Bohatera Republiki Czechosłowackiej
Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Lenina Order Rewolucji Październikowej Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa I klasy Order Suworowa I klasy Order Kutuzowa I klasy Order Kutuzowa I klasy Order Bohdana Chmielnickiego I klasy Medal "20 lat Radzieckich Sił Zbrojnych" Order Czerwonej Gwiazdy Medal "Za zwycięstwo nad Niemcami w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej 1941-1945" Medal 100-lecia urodzin Lenina Order Klementa Gottwalda (Czechosłowacja)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Znaczek Poczty ZSRR z marsz. Matwiejem Zacharowem, 1978

Matwiej Wasiljewicz Zacharow (ros. Матвей Васильевич Захаров, ur. 17 sierpnia 1898 w Twerze, zm. 31 stycznia 1972 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, marszałek Związku Radzieckiego (1959), dowódca grupy wojsk radzieckich w NRD, szef wywiadu wojskowego GRU (1949–1952), szef Sztabu Generalnego Armii Czerwonej (1960–1963 i 1964–1971), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 4., 5., 6., 7. i 8. kadencji, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1945, 1971) i Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1970).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

I wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W czasie I wojny światowej uniknął poboru do wojska i aktywnie działał w ruchu antywojennym. W kwietniu 1917 wstąpił do bolszewickiej Czerwonej Gwardii. W tym samym roku w październiku brał udział w szturmie na Pałac Zimowy.

Brał udział w wojnie domowej awansując w Armii Czerwonej. Studiował w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego. We wrześniu 1935, w wieku 35 lat, objął dowództwo pułku, a w 1936 został wysłany do nowoutworzonej Akademii Sztabu Generalnego. Przeżył stalinowskie czystki i w lipcu 1937 został mianowany szefem sztabu Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, a w maju 1938 pomocnikiem szefa Sztabu Generalnego Armii Czerwonej.

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

W 1940 po zmianach personalnych w kierownictwie sił zbrojnych (powodem zmian była wojna zimowa z Finlandią), został przeniesiony na szefa sztabu do nowoutworzonego Odeskiego Okręgu Wojskowego. Po ataku Niemiec na Związek Radziecki w czerwcu 1941, w stopniu generała-majora objął funkcję szefa sztabu nowo sformowanej 9 Armii, utworzonej z wojsk Odeskiego Okręgu Wojskowego. Następnie był szefem sztabu 2 Frontu Ukraińskiego, a następnie Frontu Zabajkalskiego.

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Po zakończeniu II wojny światowej kierował Akademią Sztabu Generalnego. W styczniu 1949 zastąpił na stanowisku szefa wywiadu wojskowego GRU Nikołaja Trusowa i zarazem został zastępcą szefa Sztabu Generalnego RKKA. Z obydwu stanowisk został zwolniony w 1952, jego miejsce na stanowisku szefa GRU zajął Michaił Szalin.

Po śmierci Józefa Stalina w marcu 1953, spychany był na coraz niższe stanowiska w hierarchii wojskowej, ale w maju 1954 został mianowany dowódcą Leningradzkiego Okręgu Wojskowego, a następnie w 1957 dowódcą grupy wojsk stacjonujących w Niemieckiej Republice Demokratycznej. W 1959 awansowany na Marszałka Związku Radzieckiego i w 1960 mianowany szefem Sztabu Generalnego RKKA. Stracił to stanowisko w 1963, w ramach zmiany w radzieckim kierownictwie polityczno-wojskowym po Kubańskim Kryzysie Rakietowym.

W marcu 1963 powierzono mu ponownie komendę Akademii Sztabu Generalnego. Później brał udział w spisku przeciwko Nikicie Chruszczowowi i po jego obaleniu w październiku 1964, przywrócono mu stanowisko szefa Sztabu Generalnego RKKA, które zajmował do września 1971.

Od 1961 członek Komitetu Centralnego KPZR, w latach 1947–1952 deputowany do Rady Najwyższej RFSRR, a w latach 1954–1972 do Rady Najwyższej ZSRR od 4. do 8. kadencji.

Zmarł cztery miesiące później, 31 stycznia 1972 i został pochowany pod murem kremlowskim na Placu Czerwonym w Moskwie.

Awanse[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]