Platforma Obywatelska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy polskiej partii politycznej. Zobacz też: Platforma Obywatelska (Rosja).
Platforma Obywatelska
Rzeczypospolitej Polskiej
Platforma Obywatelska wordmark.svg
Skrót PO
Lider Donald Tusk
Data założenia 24 stycznia 2001
Adres siedziby ul. Wiejska 21,
00-490 Warszawa
Deklarowana
ideologia polityczna
centryzm, chrześcijańska demokracja
Liczba członków 42 636 (lipiec 2013)[1]
Członkostwo
międzynarodowe
Europejska Partia Ludowa
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejska Partia Ludowa (Chrześcijańscy Demokraci)
Młodzieżówka Stowarzyszenie "Młodzi Demokraci"
Barwy      lazur (błękit)      pomarańcz
Obecni posłowie
202 / 460
[2]
Obecni senatorowie
62 / 100
[3]
Obecni eurodeputowani
19 / 51
strona oficjalna
Polska
Godło RP
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Polski
Portal Portal Polska

Platforma Obywatelska (PO) – polska partia polityczna, założona (początkowo jako stowarzyszenie) 24 stycznia 2001 (jako partia pod nazwą "Platforma Obywatelska Rzeczypospolitej Polskiej" zarejestrowana 5 marca 2002)[4]. Skupia osoby o różnych poglądach, głównie chrześcijańsko-demokratycznych, konserwatywno-liberalnych i socjalliberalnych, centrowych i centroprawicowych. Głównymi założycielami PO byli Andrzej Olechowski (2. w wyborach prezydenckich w 2000), Maciej Płażyński (ówczesny marszałek Sejmu, wcześniej w AWS) i Donald Tusk (ówczesny wicemarszałek Senatu, wcześniej w Unii Wolności). Od 2007 Platforma Obywatelska jest największą siłą polityczną w Sejmie oraz Senacie i wspólnie z Polskim Stronnictwem Ludowym tworzy koalicję rządową, która jest zapleczem parlamentarnym rządu Donalda Tuska. Od 2004 posiada także najliczniejszą spośród polskich partii reprezentację w Parlamencie Europejskim (w PE należy do Europejskiej Partii Ludowej[5]). W latach 2009–2012 członek PO Jerzy Buzek był przewodniczącym PE. W wyborach prezydenckich w 2010 kandydat PO Bronisław Komorowski został wybrany na urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Historia PO

Geneza

Platforma Obywatelska powstała w styczniu 2001. Jej powstanie wiązało się m.in. z konfliktami w ramach koalicyjnego ugrupowania Akcja Wyborcza Solidarność, niezadowoleniem w szeregach Unii Wolności oraz wynikami wyborów prezydenckich w 2000. Inicjatorami nowego przedsięwzięcia było trzech polityków – Donald Tusk (który przegrał wcześniej walkę o przywództwo w UW stosunkiem głosów 261:338 z Bronisławem Geremkiem, po czym wraz z grupą swoich zwolenników, głównie wywodzących się z dawnego KLD, opuścił partię[6]), Maciej Płażyński (ówczesny marszałek Sejmu, który opuścił rządzącą Akcję Wyborczą Solidarność i partię Ruch Społeczny AWS) oraz Andrzej Olechowski (który rok wcześniej ubiegał się o urząd prezydenta jako kandydat niezależny, zajmując 2. miejsce[7]). 24 stycznia 2001 w Hali Olivia w Gdańsku odbył się zjazd założycielski nowego ugrupowania – Platformy Obywatelskiej[8]. Inicjatorów nowego ugrupowania zaczęto określać mianem trzech tenorów[9]. Wzmacnianiu nowej formacji sprzyjał napływ polityków związanych wcześniej z UW i AWS, a także nawiązanie bezpośredniej współpracy ze Stronnictwem Konserwatywno-Ludowym (na czele z Janem Rokitą i Bronisławem Komorowskim)[10]. W połowie marca 2001 poparcie dla PO kształtowało się na poziomie 15–20%, co dawało jej drugie miejsce za SLD-UP (ok. 45%), a przed AWS i PSL (po ok. 10%)[10]. Od początku życzliwie do formowania się nowej partii odnosił się były prezydent Lech Wałęsa[8].

2001–2005

Była siedziba Platformy Obywatelskiej przy ul. gen. Władysława Andersa
Jeden z założycieli Platformy Obywatelskiej i pierwszy jej przewodniczący – Maciej Płażyński
Jeden z założycieli Platformy Obywatelskiej – Andrzej Olechowski
Prezes Rady Ministrów, przewodniczący i jeden z założycieli PO – Donald Tusk

Pierwszymi wyborami, w których wzięło udział nowe ugrupowanie, były wybory do Sejmu i Senatu w 2001. Przed sformułowaniem list PO zdecydowała się na przeprowadzenie prawyborów, które wyłoniły kandydatów partyjnych[11]. Jeszcze w maju, w obliczu rosnącej przewagi koalicji SLD-UP, zawiązano porozumienie wyborcze z AWS, UW, PiS i ROP, co zaowocowało wystawieniem wspólnej listy wyborczej kandydatów do Senatu – Blok Senat 2001[12]. Z kolei z list PO do Sejmu kandydowali także działacze Unii Polityki Realnej[13]. W wyborach PO uzyskała 12,7% głosów, co zapewniło jej drugie miejsce[14]. Przywódcy partii odmówili udziału w koalicji z SLD i tym samym Platforma stała się największym klubem opozycyjnym wobec rządu Leszka Millera[15]. Wkrótce po wyborach Klub Parlamentarny PO opuściła grupa działaczy SKL z Arturem Balazsem na czele[16], sprzeciwiających się rozwiązaniu tej partii (założyli oni następnie Koło Poselskie SKL).

