Powiat białobrzeski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Powiat białobrzeski
Herb Flaga
Herb powiatu Flaga powiatu
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
Województwo mazowieckie
Siedziba władz powiatu Białobrzegi
Starosta Andrzej Oziębło (od 2006)
Powierzchnia 639,28 km²
Ludność (2011)
 • liczba
 • gęstość

33 843
52,94 osób/km²
Urbanizacja 24,27%
Tablica rejestracyjna WBR
TERYT 1.14.21.01.00.0
Gminy powiatu
gminy miejskie -
miejsko-wiejskie 2
wiejskie 4
Adres starostwa
powiatowego
pl. Zygmunta Starego 9
26-800 Białobrzegi
Strona internetowa powiatu

Powiat białobrzeski - powiat w Polsce (południowo-zachodniej części województwa mazowieckiego), reaktywowany w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Białobrzegi.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

W skład powiatu wchodzą:

Gmina Typ gminy Powierzchnia Populacja Gęstość zaludnienia
Białobrzegi miejsko-wiejska 78,93km² 10 412 129,6 osób/km²
Promna wiejska 120,74 km² 5625 48,4 osób/km²
Radzanów wiejska 82,59 km² 3872 46,8 osób/km²
Stara Błotnica wiejska 96,24 km² 5256 54,3 osób/km²
Stromiec wiejska 156,47 km² 5651 36,4 osób/km²
Wyśmierzyce miejsko-wiejska 104,31 km² 2854 27,9 osób/km²

Powiat białobrzeski graniczy z 4 powiatami województwa mazowieckiego: przysuskim, grójeckim, kozienickim, radomskim.


Historia[edytuj | edytuj kod]

Powiat białobrzeski został powołany dnia 1 stycznia 1956 roku w województwie kieleckim, czyli 15 miesięcy po wprowadzeniu gromad w miejsce dotychczasowych gmin (29 września 1954) jako podstawowych jednostek administracyjnych PRL. Na powiat białobrzeski złożyło się 1 miasto i 21 gromad, które wyłączono z dwóch ościennych powiatów [1]:

Utworzenie powiatu białobrzeskiego spowodowało znaczną zmianę granicy województw kieleckiego i warszawskiego, ponieważ aż 5 gromad zmieniło przynależność wojewódzką. Na uwagę zasługuje też fakt, iż w momencie utworzenia powiatu białobrzeskiego jego stolica była wsią; prawa miejskie, które Białobrzegi utraciły w 1870 roku, zostały im ponownie przyznane dopiero 1 stycznia 1958 roku [3]; tego dnia do powiatu białobrzeskiego przyłączono również gromadę Dobieszyn z powiatu kozienickiego [4].

1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady i osiedla a w ich miejsce reaktywowano gminy [5]. Powiat białobrzeski podzielono na 2 miasta i 6 gmin [6]:

Po reformie administracyjnej obowiązującej od 1 czerwca 1975 roku terytorium zniesionego powiatu białobrzeskiego weszło w skład nowo utworzonego województwa radomskiego [7].

1 kwietnia 1983 roku z gminy Promna wyłączono sołectwo Jastrzębia i włączono je do gminy Mogielnica [8]. 1 lipca 1986 roku z gminy Radzanów wyłączono wieś Maksymilianów i włączono ją do gminy Przytyk [9]. 1 lutego 1991 roku miasto Wyśmierzyce (najmniejsze w Polsce) i gminę wiejską Wyśmierzyce połączono we wspólną gminę miejsko-wiejską [10], natomiast podobnej fuzji uległy 1 stycznia 1992 roku miasto i gmina Białobrzegi [11].

Wraz z reformą administracyjną z 1999 roku w nowym województwie mazowieckim przywrócono powiat białobrzeski [12] o identycznych granicach co w 1975 roku.

W porównaniu z obszarem z 1956 roku jedynie obszar dawnej gromady Długie leży obecnie na terenie powiatu przysuskiego - pozostałe są ponownie w powiecie białobrzeskim.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2005):

  Ogółem Kobiety Mężczyźni
  osób  % osób  % osób  %
Ogółem 33 545 100 16 688 49,75 16 857 50,25
Miasto 8131 24,24 4101 12,23 4030 12,01
Wieś 25 414 75,76 12 587 37,52 12 827 38,24

Starostowie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy