20 maja jest 140. (w latach przestępnych 141.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 225 dni.
- Imieniny obchodzą: Aleksander, Asteriusz, Anastazy, Bernardyn, Bromir, Bronimir, Bronisąd, Dawid, Elfryda, Józefa, Karol, Kolumba, Rymwid, Saturnina, Taleleusz, Teodor i Wiktoria
- Kamerun – Święto Narodowe
- Timor Wschodni – Święto Niepodległości
- Wspomnienia i święta w Kościele katolickim[1][2] obchodzą:
Wydarzenia w Polsce [edytuj]
Wydarzenia na świecie [edytuj]
Bitwa pod Budziszynem (1813)
- 325 – Otwarto Sobór nicejski I na którym m.in. potępiono arianizm, uchwalono nicejskie wyznanie wiary i rozstrzygnięto spór o datę świąt Wielkanocy.
- 491 – Cesarzowa bizantyńska Ariadna, wdowa po cesarzu Zenonie, wzięła ślub z wysokim urzędnikiem dworskim Flawiuszem Anastazjuszem i zachowała wszystkie swoje dotychczasowe przywileje i wpływy.
- 526 – (między 20 a 29 maja) Antiochia Syryjska została zniszczona przez trzęsienie ziemi; zginęło około 250 tys. osób.
- 685 – W pobliżu Dunnichen Nortumbryjczycy pod dowództwem Egfryta przegrali bitwę z pogańskimi Piktami, którymi dowodził król Bruide.
- 885 – Karol Otyły został koronowany na króla zachodniofrankijskiego.
- 1202 – Trzęsienie ziemi z epicentrum w północno-zachodniej Syrii zabiło od 30 tys. do ponad miliona osób na Bliskim Wschodzie i północnej Afryce.
- 1217 – Pierwsza wojna baronów: zwycięstwo wojsk angielskich nad francuskimi w bitwie pod Lincoln.
- 1285 – Henryk II został królem Cypru i Jerozolimy.
- 1293 – Założono Uniwersytet Complutense w Madrycie.
- 1303 – Królowie Filip IV i Edward I podpisali traktat paryski. Anglia uzyskała potwierdzenie swego lenna Gujenny (Akwitanii), w zamian za co wycofała swe poparcie dla Flandrii i ta musiała podporządkować się Francji.
- 1347 – W Rzymie wybuchło powstanie ludowe.
- 1495 – Wojny włoskie: zagrożony odcięciem swych wojsk król Francji Karol VIII opuścił Neapol.
- 1498 – Vasco da Gama dopłynął do Indii.
- 1501 – Portugalczycy odkryli Wyspę Wniebowstąpienia na południowym Atlantyku.
- 1521 – Ignacy Loyola został ciężko ranny podczas hiszpańsko-francuskiej bitwy pod Pampeluną.
- 1560 – Duńczycy zajęli księstwo biskupie w Kurlandii.
- 1570 – W Antwerpii został wydany pierwszy nowożytny atlas świata Theatrum Orbis Terrarum.
- 1571 – W Rzymie podpisano akt powołujący Świętą Ligę przeciwko Turcji.
- 1609 – W Londynie zostały wydane Sonety Williama Szekspira.
- 1631 – Wojna trzydziestoletnia: wojska cesarskie dokonały rzezi 25 tysięcy mieszkańców Magdeburga.
- 1654 – Na wyspie Tobago została założona kurlandzka kolonia Nowa Kurlandia.
- 1667 – II wojna angielsko-holenderska: zwycięstwo floty angielskiej w bitwie morskiej koło Nevis.
- 1756 – Wojna siedmioletnia: strategiczne zwycięstwo floty francuskiej nad brytyjską w bitwie u brzegów Minorki.
- 1795 – Fryderyk Eugeniusz został księciem Wirtembergii.
- 1796 – Salomon III został cesarzem Etiopii.
- 1813 – VI koalicja antyfrancuska: rozpoczęła się bitwa pod Budziszynem.
- 1815 – Podpisano austriacko-neapolitański traktat z Casalanzy, który położył kres dziesięcioletniemu panowaniu napoleońskiemu w regionie Neapolu.
- 1856 – William Fox został premierem Nowej Zelandii.
- 1858 – II wojna opiumowa: Brytyjczycy zdobyli forty Dagu u ujścia rzeki Hai He w Tiencinie.
- 1859 – Wojna francusko-austriacka: zwycięstwo wojsk francusko-sardyńskich w bitwie pod Montebello.
- 1861 – Wojna secesyjna: Karolina Północna wystąpiła z Unii.