W początkowym okresie rządów koalicji SLD-PSL-UP poziom poparcia dla Platformy wynosił ok. 10% (podobnie jak PiS), traciła natomiast koalicja rządząca (ok. 35%), zyskiwała zaś Samoobrona RP (ok. 18%)[17]. PO stała się w tym czasie jedną z głównych krytycznych sił wobec rządu Leszka Millera. W jej imieniu szczególnie często występowała posłanka Zyta Gilowska, która krytykowała kolejne pomysły ministra finansów Grzegorza Kołodki, w tym tzw. abolicję podatkową[18]. 5 marca 2002 PO została zarejestrowana jako partia polityczna pod numerem 131 w ewidencji[19]. Przed wyborami samorządowymi w 2002 Platforma zawarła porozumienie z Prawem i Sprawiedliwością (tzw. POPiS), które zajęło 1. miejsce w wyborach do sejmików w dwóch spośród szesnastu województw (w trzynastu zwyciężyła koalicja SLD-UP, a w jednym LPR)[18]. Według sondaży partia pozostawała jednak w trudnej sytuacji – w grudniu 2002 poparcie dla niej kształtowało się na poziomie 10%, co dawało jej szóste miejsce – za SLD-UP (32%), Samoobroną RP (14%), PiS (14%), LPR (11%) oraz PSL (11%)[20]. W 2003 doszło też do zmiany na szczytach władzy w partii – jej przewodniczący oraz szef klubu parlamentarnego Maciej Płażyński zrezygnował z członkostwa w ugrupowaniu[21]. Nowym przewodniczącym partii został Donald Tusk. Początkowo objął on również stanowisko przewodniczącego klubu parlamentarnego, jednak jeszcze w tym samym roku zastąpił go Jan Rokita. W tym samym roku Jan Rokita został także jednym z członków sejmowej komisji śledczej powołanej w celu wyjaśnienia tzw. afery Rywina[22]. Partia opowiadała się wtedy za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej[23], wyrażając jednocześnie poparcie dla utrzymania systemu głosowania z traktatu nicejskiego[24]. Notowania PO powoli zaczęły rosnąć. 20 czerwca 2003 posłowie PO głosowali za wnioskiem o wotum nieufności wobec rządu Leszka Millera[24]. W 2004 odbyły się pierwsze wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce – partia uzyskała 24,1% głosów, co dało jej pierwsze miejsce i 15 spośród 54 mandatów, które przypadły polskim eurodeputowanym[25]. Taki wynik PO pozwolił jej także na uzyskanie stanowiska wiceprzewodniczącego Parlamentu Europejskiego dla Jacka Saryusz-Wolskiego[26]. W maju 2005 w związku z oskarżeniami o nepotyzm partię opuściła jedna z jej wiceprzewodniczących – Zyta Gilowska[27].

2005–2007

Stopniowy spadek poparcia dla SLD-UP stworzył dla PO szansę przejęcia władzy przy okazji kolejnych wyborów parlamentarnych. Końca dobiegała także druga kadencja Aleksandra Kwaśniewskiego. Kandydatem PO na prezydenta został Donald Tusk. Przewidywano także utworzenie wspólnego rządu z Prawem i Sprawiedliwością, a jako premiera proponowano Jana Rokitę pod hasłem Premier z Krakowa[28]. Platforma poniosła jednak porażkę zarówno w wyborach parlamentarnych (24,14%), w których zwyciężyło PiS (26,99%), jak i w wyborach prezydenckich, gdyż w drugiej turze Donalda Tuska (45,96%) pokonał Lech Kaczyński (54,04%) z PiS[29]. Pozycja polityczna PO stosunku do roku 2001 uległa jednak wzmocnieniu – uzyskała bowiem 133 mandaty w Sejmie i 34 w Senacie[30]. Rezultatu nie przyniosły natomiast rozmowy o koalicji i Platforma wciąż pozostawała w opozycji – tym razem wobec rządu Kazimierza Marcinkiewicza, a następnie wobec rządu Jarosława Kaczyńskiego. Partia przez całą kadencję pozostawała krytyczna wobec koalicji PiS-Samoobrona-LPR. Jednocześnie ze strony PiS padały oskarżenia, że taki układ powstał właśnie z winy Platformy. PO nie uczestniczyła np. w pracach Komisji Nadzwyczajnej "Solidarne Państwo"[31], sprzeciwiała się również działaniom komisji śledczej ds. banków i nadzoru bankowego. Zaskarżyła powołującą ją uchwałę do Trybunału Konstytucyjnego, który w wydanym orzeczeniu uchylił znaczną część jej zapisów jako sprzecznych z ustawą zasadniczą[32]. W maju 2006 Donald Tusk ponownie został wybrany na szefa partii, pokonując na kongresie w głosowaniu Andrzeja Machowskiego stosunkiem głosów 533:97[33].

Rozkład sił w parlamencie skłaniał liderów PO do nawiązania współpracy z Polskim Stronnictwem Ludowym. Wyrazem tego było utworzenie bloków właśnie z tą partią w większości województw podczas wyborów samorządowych w 2006. Ich rezultaty były dla PO korzystne. Partia zdobyła najwięcej mandatów w sejmikach województw (186 na 561))[34] (uzyskawszy w skali kraju 27,3%)[35]. Wyniki te pozwoliły po pewnych zmianach ostatecznie na współrządzenie w 15 województwach. Udało się także zdobyć m.in. urząd prezydenta Warszawy dla Hanny Gronkiewicz-Waltz, która w drugiej turze pokonała kandydata PiS, byłego premiera Kazimierza Marcinkiewicza[36]. Była prezes NBP działała w PO od 2005, władze partii powierzyły jej komisaryczny zarząd nad stołecznymi strukturami, które znajdowały się w kryzysie po okresie rządów Pawła Piskorskiego[37] (wcześniej, w kwietniu 2006, Paweł Piskorski został wykluczony z partii w związku z oskarżeniami o nadużycia, których miał się dopuszczać w swojej działalności biznesowej[38]).

Latem 2007 w rządzie i Sejmie doszło do kolejnego kryzysu – większość partii, w tym Platforma, zdecydowały się na poparcie wniosku o skrócenie kadencji, co oznaczało rozpisanie nowych wyborów jesienią tego samego roku[39]. Jeszcze przed wyborami doszło też do roszad personalnych. W związku z zaangażowaniem swojej żony w pracę w otoczeniu prezydenta Lecha Kaczyńskiego rezygnację ze startu i wycofanie z polityki zapowiedział Jan Rokita[40]. Z kolei swój start z ramienia PO ogłosili m.in. Antoni Mężydło, Radosław Sikorski oraz Bogdan Borusewicz[41].

