Ortolan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ortolan
Emberiza hortulana[1]
Linnaeus, 1758
Ortolan
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trznadlowate
Rodzaj Emberiza
Gatunek ortolan
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Ortolan, trznadel ortolan (Emberiza hortulana) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny trznadlowatych (Emberizidae), zamieszkujący większość Europy i zachodnią Azję. W zachodniej Europie występuje wyspowo, nie na całym obszarze. W Polsce nieliczny ptak lęgowy niżu, choć rozmieszczony nierównomiernie i miejscowo może być liczny[3]. Przeloty IV–V i VIII–IX, zimuje w Afryce.

Cechy gatunku 
Wielkości wróbla. U samca głowa popielata, żółta gardziel, wokół oczu widoczny żółty pasek. Grzbiet rdzawobrązowy z czarnobrązowymi plamkami. Strona brzuszna cynamonowobrązowa, pierś zielonkawoszara. Dziób jest czerwonawy, oczy i nogi brązowe. Samice ubarwione bardziej blado, z prążkowaną piersią.
Śpiew przypomina głos trznadla, ale jest bardziej melodyjny i melancholijny. Często śpiewa na czubkach drzew lub łodygach zarośli.
Wymiary średnie 
długość ciała ok. 16 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 23-28 cm
masa ciała ok. 25 g
Biotop 
Tereny nizinne. Żyzne pola przeplatane laskami, alejami lub pojedynczymi drzewami, obrzeża sadów i ogrodów.
Gniazdo 
Umieszczone na ziemi w miejscu nasłonecznionym, w małej jamce lub zaroślach, uwite z trawy i korzonków. Wśród niewysokiej i dość luźnej roślinności zielnej, słabo osłonięte.
Jaja 
Pierwszy lęg w połowie maja, natomiast drugi w lipcu. W zniesieniu 4–5 jaj o białym tle niekiedy z lekko różowym lub szarym odcieniem, o średnich wymiarach 20x15 mm.
Jaja E. hortulana
Wysiadywanie 
Od złożenia ostatniego jaja trwa 11–14 dni. Wysiaduje samica. Pisklęta opuszczają gniazdo po 12 dniach.
Pożywienie 
Nasiona i drobne owady.
Ochrona 
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[4].
Ciekawostki 
W przeszłości ortolan był w niektórych krajach ceniony dla smacznego mięsa – ptaki chwytano żywe, karmiono owsem i prosem, a utuczone zjadano.

Przypisy

  1. Emberiza hortulana w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Emberiza hortulana. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 778. ISBN 83-919626-1-X. Według skali przyjętej przez autorów, dla okresu lęgowego nieliczny oznacza zagęszczenie 1–10 par na 100 km2, a liczny – 100–1000 par na 100 km2.
  4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]