Oktoberfest

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Oktoberfest
Muenchen-Oktoberfest-bjs2005-02.jpg
Oktoberfest w Monachium (wrzesień 2005)
Dzień przełom września i października
Kraje  Niemcy (Monachium)
Typ święta ludowe
Zwyczaje sprzedaż piwa w litrowych kuflach tzw. Maßkrug
Inne nazwy Święto październikowe
Podobne święta Dočesná (Święto Piwa)
Wejście na teren imprezy
Oktoberfestbier – etykieta piwna

Oktoberfest (z niem. święto październikowe lub festyn październikowy) – dożynki chmielne organizowane w Monachium w Bawarii (Niemcy). Oktoberfest odbywa się od 1810 roku. Do roku 1871 odbywał się w październiku, natomiast od roku 1872 początek imprezy został przesunięty na wrzesień. Jest jednym z największych na świecie festynów ludowych. W ostatnich latach przeciętna liczba odwiedzających wynosiła sześć milionów ludzi.

W trakcie trwania festynu spożywane jest około pięciu milionów litrów piwa, sprzedawanego tradycyjnie w litrowych kuflach tzw. Maßkrug.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Festyny nazywane Oktoberfestem nie były w Bawarii rzadkością. Ich celem było zużycie piwa z mijającego sezonu browarskiego, zanim rozpoczęto warzyć nowe. Ponieważ Bawarskie Prawo Czystości z 1516 roku zezwalało na warzenie piwa tylko od 29 września do 23 kwietnia[1], przypadały tego typu festyny właśnie na okres przełomu września i października.

Monachijski Oktoberfest cieszy się już ponad 200-letnią tradycją. Z okazji ślubu bawarskiego księcia Ludwika, późniejszego króla Bawarii i jego wybranki, księżniczki Therese von Sachsen-Hildburghausen, który odbył się 12 października 1810, zorganizowane zostały na łąkach przed murami miasta (dzisiejsza Theresienwiese, "Błonia Teresy") wyścigi konne. Ponieważ książę Ludwik pasjonował się starożytnością zawody odbyły się w stylu starożytnych igrzysk olimpijskich. W początkowych latach monachijski Oktoberfest miał przede wszystkim sportowy charakter. Ponieważ impreza cieszyła się dużą popularnością wśród mieszkańców miasta, dwór królewski zadecydował o powtórzeniu wyścigów rok później o tej samej porze i tak zrodziła się tradycja monachijskiego Oktoberfestu. Ze względu na uwikłanie Bawarii w wojnach napoleońskich w 1813 roku po raz pierwszy zrezygnowano z festynu. Przerwy w tradycji nastąpiły również w 1854 i 1873 ze względu na epidemię cholery, w 1866 roku z powodu wojny siedmiotygodniowej i w 1870 wojny francusko-pruskiej.

Piwo i tradycje piwne[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec XIX wieku monachijski Oktoberfest nabierał coraz bardziej charakteru jaki ma dzisiaj. W 1880 roku władze miasta zezwoliły na sprzedaż piwa.

Wedle przepisów Oktoberfestu swoje piwo serwować mogą jedynie tradycyjne monachijskie browary, które warzą zgodnie z Bawarskim Prawem Czystości z 1487 roku i podobną normą niemiecką z 1906 roku. Do browarów tych należą:

  • Spaten-Franziskaner-Bräu
  • Augustiner
  • Paulaner
  • Hacker-Pschorr
  • Hofbräu
  • Löwenbräu

Wszystkie one oferowały tradycyjne bawarskie piwo marcowe o zawartości alkoholu do 6,2%. Charakteryzują się one bursztynową barwą i przewagą słodkich nut słodowych nad czystą goryczką chmielową. Obecnie piwa serwowane na festynie nazywa się Oktoberfestbier i w stylu są bardziej podobne do popularnego w wielkich koncernach lagera niż do dawnego piwa marcowego.

Dla odwiedzających ustawianych jest 14 hal piwnych, z których większe mają do 10 tysięcy miejsc siedzących. Hale dzielone są na dwie kategorie, hale browarów i namioty gospodarzy Oktoberfestu. Każdy gospodarz sprzedaje w swoim namiocie piwo tylko jednego browaru.