2007–2009

W wyborach do Sejmu Platforma zdobyła najwięcej głosów (41,51% głosów ważnych), przed Prawem i Sprawiedliwością (32,11%)[42]. Marszałkiem Sejmu nowej kadencji został Bronisław Komorowski[43]. Nieuzyskanie bezwzględnej większości głosów w Sejmie zmuszało PO do stworzenia koalicji, która zapewniłaby nowemu rządowi większość w parlamencie[44]. Wybór padł na PSL. Na czele nowego rządu stanął Donald Tusk, a wicepremierami zostali Waldemar Pawlak (PSL) i Grzegorz Schetyna (PO)[45]. Od początku rząd funkcjonował w warunkach koabitacji i przy silnej pozycji głównej partii opozycyjnej[46]. Platformie udało się jednak zachować wysokie poparcie – wyrazem tego były rezultaty wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2009. PO ponownie zajęła w nich pierwsze miejsce, tym razem zdobywając 44,43% i 25 spośród 50 mandatów[47]. Taki wynik pozwolił jej na poprawę pozycji w ramach Europejskiej Partii Ludowej. Zdobyła także poparcie eurodeputowanych dla kandydatury Jerzego Buzka, który został przewodniczącym Parlamentu Europejskiego[48]. W lipcu 2009 partię opuścił drugi z trzech założycieli – Andrzej Olechowski. Zdecydował się on na nawiązanie współpracy ze Stronnictwem Demokratycznym, kierowanym wówczas przez innego dawnego polityka PO Pawła Piskorskiego[49]. Zmiany kadrowe w Platformie nastąpiły także jesienią tego samego roku. W związku z wybuchem tzw. afery hazardowej doszło do rekonstrukcji rządu oraz do zmian w samej partii – nowym skarbnikiem został Andrzej Wyrobiec, który zastąpił Mirosława Drzewieckiego[50]. Roszady nastąpiły również w klubie parlamentarnym – na stanowisku przewodniczącego klubu zawieszonego w prawach członka PO Zbigniewa Chlebowskiego zastąpił dotychczasowy wicepremier oraz szef MSWiA Grzegorz Schetyna (przestając pełnić urząd wicepremiera)[51].

2010

Wyniki wyborów prezydenckich w 2010 (pierwsza tura)

W styczniu, po ogłoszeniu decyzji Donalda Tuska o niekandydowaniu na urząd prezydenta w 2010, rozpoczęły się działania mające przygotować partię do kolejnych wyborów[52]. Kierownictwo partii podjęło wówczas decyzję o zorganizowaniu prawyborów, przedstawiając dwóch kandydatów: Bronisława Komorowskiego i Radosława Sikorskiego. Uprawnieni do głosowania byli członkowie Platformy, którzy przy frekwencji poniżej 50%, stosunkiem głosów 68,5 do 31,5, wskazali na marszałka Sejmu Bronisława Komorowskiego[53].

10 kwietnia doszło do katastrofy samolotu rządowego, którym polska delegacja z prezydentem Lechem Kaczyńskim na czele leciała na uroczystości upamiętniające zbrodnię katyńską. Zginęli wówczas także parlamentarzyści PO: wicemarszałek Senatu Krystyna Bochenek, wiceprzewodniczący Klubu Parlamentarnego PO poseł Grzegorz Dolniak, sekretarz KP PO poseł Sebastian Karpiniuk oraz poseł Arkadiusz Rybicki[54]. Śmierć poniósł także pozostający poza partią Maciej Płażyński – współzałożyciel i pierwszy przewodniczący Platformy Obywatelskiej[55]. W związku ze śmiercią prezydenta Lecha Kaczyńskiego konstytucyjne obowiązki głowy państwa przejął marszałek Sejmu – wiceprzewodniczący PO Bronisław Komorowski[56]. W pierwszej turze przedterminowych wyborów uzyskał on 41,54% głosów i wraz z Jarosławem Kaczyńskim przeszedł do drugiej tury[57], w której odniósł zwycięstwo, uzyskując 53,01% głosów[58]. 8 lipca w związku z odniesionym zwycięstwem prezydent elekt złożył mandat poselski, przestając pełnić funkcję marszałka Sejmu. Jego stanowisko tego samego dnia przejął do momentu zaprzysiężenia prezydenta Grzegorz Schetyna, za którym głosowało 277 posłów, przeciw 121, a 16 wstrzymało się. Po wyborze na marszałka zrezygnował on ze stanowiska szefa klubu parlamentarnego, a zastąpił go na tej funkcji Tomasz Tomczykiewicz[59]. Wcześniej, w czerwcu, na kolejną kadencję przewodniczącego partii został wybrany Donald Tusk, który nie miał kontrkandydata na konwencji krajowej[60].

6 października partię i klub parlamentarny opuścił szef regionu lubelskiego Janusz Palikot, który rozpoczął budowanie struktur nowego ugrupowania[61] (w 2011 została zarejestrowana partia Ruch Palikota, której został przewodniczącym).

21 listopada 2010 odbyły się wybory samorządowe. Dobre wyniki oraz zdolność koalicyjna pozwoliły Platformie na współrządzenie we wszystkich 16 sejmikach wojewódzkich[62] (we wszystkich 16 województwach PO weszła w koalicję z PSL, jednak w 4 z nich również z trzecim partnerem – w trzech z SLD i w jednym z RAŚ; w trakcie kadencji układ rządzący w niektórych sejmikach zmieniał się, m.in. na Podkarpaciu, gdzie w 2013 PO utraciła władzę[63]). W 13 województwach PO uzyskała najwięcej głosów w wyborach do sejmików, w jednym zajęła 2. miejsce, a w dwóch 3.

Od 2011

Tuskobus z kampanii wyborczej w 2011 roku

W kampanii informacyjnej przed wyborami parlamentarnymi Platforma odwołała się m.in. do rozpoczętych inwestycji infrastrukturalnych. Wyrazem tego było hasło Polska w budowie i towarzyszące mu spoty, strona internetowa i akcja door to door[64]. Uchwalony został też nowy program wyborczy, zatytułowany Następny krok. Razem[65]. Zauważalnym elementem kampanii wyborczej był także objazd kraju przez premiera w tzw. Tuskobusie i spotkania szefa rządu z mieszkańcami poszczególnych miejscowości[66].

