Michael Crichton
| Michael Crichton | |
Michael Crichton (2002) |
|
| Imiona i nazwisko | John Michael Crichton |
| Data i miejsce urodzenia | 23 października 1942, |
| Data i miejsce śmierci | 4 listopada 2008, |
| Narodowość | Stany Zjednoczone |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Styl | science fiction, thriller |
| Ważne dzieła | Park jurajski, Kongo, System, Wielki skok na pociąg, Wschodzące słońce, Kula, Trzynasty wojownik |
| Strona domowa | |
John Michael Crichton (ur. 23 października 1942 w Chicago, zm. 4 listopada 2008 w Los Angeles[1]) – amerykański pisarz, reżyser, scenarzysta i producent filmowy. Autor znanych powieści określanych jako technothrillery, które popularność zyskały dzięki adaptacjom filmowym (np. Park Jurajski w reżyserii Stevena Spielberga). Był także pomysłodawcą i producentem serialu Ostry dyżur oraz autorem scenariuszy wielu filmów, m.in. Twister.
Spis treści |
Życiorys[edytuj]
Urodził się 23 października 1942 roku w Chicago, w stanie Illinois[2][3], jako najstarszy syn dziennikarza Johna Hendersona Crichtona i Zuli Miller Crichton. Wychował się na Long Island w Roslyn, w stanie Nowy Jork, wraz z trójką rodzeństwa: dwiema siostrami Kimberly i Catherine, oraz bratem Douglasem[4]. Z wykształcenia lekarz (absolwent Harvard Medical School), z zamiłowania podróżnik i nurek. Twórczość literacką rozpoczął jeszcze na studiach, aby opłacić rachunki, publikując pod pseudonimami (John Lange, Jeffery Hudson i Michael Douglas). Swoisty gigant umysłu i ciała (jak sam podaje, już na studiach miał 206 cm wzrostu)[5]. W swoim życiu zdarzały mu się epizody wiary w aurę, projekcje astralne, i jasnowidzenie. Miał również za sobą pięć małżeństw, z czego cztery zakończyły się rozwodem. Jedna z pierwszych powieści Wyższa konieczność, w 1968 niespodziewanie zdobyła nagrodę Edgar Award. Napisana rok później "Andromeda" znaczy śmierć stała się bestsellerem i rozpoczęła karierę Crichtona.
Był sceptykiem globalnego ocieplenia[6]. W 2004 opublikował książkę Państwo strachu, która nawiązuje do tematyki zmian klimatu, często proszonym o pisanie esejów w wielu czasopismach i zapraszanym do wygłaszania przemówień z różnych okazji.
Zmarł na raka 4 listopada 2008 roku w wieku 66 lat, pozostawiając żonę i córkę, (syn – również John Michael – urodził się już po jego śmierci).
Bibliografia[edytuj]
Thrillery[edytuj]
- 1966 Odds On (jako John Lange)
- 1967 Scratch One (jako John Lange)
- 1968 Easy Go (jako John Lange)
- 1968 Wyższa konieczność (A Case of Need) (jako Jeffery Hudson)
- 1969 Zero Cool (jako John Lange)
- 1969 "Andromeda" znaczy śmierć (The Andromeda Strain)
- 1969 The Venom Business (jako John Lange)
- 1970 Drug of Choice (jako John Lange)
- 1970 Dealing (jako Michael Douglas) (razem z bratem Douglasem Crichtonem)
- 1970 Grave Descend (jako John Lange)
- 1972 Człowiek terminal (The Terminal Man)
- 1972 Śmierć binarna (Binary) (jako John Lange)
- 1975 Wielki skok na pociąg (The Great Train Robbery)
- 1976 Zjadacze umarłych (aka Trzynasty wojownik) (Eaters of the Dead)
- 1980 Kongo (Congo)
- 1987 Kula (Sphere)
- 1990 Park Jurajski (Jurassic Park)
- 1992 Wschodzące słońce (Rising Sun)
- 1994 System (aka W sieci) (Disclosure)
- 1995 Zaginiony świat (The Lost World)
- 1996 Norton N22 (Airframe)
- 1999 Linia czasu (Timeline)
- 2002 Rój (aka Predator) (Prey)
- 2004 Państwo strachu (aka Korporacja strachu) (State of Fear)
- 2006 Następny (Next)
- 2009 Pod Piracką Flagą (Pirate Latitudes)
- 2011 Micro (dokończona przez Richarda Prestona)
Inne[edytuj]
- 1970 Five Patients
- 1974 Emergency Room – autor
- 1977 Jasper Johns
- 1983 Electronic Life: How to Think about Computers
- 1988 Wędrówki (Travels)
- 2007 States of Fear: Science or Politics?