W 2014 r. jedno piwo kosztowało średnio dziesięć euro.[2]

Kufle[edytuj | edytuj kod]

Tradycyjne kufle piwne były wykonane z ceramiki, zmieniono je jednak na szklane, aby zapobiec oszustwu w ich napełnianiu. Kelnerki na Oktoberfeście znane są z tego, że potrafią przenieść do dziesięciu Maß na raz, przy czym każdy z kufli zawiera litr piwa (1 kg), do którego dochodzi waga pustego kufla (około 1,2 kg).

Kufle z Oktoberfestu są popularnymi pamiątkami i jako takie sprzedawane są na licznych straganach. Pamiątkowe kufle wyposażone są w plakietki z symbolem i datą danej imprezy. Kufle używane w namiotach i halach piwnych są własnością browarów i przywłaszczanie ich jest kradzieżą. Nie zmienia to faktu, że wielu odwiedzających woli je od kupnych. W latach 80. i 90. liczba kradzieży tak wzrosła, że obecnie nawet służby bezpieczeństwa zobowiązane są zwracać uwagę na osoby podejrzane.

Przebieg Oktoberfestu[edytuj | edytuj kod]

Aby wykorzystać ostatnie ciepłe dni jesieni Oktoberfest przeniesiono w 1872 na koniec września. Wprawdzie nie obowiązują stałe daty rozpoczęcia i końca, mimo to, regułą jest, że festyn może zacząć się tylko po 15 września, a jego koniec musi przypadać na pierwszą niedzielę października. Od 2000 roku weszła w życie dodatkowa reguła, w razie, gdy pierwsza niedziela października przypada na 1 lub 2 października, Oktoberfest przedłużany jest automatycznie do Święta Zjednoczenia Niemiec, które świętowane jest 3 października. Oktoberfest trwa zatem co najmniej szesnaście, a najwyżej osiemnaście dni.

Wjazd gospodarzy[edytuj | edytuj kod]

Początkowo tereny, na których odbywał się festyn, położone były poza murami miasta i w dniu rozpoczęcia gospodarze i wystawcy udawali się w uroczystym pochodzie na tereny Oktoberfestu. W dniu dzisiejszym pochód ten prowadzi Münchner Kindl (herbowa figura Monachium w postaci dziewczyny w czarnym habicie franciszkańskim z kuflem w dłoni) wraz z burmistrzem Monachium. W pochodzie nadal uczestniczą gospodarze, a wraz z nimi uroczyście przystrojone wozy browarów i kapele muzyczne, które mają grać w halach i namiotach piwnych.

Odszpuntowanie pierwszej beczki[edytuj | edytuj kod]

Po wjeździe pochodu, o godzinie 12:00, w hali Schottenhamel, burmistrz Monachium odszpuntowuje pierwszą beczkę. Co roku oczekiwane jest z napięciem, ile uderzeń będzie potrzebnych zanim popłynie piwo. Christianowi Ude, który jest burmistrzem od 1993 roku, udało się to w latach 2005, 2008, 2009 i 2012 za dwoma uderzeniami. Jeden z jego poprzedników potrzebował w 1950 roku dziewiętnastu uderzeń. Pierwszy kufel z piwem otrzymuje tradycyjnie premier Bawarii, wypowiadając słowa: „O’zapft is!“! (bar. odszpuntowana!).

Chociaż jest to największa tego typu impreza na świecie, w wielu krajach organizuje się podobne imprezy próbujące naśladować bawarską.

Ważne daty[edytuj | edytuj kod]

Terminy dożynek chmielowych "Oktoberfest"
Rok Data Imprezy towarzyszące
2000 16.09–3.10 18 dni
2001 22.09–7.10
2002 21.09–6.10
2003 20.09–5.10
2004 18.09–3.10 BZL*
2005 17.09–3.10 17 dni
2006 16.09–3.10 18 dni
2007 22.09–7.10
Rok Data Imprezy towarzyszące
2008 20.09–5.10 BZL*
2009 19.09–4.10
2010 18.09–4.10 Rok Jubileuszowy. 200 Rocznica Oktoberfest
2011 17.09–3.10 17 dni
2012 22.09–7.10 BZL*
2013 21.09–6.10
2014 20.09–5.10
2015 19.09–4.10
*Bayerisches Zentral-Landwirtschaftsfest (Bawarski Centralny Festiwal Kultury Wiejskiej)

Zamach bombowy na Oktoberfest 26 września 1980[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Zamach bombowy na Oktoberfest.

W piątek 26 września 1980, organizacja neonazistowska Grupa Sportów Obronnych Hoffmana podłożyła bombę koło bramy głównej. 13 osób zostało zabitych, a ponad 200 rannych.

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]