Pomocnik baldaszkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Pomocnik baldaszkowy
Chimaphila umbellata Sturm51.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina wrzosowate
Rodzaj pomocnik
Gatunek pomocnik baldaszkowy
Nazwa systematyczna
Chimaphila umbellata (L.) W.P.C. Barton
Veg. mater. med. U.S. 1:17. 1817[2]
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Pokrój

Pomocnik baldaszkowy (Chimaphila umbellata (L.) W.P.C. Barton) – gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rośnie na obszarach Europy, Azji, Ameryki Północnej oraz Grenlandii i wszystkich wysp północnych. W Polsce występuje na rozproszonych stanowiskach, głównie na niżu. Najczęściej spotykany jest na Pojezierzu Mazurskim, na Wyżynie Lubelskiej i Małopolskiej, nad dolną Wisłą i Odrą. W górach jest bardzo rzadki: zanotowano jego występowanie tylko u podnóża Pienin oraz w okolicach Przemyśla i Żywca.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Owłosiona gruczołkowato, wzniesiona do wysokości 8–20 cm, ulistniona jedynie w dolnej części. Roślina tworzy rozłogi.
Liście
Liście zimotrwałe, drobne, skórzaste, lancetowate, z brzegu drobnopiłkowane, ciemnozielone; osadzone na krótkich ogonkach.
Kwiaty
Wyrastają pojedynczo na szczycie łodygi. Mają średnicę 4–6 cm, 5 białych lub różowawych płatków okwiatu o zarysie jajowatym, spodem owłosionych.
Owoc
Gęsto owłosiony, biały, z krótkim dzióbkiem.

Biologia o ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, chamefit. Kwitnie w kwietniu i maju. Wytwarza dużo pyłku i jest zapylana przez owady. Pod wieczór kwiaty zamykają się i zwisają w dół. Gatunek ciepłolubny i światłolubny. Występuje przeważnie na słonecznych wzgórzach, w świetlistych zaroślach z leszczyną i na obrzeżach lasów. Preferuje gleby typu rędziny gipsowe lub węglanowe. Jego populacje liczą do kilkuset osobników. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla związku zespołów (All.) Dicrano-Pinion i Ass. Peucedano-Pinetum[3].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Od 2014 roku roślina jest objęta w Polsce częściową ochroną gatunkową[4]. W latach 1983–2014 znajdowała się pod ochroną ścisłą[5]. Zagrożeniem dla gatunku jest zrywanie go oraz wykopywanie z naturalnych siedlisk i przesadzanie do ogródków, a także użytkowanie gospodarcze stanowisk na których występuje.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina lecznicza.

Przypisy

  1. P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-13].
  2. Chimaphila umbellata (L.) W.P.C. Barton (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. [dostęp 2014-11-15].
  3. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin (Dz. U. z 2014 r. Nr 0, poz. 1409).
  5. Rozporządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 kwietnia 1983 r. w sprawie wprowadzenia gatunkowej ochrony roślin (Dz. U. z 1983 r. Nr 27, poz. 134).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Halina Piękoś-Mirkowa, Zbigniew Mirek: Rośliny chronione. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2006. ISBN 978-83-7073-444-2.
  2. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.