Eseje[edytuj]
- Climbing Up A Cinder Cone (New York Times - 17 maja 1959)
- Heart Transplants and the Press (New Republic - 25 maja 1968)
- The Andromeda Strain. Author Strained by Movie (The Victoria Advocate - 22 marca 1971)
- Panic in the Sheets (Dating in the Age of AIDs) (Playboy Magazine - styczeń 1988)
- Love Is ... (Redbook Magazine - luty 1988)
- America Beyond (After the Challenger Disaster) (Popular Mechanics Magazine - 1988)
- Men's Hearts (Playboy Magazine - luty 1989)
- Greater Expectations (Newsweek - 24 września 1990)
- Conventional Wisdom (House and Garden - listopad 1990)
- Happiness (Redbook Magazine - maj 1991)
- The Happiness Report (Self, sierpień 1991)
- How To Fight (Playboy Magazine - grudzień 1991)
- Is Biotechnology Creating a Monster? (Business and Society Review - wiosna 1992)
- Time for Tough Talk in the Land of the Setting Sun (New York Times - 10 sierpnia 1992)
- Installer Hell (Byte - wrzesień 1993)
- Could Tiny Machines Rule The World? (Parade Magazine - 24 listopada 2002)
- Let's Stop Scaring Ourselves (Parade Magazine - 5 grudnia 2004)
- This Essay Breaks the Law (New York Times - marzec 2006)
- Vanishing Intellectual Diversity (International Leadership Forum - marzec 2006)
- Bodysnatchers 2006 (Wall Street Journal - grudzień 2006)
- Patenting Life (New York Times - styczeń 2007)
- Michael Crichton On Public Health (The Rotarian - czerwiec 2008)
Recenzje literackie lub filmowe do harwardzkiego dziennika studenckiego „Crimson”[edytuj]
- 54% of 1964 Receive First House Choice (15 maja 1961)
- The Guns of Navarone (14 października 1961)
- Purcell Says Science Laws Are Misused (16 października 1961)
- Book of Essays Describes State Of Negro Race (10 listopada 1961)
- The Devil's Eye (14 listopada 1961)
- Strong Ivy Opposition Challenges 'Balanced' Crimson Swim Team (18 listopada 1961)
- Ardrey Would Give Social Darwinism A Basis In Fact (24 lutego 1962)
- Science Can't Accommodate Cold War Demands (23 marca 1962)
- Vellucci Scores Harvard's MTA Bid; Suggests 'Million Dollar Gift' to City (29 marca 1962)
- City Planners Stress Change at Conference (16 kwietnia 1962)
- Updike Writes About Unhappy People (27 kwietnia 1962)
- Chemistry Department Will Enlarge Tutorial (9 maja 1962)
- Doubts of Chem Department Delay New Science Center (10 maja 1962)
- Purcell Raps Promotion Of Leet's Testing Theory (25 maja 1962)
- New Accelerator Probes Structure of Proton (13 października 1962)
- Lady Chatterly's Lover (22 października 1962)
- Clive T. Miller Silhouette (5 grudnia 1962)
- Controversial Scientist Claims Racial Differences Arose Early (14 lutego 1963)
- Yale Swim Squad Sinks Varsity; Elis' Set Six IAB Pool Records (4 marca 1963)
- Views on the Idiot Box (14 marca 1963)
- Smith College: The Middle Way (26 marca 1963)
- Life in the Stone Age (28 marca 1963)
- The Shape of the Future (11 kwietnia 1963)
- Varsity Dumps Judges 25-3; 14 Scored in Seventh (8 maja 1963)
- Nine Trounces B.C., 5-0 Take GBL Title (14 maja 1963)
- Further Views On The 'Two Cultures' (10 października 1963)
- The American Way of Life and Death (21 listopada 1963)
- Tom Jones (8 stycznia 1964)
- Analysis of Meyer Levin's 'Fanatic': A 'Basic Problem' Badly Presented (20 lutego 1964)
- Dr. Spock Silhouette (26 lutego 1964)
- Norbert Wiener On Man and His Machine (6 maja 1964)
Przemówienia[edytuj]
- Mediasaurus: The Decline of Conventional Media - 7 kwietnia 1993
- Ritual Abuse, Hot Air, and Missed Opportunities: Science Views Media - 25 stycznia 1999
- Why Speculate? - 26 kwietnia 2002
- Aliens Cause Global Warming - 17 stycznia 2003
- Environmentalism as Religion - 15 września 2003
- Science Policy in the 21st Century - 25 stycznia 2005
- The Case for Skepticism on Global Warming - 25 stycznia 2005
- Testimony before the United States Senate - 28 września 2005
- Complexity Theory and Environmental Management - 6 listopada 2005
- Genetic Research And Legislative Needs - 14 września 2006
- What I Have Learned From Reactions to My Books - 21 maja 2007
Opowiadania[edytuj]
- Johnny at 8:30 (wiersz napisany około 1957, lat 14) - zebrane w: First Words, Paul Mandelbaum (2000)
- Opowiadanie bez tytułu (1960, lat 17) - j.w.