W wyborach do Sejmu PO ponownie uzyskała najwięcej głosów (39,18%) przed PiS (29,89%), uzyskując 207 mandatów[67]. W Senacie Platforma otrzymała 63 mandaty[68]. Marszałkiem Sejmu nowej kadencji została Ewa Kopacz[69], a szefem klubu parlamentarnego Rafał Grupiński. PO ponowiła koalicję rządową z PSL. Premierem po raz kolejny został Donald Tusk, a wicepremierem szef PSL Waldemar Pawlak[69] (którego rok później na stanowiskach szefa partii i wicepremiera zastąpił Janusz Piechociński). Tym samym po raz pierwszy od 1989 roku po wyborach parlamentarnych u władzy pozostała koalicja tych samych partii politycznych[70].

W lutym 2013, po kilku latach przerwy, politykowi Platformy przypadł urząd wicepremiera. Objął go wówczas Jan Vincent-Rostowski, którego miejsce na tej funkcji po dziewięciu miesiącach zajęła Elżbieta Bieńkowska (bezpartyjna senator klubu PO).

Zbiórka podpisów pod listą Platformy Obywatelskiej

W 2013 odbyły się bezpośrednie wybory przewodniczącego PO (uprawnieni do głosowania byli w nich wszyscy członkowie partii). Dotychczasowy szef ugrupowania Donald Tusk pokonał w nich Jarosława Gowina stosunkiem punktów procentowych 79,58:20,42[71]. Niedługo po tych wyborach Jarosław Gowin i część jego stronników odeszli z partii, organizując początkowo ruch społeczno-polityczny „Godzina dla Polski”, a następnie zakładając partię Polska Razem (wraz m.in. z PJN).

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 PO odniosła kolejne zwycięstwo, uzyskując 32,13% głosów, co dało jej 19 mandatów w PE. Straciła jednak tym samym sześć mandatów w tym gremium, ponadto tyle samo mandatów uzyskało w tych wyborach PiS, które przegrało z PO jedynie o 0,35 pkt proc.[72]

Program

Zagadnienia ustrojowe

Platforma Obywatelska opowiada się za decentralizacją państwa poprzez wzmocnienie samorządów[73]. Postuluje również m.in. odpartyjnienie Senatu, odbudowę służby cywilnej, kodyfikację prawa wyborczego, jednomandatowe okręgi wyborcze, bezpośrednie wybory starostów oraz zmiany przepisów dotyczące immunitetu parlamentarnego[73]. Przed wyborami w 2007 partia deklarowała także rozdzielenie stanowiska ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, co udało się jej zrealizować w 2009, mimo weta ze strony prezydenta Lecha Kaczyńskiego[74].

Na początku 2010 Donald Tusk ogłosił propozycje Platformy dotyczące zmian w Konstytucji[75]. Zakładały one m.in. zmniejszenie liczby posłów i senatorów, osłabienie prezydenckiego weta oraz dożywotnie stanowiska w Senacie dla byłych prezydentów wybranych w wyborach powszechnych[75]. Zaproponowano również konstytucyjne gwarancje dla rozdziału stanowisk ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego oraz wprowadzenie przepisów odnoszących się do członkostwa Polski w Unii Europejskiej[75]. Przedstawiono także propozycje dotyczące usunięcia artykułów o RBN i KRRiT[75].

Program gospodarczy

Podatki

Do 2007 (w okresie, gdy PO wchodziła w skład opozycji) partia opowiadała się w zdecydowany sposób za liberalizmem gospodarczym, np.:

  • brak zgody na podwyższanie podatków oraz zapowiedź ich obniżania[76], m.in. obniżenie podatku PIT, CIT i VAT do 15%[77][78].

Dowodem na to może być postawa partii podczas głosowań w parlamencie:

  • jednogłośne sprzeciwienie się partii przeciwko wprowadzeniu 50-procentowej stawki podatku PIT (PO była jedyną partią zasiadającą w parlamencie, która jednogłośnie sprzeciwiła się tej propozycji)[79];
  • w 2006 poparła ograniczenie stawek podatkowych do dwóch – 18 i 32%[80].

Po 2007 (w okresie sprawowania przez PO w koalicji z PSL-em rządów) partia zmieniła swoje podejście do kwestii gospodarczych, czego dowodem może być:

  • oświadczenie przewodniczącego PO i premiera Donalda Tuska, że nie obniży podatków w Polsce[81];
  • podwyższenie podatku VAT z 22 na 23% na okres 2011–2013[82], następnie przedłużenie tego okresu do 2016[83];
  • podwyższenie akcyzy na oleje napędowe, wyroby spirytusowe o 15%, wyroby i susz tytoniowy najpierw o 4% (w 2012), później o 5% (w 2014)[84][85];
  • podwyższenie podatku od gier[86][87];
  • wprowadzenie podatku od wydobycia niektórych kopalin[88][89];
  • wprowadzenie akcyzy na węgiel[90];
  • ograniczenie ulg podatkowych (m.in. likwidacja ulgi z tytułu użytkowania sieci Internet, wprowadzenie limitu w zakresie 50% kosztów uzyskania przychodów, zmiany w zakresie ulgi na dzieci[91], zmiany w systemie odliczania VAT-u od samochodów służbowych)[92] oraz uniemożliwienie obchodzenia podatku Belki[93][94];
  • zamrożenie od 2009 progów podatkowych[95].

Fundusz Ubezpieczeń Społecznych

Do 2007 (w okresie, gdy PO wchodziła w skład opozycji) partia głosowała m.in. za obniżeniem składki rentowej z 13 do 6%[96].

Po 2007 (w okresie sprawowania przez PO w koalicji z PSL-em rządów) partia głosowała m.in. za:

  • podwyższeniem składki rentowej z 6 do 8%[97];
  • podwyższeniem składki wypadkowej[98];
  • ograniczeniem emerytur pomostowych[99] i wprowadzeniem nowej składki na Fundusz Emerytur Pomostowych w wysokości 1,5%[100];
  • przesunięciem pieniędzy z Funduszu Rezerwy Demograficznej (który został utworzony w 2002 w celu wypłaty emerytur dla pokoleń z wyżu demograficznego) do ZUS-u w celu wypłaty aktualnych emerytur[101];
  • zwiększeniem składki emerytalnej idącej do ZUS-u i zmniejszeniem składki emerytalnej idącej do OFE[102];
  • podwyższeniem wieku emerytalnego z 60 do 67 lat dla kobiet (do 2040) i z 65 do 67 lat dla mężczyzn (do 2020)[103][104];
  • nacjonalizacją części emerytur zainwestowanych przez obywateli w OFE[105][106].