- 1862 – Wojna secesyjna: Kongres Unii przyjął ustawę o osadnictwie (Homestead Act), która miała przyciągnąć ochotników do walki po jej stronie.
- 1864 – Wojna secesyjna: zwycięstwo Konfederatów w bitwie pod Ware Bottom Church.
- 1873 – Levi Strauss i Jacob Davis uzyskali amerykański patent na dżinsy.
- 1882 – Niemcy, Włochy i Austro-Węgry zawiązały Trójprzymierze.
- 1890 – Francuski astronom Auguste Charlois odkrył planetoidę (293) Brasilia.
- 1897 – W szajcarskim Sankt Gallen uruchomiono komunikację tramwajową.
- 1902 – Kuba uzyskała niepodległość (od USA).
- 1903 – Amerykański astronom Raymond Smith Dugan odkrył planetoidę (510) Mabella.
- 1909 – Klemens Maria Hofbauer i Josep Oriol Bogunyà zostali kanonizowani przez papieża Piusa X.
- 1921 – Prezydent USA Warren Harding przekazał Marii Skłodowskiej-Curie kapsułkę z zawartością radu wartości ówczesnych 100 tys. dolarów.
- 1923 – W Walencji otwarto Stadion Mestalla.
- 1926 – Henri Jaspar został premierem Belgii.
- 1927 – Amerykański pilot Charles Lindbergh wystartował z lotniska w Garden City pod Nowym Jorkiem w pierwszy w historii samotny lot transatlantycki bez międzylądowań, zakończony po 33,5 godz. lądowaniem w Paryżu.
- 1928:
- Japonka Kinue Hitomi ustanowiła w Osace rekord świata w skoku w dal (5,98 m).
- Z uszkodzonej cysterny w zakładach chemicznych w Hamburgu wydostało się 11 ton fosgenu, który rozprzestrzenił się na odległość ok. 10 km powodując śmierć 10 i podtrucia u 300 osób.
- 1932:
- 1933:
- 1934 – Zakończyła się wojna saudyjsko-jemeńska.
- 1936:
- 1937 – Dokonano oblotu brytyjskiego samolotu pasażerskiego i pocztowego de Havilland Albatross.
- 1941 – Kampania śródziemnomorska: wojska niemieckie przeprowadziły desant na Kretę.
- 1942 – Wojna na Pacyfiku: Japończycy zajęli całą Birmę dochodząc do granicy indyjskiej.
- 1946 – W Wielkiej Brytanii znacjonalizowano kopalnie.
- 1949 – W USA powstała Agencja Bezpieczeństwa Sił Zbrojnych (AFSA).
- 1954 – Na konferencji w Genewie podpisano porozumienie dzielące Wietnam wzdłuż 17. równoleżnika.
- 1960 – Uprowadzony z Argentyny przez Mossad nazistowski zbrodniarz Adolf Eichmann został przewieziony specjalnym samolotem do Izraela.
- 1961 – Na Ukrainie została ustanowiona Państwowa Nagroda im. Tarasa Szewczenki.
- 1965:
- 1969 – Wojna wietnamska: zwycięstwo wojsk amerykańsko-południowowietnamskich w bitwie o Hamburger Hill.
- 1970 – Ustanowiono flagę Sudanu.
- 1975 – Ustanowiono flagę Kamerunu.
- 1978 – Został wystrzelony Pioneer Venus 1, sztuczny satelita Wenus.
- 1980 – 59,5% głosujących w referendum w kanadyjskiej prowincji Quebec opowiedziało się przeciwko ogłoszeniu przez nią niepodległości.
- 1981 – Premiera filmu Rydwany ognia.
- 1982:
- 1983 – W czasopiśmie Science ukazał się artykuł donoszący o odkryciu wirusa HIV.
- 1985 – W Miami finansowane przez amerykański rząd Radio Martí rozpoczęło nadawanie programów skierowanych do mieszkańców Kuby.
- 1986 – Na Narodowym Cmentarzu w Arlington pochowano we wspólnej mogile szczątki 5 z 7 śmiertelnych ofiar katastrofy wahadłowca Challenger.
- 1988 – W Carnarvon w Australii Zachodniej doszło do katastrofy masowca Korean Star i wycieku 600 ton oleju napędowego ze zbiorników statku.
- 1989 – W związku z protestami na Placu Tian'anmen wprowadzono stan wyjątkowy w Pekinie.
- 1990:
- 1992:
- 1994 – Premiera filmu Maverick.
- 1996 – Rozpoczął się ponad półtoraroczny okres widoczności gołym okiem Komety Hale'a-Boppa, jednej z najjaśniejszych w historii.