- Life Goes to a Party (1961, lat 18) - j.w.
- The Most Important Part of the Lab (1961, lat 18) - j.w.
- The Most Powerful Tailor in the World (Playboy, Wrzesień 1971)
- Mousetrap: A Tale of Computer Crime (Life, styczeń 1984, Vol. 7, No.1)
- How Does That Make You Feel (Playboy, Listopad 1986)
- Blood Doesn't Come Out wyd. w Polsce w zbiorze Elektryzujące opowieści 4/2007 pod red. Michaela Chabona
Filmografia[edytuj]
Michael Crichton był reżyserem następujących filmów fabularnych:
- 1972 Śmierć binarna (Pursuit)
- 1973 Świat Dzikiego Zachodu (Westworld)
- 1978 Śpiączka (Coma)
- 1979 Wielki napad na pociąg (The First Great Train Robbery)
- 1981 Wzór piękności, także Doskonała piękność (Looker)
- 1984 Ucieczka (Runaway)
- 1989 Dowód rzeczowy (Physical Evidence)
Adaptacje filmowe i telewizyjne[edytuj]
- 1971 Tajemnica Andromedy (The Andromeda Strain) (reż. Robert Wise)
- 1972 Dealing: Or the Berkeley-to-Boston Forty-Brick Lost-Bag Blues (reż. Paul Williams)
- 1972 Terapia Careya (aka Śledztwo Careya) (The Carey Treatment) (reż. Blake Edwards)
- 1972 Śmierć binarna (Pursuit) (reż. Michael Crichton)
- 1974 Człowiek Terminal (The Terminal Man) (reż. Mike Hodges)
- 1979 Wielki napad na pociąg (The First Great Train Robbery) (reż. Michael Crichton)
- 1993 Park Jurajski (Jurassic Park) (reż. Steven Spielberg)
- 1993 Wschodzące słońce (Rising Sun) (reż. Philip Kaufman)
- 1994 W sieci (Disclosure) (reż. Barry Levinson)
- 1995 Kongo (Congo) (reż. Frank Marshall)
- 1997 Zaginiony Świat: Park Jurajski (The Lost World: Jurassic Park) (reż. Steven Spielberg)
- 1998 Kula (Sphere) (reż. Barry Levinson)
- 1999 Trzynasty wojownik (The 13th Warrior) (reż. John McTiernan, Michael Crichton)
- 2003 Linia czasu, także Granice czasu (Timeline) (reż. Richard Donner)
- 2008 The Andromeda Strain (reż. Mikael Salomon) (miniserial)
Przypisy
- ↑ Best-Selling Author Michael Crichton Dies (ang.). CBS News, 2008-11-05. [dostęp 2008-11-05].
- ↑ Michael Crichton's Mark on the Science Fiction World (ang.). [dostęp 2012-08-05].
- ↑ Michael Crichton at the Internet Movie Database (ang.). [dostęp 2012-08-05].
- ↑ Q & A with Michael Crichton (ang.). [dostęp 2012-08-05].
- ↑ Michael Crichton", People Magazine, Vol. 37, No. 17, May 04, 1992 (ang.). [dostęp 2012-08-05].
- ↑ The Case for Skepticism on Global Warming
Linki zewnętrzne[edytuj]
|
|||||||||||