Budżet państwa

W swoim programie partia opowiada się przeciwko uchwalaniu budżetu z deficytem[107], jednak za jej rządów, podobnie jak za poprzednich, każdy budżet był uchwalany z deficytem (w III RP tylko budżet w 1990 był uchwalony bez deficytu)[108]. Opowiadała się również za obniżeniem długu publicznego[109], jednak za jej rządów dług publiczny wzrósł z 45% PKB w 2007 do 55,6% PKB w 2012 (nie wliczono zobowiązań emerytalnych).

Inne

Rząd Donalda Tuska opowiedział się za rozpoczęciem procesu przygotowywania się do przyjęcia euro, po roku urzędowania pierwszego gabinetu rozpoczęto tworzenie struktur odpowiedzialnych za ten proces[110][111].

PO opowiadała się za zmniejszeniem biurokracji, za jej rządów wprowadzono m.in. elektroniczny PIT[112], jednak liczba urzędników i ilość pieniędzy wydawanych na administrację publiczną wzrosły[113].

Od 2014 rząd PO-PSL doprowadził do uniemożliwienia brania kredytów w walutach innych niż się zarabia, tłumacząc to dbaniem o bezpieczeństwo obywateli[114].

Polityka zagraniczna

Platforma od początku opowiadała się za uczestnictwem Polski w strukturach Unii Europejskiej. Była drugą partią po Unii Wolności, która rozpoczęła kampanię w tej sprawie[115]. Zabiegała również o dwudniowe referendum akcesyjne[116]. W opinii Platformy członkostwo w Unii, obok członkostwa w NATO, jest podstawowym narzędziem realizacji interesów państwa[73]. Platforma opowiedziała się za traktatem lizbońskim, współtworzony przez nią rząd podtrzymał decyzję Lecha Kaczyńskiego o przystąpieniu do protokołu brytyjskiego[117]. W programie z 2007 Platforma deklarowała wolę pogłębienia współpracy energetycznej oraz wspólnej polityki zagranicznej[73]. W 2008 rząd PO-PSL, wspierany przez dyplomację szwedzką, przyczynił się do zainicjowania programu Partnerstwo Wschodnie[118]. W programie z 2011 partia opowiedziała się za dalszym rozszerzaniem Unii Europejskiej, szczególnie o kraje bałkańskie[65].

Kolejnym kierunkiem polskiej polityki zagranicznej w wizji Platformy miały być Stany Zjednoczone[73]. Zapowiadano utrzymanie możliwie bliskich związków z USA, ale przy zmianie charakteru relacji na bardziej partnerski i zrównoważony[73]. W dalszej kolejności program partii z 2007 podkreślał wagę stosunków z sąsiadami, wyrażono też wolę reaktywowania Trójkąta Weimarskiego[73]. Program zakładał również powolną budowę dobrosąsiedzkich relacji z Federacją Rosyjską oraz wspieranie prozachodniego kierunku w polityce zagranicznej Ukrainy[73].

Platforma opowiada się także za inicjatywami na rzecz obrony praw chrześcijan prześladowanych w innych państwach[65]. Działania w tym kierunku podejmował m.in. Jerzy Buzek[119][120] jako przewodniczący PE oraz Radosław Sikorski jako minister spraw zagranicznych[121]. Sprawę tę podnoszono również na forum grupy Europejskiej Partii Ludowej w PE[122].

Kwestie społeczne

PO w kwestiach społecznych prezentuje konserwatywne stanowisko. Według programu z 2007 fundamentem cywilizacji Zachodu jest Dekalog, zaś zadaniem Państwa jest roztropne wspieranie rodziny i tradycyjnych norm obyczajowych, służących jej trwałości i rozwojowi[73]. Sprzeciwia się legalizacji eutanazji[73]. W kwestii prawa dotyczącego aborcji Platforma pozostaje na stanowisku, że ochronie życia najbardziej służy obecna ustawa o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży[123]. Również z deklaracji większości polityków ugrupowania wynika, że opowiada się ono za utrzymaniem obecnych przepisów[124]. Deklaracje te znalazły potwierdzenie w głosowaniach w październiku 2012, gdy większość posłów PO odrzuciła zarówno projekt Solidarnej Polski ograniczający możliwość przeprowadzenia aborcji[125], jak i projekt Ruchu Palikota rozszerzający tę możliwość[126].

Do tej pory partia nie wypracowała natomiast jednolitego stanowiska w sprawie zapłodnienia in vitro[127].

Inne zagadnienia

W programie z 2007 Platforma deklarowała poparcie dla reprywatyzacji[73]. Od początku opowiadała się też za przeprowadzeniem lustracji, poparła m.in. prezydencki projekt ustawy z 2006[128]. Przedstawiciele PO wielokrotnie wypowiadali się również na temat możliwości udostępnienia archiwalnych materiałów Służby Bezpieczeństwa[129]. Partia deklarowała również chęć ograniczenia przywilejów byłych funkcjonariuszy komunistycznego aparatu bezpieczeństwa – efektem tego było uchwalenie ustawy dezubekizacyjnej w 2009[130]. W tym samym roku weszła w życie ustawa znosząca powszechny pobór do wojska[131]. Ponadto partia postulowała zmianę sposobu finansowania systemu edukacji m.in. poprzez wprowadzenie bonu edukacyjnego[73]. Rząd PO-PSL podjął również działania na rzecz przekształcenia zakładów ochrony zdrowia w spółki prawa handlowego, jednak połowa pakietu ustaw została zawetowana[132]. Platforma przyczyniła się także do zaostrzenia prawa karnego – w 2009 poparła zmiany wprowadzające m.in. chemiczną kastrację pedofilów, kary za propagowanie tzw. dobrej pedofilii, zakaz propagowania ideologii totalitarnych (w tym symboliki komunistycznej) oraz złagodzenie konsekwencji przekroczenia obrony koniecznej[133].

