Miklós Kállay

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Miklós Kállay
zdjęcie
Data i miejsce urodzenia 23 stycznia 1887
 Węgry, Nyíregyháza
Data i miejsce śmierci 14 stycznia 1967
Nowy Jork
Królestwo Węgier (1920-1946) Premier Węgier
Okres urzędowania od 10 marca 1942
do 22 marca 1945
Poprzednik László Bárdossy
Następca Döme Sztójay
Królestwo Węgier (1920-1946) Minister Spraw Zagranicznych
Okres urzędowania od 7 marca 1942
do 20 maja 1942
Królestwo Węgier (1920-1946) Minister Rolnictwa
Okres urzędowania od 1932
do 1935
Królestwo Węgier (1920-1946) Zastępca sekretarza stanu w ministerstwie handlu
Okres urzędowania od 1929
do 1931

Miklós Kállay de Nagy-Kálló (ur. 23 stycznia 1887 w Nyíregyházie na Węgrzech, zm. 14 stycznia 1967 w Nowym Yorku) – węgierski polityk, premier Królestwa Węgier w czasie II wojny światowej (od 9 marca 1942 do 19 marca 1944), z wykształcenia prawnik.

Kállayowie byli starą i wpływową rodziną pośród lokalnej szlachty, Miklós pracował jako namiestnik komitatu (węg. megye) Nyíregyháza w latach 1921-1929, następnie pracował jako zastępca sekretarza stanu w ministerstwie handlu (1929-31), a także jako minister rolnictwa (1932-35). Z powodu rozbieżności zdań z premierem Gyulą Gömbösem odszedł z aktywnego życia politycznego kraju aż do 1942 roku, kiedy regent Miklós Horthy nakazał László Bárdossy podać się do dymisji z nieznanych przyczyn (najprawdopodobniej chodziło o jego nieumiejętność przeciwstawienia się polityce nazistów). Wtedy, w marcu 1942 roku, zaproponował Miklósowi Kállayowi stworzenie nowego rządu. Prócz posady premiera Kállay objął także stanowisko ministra spraw zagranicznych (urzędował od 7 marca do 20 maja 1942).

Mimo że Węgry pozostały sprzymierzone z nazistowskimi Niemcami, Kállay i Horthy pozostali zasadniczo konserwatywni i obojętni faszyzmowi, a rząd węgierski odmówił w uczestniczeniu w łapankach Żydów, a także pozwolił prasie lewicowej działać bez większej ingerencji. Premier poparł wysiłki Niemiec w walce z ZSRR, jednak powoli zabiegał także o względy zachodnich mocarstw. Na początku 1943 roku Adolf Hitler zażądał usunięcia Kállaya z urzędu, jednak to nie nastąpiło. Naziści zdenerwowani polityką sojuszników rozpoczęli okupację Węgier w marcu 1944 roku, zmuszając Kállaya do ustąpienia i zastępując go bardziej uległym następcą.

Z początku Kállayowi udawało się unikać nazistów, jednak ostatecznie został złapany i wysłany najpierw do obozu koncentracyjnego Dachau, a następnie do Mauthausen. Pod koniec kwietnia 1945 roku został przeniesiony do Tyrolu razem z innymi współwięźniami, gdzie zostali uwolnieni z rąk SS przez żołnierzy Wehrmachtu. Został wyzwolony przez 5 Armię Stanów Zjednoczonych 5 maja 1945.

Wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i opublikował swoje wspomnienia jako książkę Hungarian Premier: A Personal Account of a Nation's Struggle in the Second World War w 1954.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]