- 2001 – Urzędujący prezydent Czadu Idriss Déby został wybrany na kolejną kadencję.
- 2002:
- 2006:
- 2008:
- 2009:
- 2010 – Z kosmodromu Tanegashima została wystrzelona w kierunku Wenus japońska sonda Akatsuki.
Urodzili się [edytuj]
- 1315 – Bonna Luksemburska, księżniczka Czech, księżna Normandii (zm. 1349)
- 1470 – Pietro Bembo, włoski duchowny katolicki, kardynał, poeta, historyk (zm. 1547)
- 1554 – Paolo Bellasio, włoski kompozytor (zm. 1594)
- 1726 – Francis Cotes, angielski malarz (zm. 1770)
- 1764 – Johann Gottfried Schadow, niemiecki rzeźbiarz, malarz, grafik (zm. 1850)
- 1768 – Dolley Madison, amerykańska pierwsza dama (zm. 1849)
- 1780 – Bernardino Rivadavia, argentyński polityk, pierwszy prezydent Argentyny (zm. 1845)
- 1789 – Marceli Champagnat, francuski duchowny katolicki, święty (zm. 1840)
- 1799 – Honoré de Balzac, francuski pisarz (zm. 1850)
- 1806 – John Stuart Mill, brytyjski filozof, politolog, ekonomista (zm. 1873)
- 1811 – Alfred Domett, brytyjski polityk, poeta (zm. 1887)
- 1815 – Barthélemy Menn, szwajcarski malarz, rysownik (zm. 1893)
- 1820 – Michał Bergson, polski kompozytor, pianista (zm. 1898)
- 1832 – Garretson Gibson, liberyjski polityk, prezydent Liberii (zm. 1910)
- 1838 – Jules Méline, francuski polityk, premier Francji (zm. 1925)
- 1839 – Bernardino Caballero, paragwajski polityk, prezydent Paragwaju (zm. 1912)
- 1846 – Alexander von Kluck, niemiecki generał (zm. 1934)
- 1851 – Emil Berliner, amerykański elektrotechnik pochodzenia niemieckiego (zm. 1929)
- 1856 – Henri-Edmond Cross, francuski malarz (zm. 1910)
- 1860 – Eduard Buchner, niemiecki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1917)
- 1869 – Joshua Pim, irlandzki tenisista (zm. 1942)
- 1870 – Julian Flatau, polski chemik, farmaceuta (zm. 1935)
- 1875 – Stanisław Osiecki, polski polityk (zm. 1967)
- 1881 – Władysław Sikorski, polski generał, polityk, minister spraw wewnętrznych i spraw wojskowych, premier RP, Naczelny Wódz (zm. 1943)
- 1882 – Sigrid Undset, norweska pisarka (zm. 1949)
- 1883:
- 1886 – Erik Lindqvist, szwedzki żeglarz sportowy (zm. 1934)
- 1891 – Earl Browder, amerykański działacz komunistyczny (zm. 1973)
- 1894 – Ewa Bandrowska-Turska, polska śpiewaczka operowa (zm. 1979)
- 1895 – Aarne Pekkalainen, fiński żeglarz sportowy (zm. 1958)
- 1898 – Joseph Murphy, irlandzki pisarz, filozof (zm. 1981)
- 1899 – Aleksandr Dejneka, rosyjski malarz, rzeźbiarz, grafik (zm. 1969)
- 1901 – Max Euwe, holenderski szachista, prezydent FIDE (zm. 1981)
- 1906 – Giuseppe Siri, włoski duchowny katolicki, kardynał (zm. 1989)
- 1907 – Wanda Boniszewska, polska zakonnica, stygmatyczka (zm. 2003)
- 1908 – James Stewart, amerykański aktor (zm. 1997)
- 1911 – Mieczysław Lesz, polski ekonomista, polityk, minister handlu wewnętrznego (zm. 1998)
- 1913:
- 1915 – Mosze Dajan, izraelski generał, polityk (zm. 1981)
- 1916:
- 1919 – Gustaw Herling-Grudziński, polski pisarz (zm. 2000)
- 1921:
- 1924 – Andrzej Siciński, polski socjolog, polityk, minister kultury i dziedzictwa narodowego (zm. 2006)
- 1925:
- 1927:
- 1930 – Milič Blahout, czeski taternik, przewodnik tatrzański, ratownik górski (zm. 1978)
- 1931:
- 1932:
- 1934:
- 1935 – Hanna Krall, polska pisarka, dziennikarka
- 1938 – Stien Baas-Kaiser, holenderska łyżwiarka szybka
- 1941:
- 1942:
- 1943:
- 1944:
- 1946 – Cher, amerykańska aktorka, piosenkarka
- 1947 – Nancy Fraser, amerykańska filozofka i teoretyczka polityki
- 1952 – Roger Milla, kameruński piłkarz
- 1953:
- 1954:
- 1955:
- 1956 – Boris Akunin, rosyjski pisarz
- 1957 – Lucélia Santos, brazylijska aktorka
- 1958 – Paweł Warchoł, polski grafik
- 1960:
- 1963 – Wojciech Walasik, polski aktor
- 1964:
- 1965 – Paolo Seganti, włoski aktor, model
- 1967:
- 1968:
- 1969:
- 1970:
- 1971:
- 1972:
- 1973:
- 1974:
- 1975 – Ralph Firman, irlandzki kierowca wyścigowy
- 1976:
- 1977:
- 1978:
- 1979:
- 1980:
- 1981:
- 1982:
- 1983:
- 1984 – Darko Tasewski, macedoński piłkarz
- 1985:
- 1986:
- 1987:
- 1988:
- 1989 – Graham Carey, irlandzki piłkarz
- 685 – Egfryt z Nortumbrii, władca Deiry, król Nortumbrii (ur. ?)