Rząd Donalda Tuska prowadzi też program budowy dróg ekspresowych i autostrad. Od listopada 2007 do kwietnia 2009 zawarto umowy na budowę ponad 760 km, w tym 400 km samych autostrad[134]. Rekordowy pod względem nakładów na inwestycje drogowe był rok 2010 – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wydała wówczas 19,92 mld PLN[135]. Od 2011 zwiększone też zostały limity prędkości na autostradach i drogach ekspresowych[136].

Symbolika

Platforma Obywatelska od początku swojego istnienia posługuje się kolorem pomarańczowym i niebieskim. Znak graficzny partii stanowi zarys granic Polski, w który wpisany jest uśmiech[137]. Symbole Platformy Obywatelskiej podlegają ochronie prawnej[138].

Struktura i działacze

Information icon.svg Zobacz też kategorię: Politycy Platformy Obywatelskiej.
Prezydent RP z rekomendacji PO Bronisław Komorowski

W Platformie Obywatelskiej działają politycy zaliczani do różnych nurtów głównie centrowych i centroprawicowych. Z PO związało się wielu dawnych działaczy antykomunistycznych: m.in. Bogdan Borusewicz, Arkadiusz Rybicki, Bronisław Komorowski, Jan Rulewski, Andrzej Czuma, Antoni Mężydło czy Stefan Niesiołowski. Od początku członkami ugrupowania pozostaje wielu dawnych działaczy Unii Wolności – szczególnie tych, którzy wcześniej należeli do KLD (Donald Tusk, Janusz Lewandowski, Andrzej Halicki, Grzegorz Schetyna czy Mirosław Drzewiecki), ale również wywodzących się z UD (Adam Szejnfeld czy Iwona Śledzińska-Katarasińska). Do PO przystąpił także szereg polityków związanych wcześniej z SKL: m.in. Paweł Graś, Bronisław Komorowski, Konstanty Miodowicz, Aleksander Grad, Jan Rokita, Zbigniew Chlebowski czy Tomasz Tomczykiewicz. Stopniowo do Platformy napływali także politycy działający wcześniej w RS AWS (np. Marek Biernacki, Jerzy Buzek, Krzysztof Kwiatkowski czy Radosław Sikorski). Na obrzeżach ideowych partii znajdują politycy tradycjonalistycznie konserwatywni (Jan Filip Libicki, Jacek Tomczak), a także wywodzący się z ugrupowań lewicowych (m.in. Bartosz Arłukowicz). PO przez część publicystów postrzegana jest jako kolejna partia postsolidarnościowa, czyli odwołująca się do tradycji "Solidarności" sprzed 1989[139].

Organizacja

W skład władz krajowych partii wchodzi sześć organów[138]:

  • Konwencja Krajowa – tworzona przez delegatów regionalnych oraz członków Rady Krajowej, Komisji Rewizyjnej i Sądu Koleżeńskiego. Konwencja jest najwyższym organem władz Platformy;
  • Rada Krajowa – tworzą ją członkowie Zarządu Krajowego, parlamentarzyści PO, deputowani PO do Parlamentu Europejskiego, przewodniczący struktur regionalnych partii oraz członkowie wybrani przez Konwencję. Rada Krajowa stanowi najwyższy organ władz partyjnych poza okresem obrad Konwencji Krajowej;
  • Przewodniczący – wybierany w głosowaniu wewnętrznym przez członków partii;
  • Zarząd Krajowy – przewodniczący, od jednego do pięciu wiceprzewodniczących, szefowie regionów oraz członkowie wybrani przez Radę Krajową. Ogólna liczba członków Zarządu nie może jednak przekroczyć 25;
  • Krajowa Komisja Rewizyjna;
  • Sąd Koleżeński.

Rolą sekretarza generalnego jest nadzór i koordynacja działań partyjnych struktur terenowych[138]. Organizacją młodzieżową PO jest Stowarzyszenie "Młodzi Demokraci"[140]. Przy partii funkcjonuje również think tankInstytut Obywatelski[141].

Zarząd Krajowy PO

Przewodniczący:

I wiceprzewodniczący:

Wiceprzewodniczący:

Sekretarz generalny:

Skarbnik:

  • Łukasz Pawełek

Przewodniczący Klubu Parlamentarnego:

Szefowie Regionów:

Pozostali członkowie:

Przewodniczący Platformy Obywatelskiej

Klub Parlamentarny PO

Przewodniczący:

Aktualni wiceprzewodniczący:

Poparcie w wyborach

Poparcie dla PO w wyborach parlamentarnych
Wyniki w wyborach parlamentarnych
Wybory Poparcie w wyborach do Sejmu Zmiana (w punktach procentowych) Mandaty w Sejmie Zmiana Mandaty w Senacie Zmiana
2001[14] 12,68% 65 2[142]
2005[30] 24,14% Green Arrow Up Darker.svg 11,46 133 Green Arrow Up Darker.svg 68 34 Green Arrow Up Darker.svg 32
2007[42] 41,51% Green Arrow Up Darker.svg 17,37 209 Green Arrow Up Darker.svg 76 60 Green Arrow Up Darker.svg 26
2011[67][68] 39,18% Red Arrow Down.svg 2,33 207 Red Arrow Down.svg 2 63 Green Arrow Up Darker.svg 3
Wyniki w wyborach prezydenckich
Wybory Kandydat Głosowanie Poparcie Uwagi
2005[30] Donald Tusk I tura 36,33% Przejście do II tury
II tura 45,96% Przegrana z Lechem Kaczyńskim
2010[57] Bronisław Komorowski I tura 41,54% Przejście do II tury
II tura 53,01% Wygrana z Jarosławem Kaczyńskim
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Wybory Poparcie Zmiana (w punktach procentowych) Uzyskane mandaty Zmiana Liczba miejsc przypadających Polsce
2004[25] 24,1% 15 54
2009[47] 44,43% Green Arrow Up Darker.svg 20,33 25 Green Arrow Up Darker.svg 10 51 (50)
2014[72] 32,13% Red Arrow Down.svg 12,30 19 Red Arrow Down.svg 6 51

Zobacz też

Przypisy

  1. Andrzej Stankiewicz: Platforma boi się... hakerów. rp.pl, 22 lipca 2013. [dostęp 19 lutego 2014].
  2. Kluby i Koła. sejm.gov.pl. [dostęp 1 lipca 2014].
  3. Kluby i koło. senat.gov.pl. [dostęp 1 lipca 2014].
  4. Zarejestrowano partię Platforma Obywatelska RP. wp.pl, 5 marca 2002. [dostęp 19 lutego 2014].
  5. Klub PO-PSL w Parlamencie Europejskim. poland-epp.eu. [dostęp 9 lutego 2014].
  6. Dudek 2013 ↓, s. 425–426.
  7. Roszkowski 2003 ↓, s. 212–214.
  8. 8,0 8,1 Platforma przyjeżdża do Gdańska. rp.pl, 24 stycznia 2001. [dostęp 1 maja 2011].
  9. Dojrzewanie liberała. rzeczpospolita.pl, 21 października 2005. [dostęp 1 maja 2011].
  10. 10,0 10,1 Roszkowski 2003 ↓, s. 214.
  11. Harce prawyborcze. polityka.pl, 16 lutego 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  12. Roszkowski 2003 ↓, s. 215.
  13. Dudek 2013 ↓, s. 439.
  14. 14,0 14,1 Roszkowski 2003 ↓, s. 216.
  15. Roszkowski 2003 ↓, s. 264.
  16. Agnieszka Niewińska, Piotr Kobalczyk, Piotr Semka: Buzek na prezydenta. rp.pl, 4 lipca 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  17. Roszkowski 2003 ↓, s. 269.
  18. 18,0 18,1 Roszkowski 2003 ↓, s. 271.
  19. Wykaz partii politycznych. pkw.gov.pl. [dostęp 9 lutego 2014].
  20. Roszkowski 2003 ↓, s. 272.
  21. Trzech tenorów założyło Platformę 10 lat temu w "Olivii". polskieradio.pl, 24 stycznia 2011. [dostęp 16 lutego 2013].
  22. Dudek 2013 ↓, s. 488.
  23. Dudek 2013 ↓, s. 452.
  24. 24,0 24,1 Kowalczyk i Sielski 2006 ↓, s. 104.
  25. 25,0 25,1 Wyniki wyborów. pkw.gov.pl. [dostęp 9 lutego 2014].
  26. Kowalczyk i Sielski 2006 ↓, s. 105.
  27. Kowalczyk i Sielski 2006 ↓, s. 106.
  28. Jan Rokita. wprost.pl. [dostęp 1 maja 2011].
  29. Dudek 2013 ↓, s. 542.
  30. 30,0 30,1 30,2 Wybory 2005. pkw.gov.pl. [dostęp 5 maja 2011].
  31. Komisja Nadzwyczajna do rozpatrzenia projektów ustaw związanych z koalicyjnym programem rządowym "Solidarne Państwo" (NSP). sejm.gov.pl. [dostęp 17 kwietnia 2010].
  32. Trybunał: Komisja ds. banków niekonstytucyjna. gazeta.pl, 22 września 2006. [dostęp 1 maja 2011].
  33. Tusk został szefem Platformy Obywatelskiej. dziennik.pl, 10 października 2007. [dostęp 12 lutego 2014].
  34. Najwięcej radnych w skali kraju ma PSL. gazeta.pl, 15 listopada 2006. [dostęp 9 lutego 2014].
  35. Dudek 2013 ↓, s. 577.
  36. Wybory Prezydenta Miasta – głosowanie ponowne. pkw.gov.pl. [dostęp 9 lutego 2014].
  37. Dominika Dziobkowska, Jan Fusiecki: Kto nie chce Hanny Gronkiewicz-Waltz. gazeta.pl, 23 listopada 2005. [dostęp 1 maja 2011].
  38. PO czyści szeregi – Piskorski wyrzucony. money.pl, 26 kwietnia 2006. [dostęp 1 maja 2011].
  39. Dudek 2013 ↓, s. 590.
  40. Rokita rezygnuje z polityki. wprost.pl, 14 września 2007. [dostęp 1 maja 2011].
  41. Bogdan Borusewicz wystartuje z listy PO. wprost.pl, 15 września 2007. [dostęp 1 maja 2011].
  42. 42,0 42,1 Wybory 2007. pkw.gov.pl. [dostęp 13 października 2013].
  43. Dudek 2013 ↓, s. 600.
  44. Dudek 2013 ↓, s. 599.
  45. Dudek 2013 ↓, s. 601.
  46. Dudek 2013 ↓, s. 602.
  47. 47,0 47,1 Wyniki wyborów. pkw.gov.pl. [dostęp 5 maja 2011].
  48. Anna Słojewska: Buzek ogłosił swój program. rp.pl, 16 września 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  49. Olechowski: 7 lat wyczerpuje definicję słowa "nigdy". tvn24.pl, 3 lipca 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  50. Drzewiecki nie jest już skarbnikiem PO. gazeta.pl, 9 października 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  51. Dudek 2013 ↓, s. 616.
  52. Tusk nie kandyduje, żeby... PiS nie wrócił do władzy. gazeta.pl, 28 stycznia 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  53. Dorota Kołakowska, Edyta Żemła: Komorowski górą w PO. rp.pl, 29 marca 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  54. Żałobne posiedzenie Sejmu i Senatu. rp.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  55. Zginęli. rp.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  56. Dudek 2013 ↓, s. 623.
  57. 57,0 57,1 Wyniki głosowania. pkw.gov.pl. [dostęp 6 lipca 2010].
  58. Wyniki głosowania. pkw.gov.pl. [dostęp 6 lipca 2010].
  59. "Człowiek Schetyny" nowym szefem klubu PO. onet.pl, 22 lipca 2010. [dostęp 26 lutego 2012].
  60. Zjazd PO wybiera Tuska i wspiera Komorowskiego. newsweek.pl, 26 czerwca 2010. [dostęp 24 października 2013].
  61. Palikot odszedł z PO. rp.pl, 6 października 2010. [dostęp 7 października 2010].
  62. Dudek 2013 ↓, s. 633.
  63. Zmiany na Podkarpaciu. PiS przejęło władzę!. polskieradio.pl, 27 maja 2013. [dostęp 19 lutego 2014].
  64. „Polska w budowie”. platforma.org. [dostęp 2 marca 2012].
  65. 65,0 65,1 65,2 Następny krok. Razem. Program wyborczy 2011. platforma.org. [dostęp 26 lutego 2012].
  66. Co robi Donald Tusk, gdy słupki lecą w dół? Przegląd metod premiera. dziennik.pl, 24 lutego 2012. [dostęp 5 marca 2012].
  67. 67,0 67,1 Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 października 2011 r. o wynikach wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r. (wyciąg). pkw.gov.pl. [dostęp 18 listopada 2011].