- 1277 – Jan XXI, papież (ur. 1210-1220)
- 1285 – Jan I, król Cypru i Jerozolimy (ur. 1259)
- 1444 – Bernardyn ze Sieny, włoski franciszkanin, święty (ur. 1380)
- 1506 – Krzysztof Kolumb, włoski żeglarz, odkrywca Ameryki (ur. 1451)
- 1550 – Yoshiharu Ashikaga, siogun (ur. 1511)
- 1622 – Osman II, sułtan Turcji (ur. 1604)
- 1648 – Władysław IV Waza, król Polski (ur. 1595)
- 1713 – Thomas Sprat, angielski pisarz (ur. 1635)
- 1755 – Johann Georg Gmelin, niemiecki podróżnik, badacz Syberii (ur. 1709)
- 1782 – William Emerson, angielski matematyk (ur. 1701)
- 1793 – Charles Bonnet, szwajcarski przyrodnik, filozof (ur. 1720)
- 1795 – Ludwik Eugeniusz, książę Wirtembergii (ur. 1731)
- 1799 – Michel Pintz, luksemburski bohater narodowy (ur. 1774)
- 1818 – Józef Reichan, polski malarz (ur. 1762)
- 1834 – Marie Joseph de La Fayette, francuski arystokrata, generał, polityk (ur. 1757)
- 1839 – Protazy Chŏng Kuk-bo, koreański męczennik, święty (ur. 1799)
- 1847 – Mary Lamb, angielska pisarka (ur. 1764)
- 1864 – John Clare, angielski poeta (ur. 1793)
- 1873 – George-Étienne Cartier, kanadyjski polityk (ur. 1814)
- 1875:
- 1896 – Clara Schumann, niemiecka pianistka, kompozytorka, żona Roberta (ur. 1819)
- 1912 – Archanioł Tadini, włoski duchowny katolicki, święty (ur. 1846)
- 1915 – Kazimierz Jan Piątek, polski wojskowy, żołnierz Legionów (ur. 1886)
- 1924 – Aleksander Drewing, polski dziennikarz, wydawca, księgarz (ur. 1869)
- 1940 – Verner von Heidenstam, szwedzki prozaik i poeta, laureat Nagrody Nobla (ur. 1859)
- 1942 – Nini Roll Anker, norweska pisarka (ur. 1873)
- 1947 – Philipp Lenard, niemiecki fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1862)
- 1959 – Alfred Schütz, austriacki filozof, socjolog (ur. 1899)
- 1968 – Piotr Grzegorczyk, polski bibliograf, (ur. 1894)
- 1970 – Jerzy Giżycki, polski pisarz, dyplomata (ur. 1889)
- 1973 – Włodzimierz Antoniewicz, polski archeolog pochodzenia ormiańskiego, rektor Uniwersytetu Warszawskiego, członek PAN (ur. 1893)
- 1985 – Eduardo Ortiz de Landázuri, hiszpański profesor medycyny, Sługa Boży (ur. 1910)
- 1989 – Pavel Juráček, czeski reżyser filmowy (ur. 1935)
- 2000:
- 2003 – Stella Pokrzywińska, polska tancerka, choreografka (ur. 1920)
- 2004:
- 2005:
- 2006 – Anna Ciepielewska, polska aktorka (ur. 1936)
- 2007:
- 2009:
- 2010:
- 2011 – Randy Savage, amerykański wrestler (ur. 1952)
- 2012:
- 2013:
Przypisy