  68. 68,0 68,1 Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 11 października 2011 r. o wynikach wyborów do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 9 października 2011 r. (wyciąg). pkw.gov.pl. [dostęp 18 listopada 2011].
  69. 69,0 69,1 Dudek 2013 ↓, s. 641.
  70. Leszek Baj: Czy Donalda Tuska stać na prawdziwe reformy?. gazeta.pl, 11 października 2011. [dostęp 26 lutego 2012].
  71. PO zdecydowało. Donald Tusk wygrywa wybory na szefa partii. wp.pl, 23 sierpnia 2013. [dostęp 24 października 2013].
  72. 72,0 72,1 Wyniki głosowania. pkw.gov.pl. [dostęp 27 maja 2014].
  73. 73,00 73,01 73,02 73,03 73,04 73,05 73,06 73,07 73,08 73,09 73,10 73,11 Program PO. Polska zasługuje na cud gospodarczy. platforma.org, 2007. [dostęp 24 sierpnia 2011].
  74. Weto prezydenta ws. ustawy o prokuraturze odrzucone. wp.pl, 9 października 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  75. 75,0 75,1 75,2 75,3 Premier ogłosił plan zmian w konstytucji: mniej posłów i senatorów, koniec immunitetu. gazetaprawna.pl, 12 lutego 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  76. Premier Donald Tusk obiecywał w swoim expose, że nie będzie podwyżki podatków. tvn24.pl, 14 marca 2005. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  77. Program PO Polska zasługuje na cud gospodarczy. 2007, s. 28.
  78. Schetyna: Cel PO to PIT, CIT i VAT na poziomie 15%. bankier.pl, 14 marca 2005. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  79. Piotr Skwirowski: Podatek PIT 50% to martwa stawka. gazeta.pl, 15 lutego 2006. [dostęp 1 maja 2011].
  80. Sprawozdanie Komisji o projektach ustaw o: – zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, – ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz ustawy o Funduszu im. Komisji Edukacji Narodowej. sejm.gov.pl, 27 października 2006. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  81. Tusk: Będąc w opozycji, domagałem się niskich podatków. Dziś mogę za to przeprosić. gazeta.pl, 3 maja 2014. [dostęp 4 maja 2014].
  82. Formalności stało się zadość. Prezydent podpisał podwyżkę VAT. newsweek.pl, 14 grudnia 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  83. Rząd nie obniży VAT-u. rmf24.pl, 30 kwietnia 2013. [dostęp 13 kwietnia 2014].
  84. ząd podwyższa akcyzę i zamraża płace. forsal.pl, 2 października 2013. [dostęp 13 kwietnia 2014].
  85. Rząd zaciska pasa: zamraża pensje, podnosi akcyzę na papierosy i paliwa. wyborcza.biz, 23 listopada 2011. [dostęp 13 kwietnia 2014].
  86. Sejm uchwalił ustawę hazardową. gazeta.pl, 19 listopada 2009. [dostęp 16 maja 2014].
  87. Głosowanie nad przyjęciem w całości projektu ustawy o grach hazardowych, w brzmieniu proponowanym przez Komisję Finansów Publicznych, wraz z przyjętymi poprawkami. sejm.gov.pl, 19 listopada 2009. [dostęp 16 maja 2014].
  88. Rząd przyjął projekt ustawy o podatku od kopalin. polskie radio, 17 stycznia 2012. [dostęp 16 maja 2014].
  89. Głosowanie nad przyjęciem w całości projektu ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin, w brzmieniu proponowanym przez Komisję Finansów Publicznych, wraz z przyjętymi poprawkami. sejm.gov.pl, 2 marca 2012. [dostęp 16 maja 2014].
  90. Akcyza na brykiet, koks, węgiel. Przedsiębiorca zapłaci drożej, a rolnik nie. wyborcza.biz, 14 listopada 2011. [dostęp 16 maja 2014].
  91. Dziś dowiemy się, dlaczego rząd zabierze nam ulgi. bankier.pl, 26 lipca 2012. [dostęp 13 kwietnia 2014].
  92. Sebastian Bobrowski: Zmiany w odliczaniu VAT od samochodów. Sprawdź ile i kiedy możesz odliczyć. mamstartup.pl, 25 marca 2014. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  93. Rząd zaciska pasa: zamraża pensje, podnosi akcyzę na papierosy i paliwa. wyborcza.biz, 23 listopada 2011. [dostęp 13 kwietnia 2014].
  94. Głosowanie nad przyjęciem w całości projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej, w brzmieniu proponowanym przez Komisję Finansów Publicznych, wraz z przyjętymi poprawkami. sejm.gov.pl, 16 grudnia 2011. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  95. Uwaga! Rząd "po cichu" podnosi nam podatki!. niewygodne.info.pl, 7 listopada 2013. [dostęp 13 kwietnia 2014].
  96. Głosowanie nad przyjęciem w całości projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 1725. sejm.gov.pl, 15 czerwca 2007. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  97. Głosowanie nad przyjęciem w całości projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu przedłożenia zawartego w druku nr 84. sejm.gov.pl, 21 grudnia 2011. [dostęp 18 kwietnia 2013].
  98. Od kwietnia rośnie wysokość składki wypadkowej. onet.pl, 1 kwietnia 2012. [dostęp 25 kwietnia 2013].
  99. Trzy weta prezydenta odrzucone. rp.pl, 19 grudnia 2008. [dostęp 1 maja 2011].
  100. Fundusz Emerytur Pomostowych – nowa składka do opłacenia od 2010 r.. infor.pl, 8 lutego 2010. [dostęp 24 kwietnia 2014].
  101. Mateusz Pawlak: Inwestycyjną część ZUS czeka taki los jak OFE. rp.pl, 6 lutego 2014. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  102. Mniej do OFE, więcej do ZUS. Zmiany składek weszły w życie. money.pl, 1 maja 2011. [dostęp 2 marca 2012].
  103. Tusk: brutalne wyzwanie demograficzne. rp.pl, 23 lutego 2012. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  104. Głosowanie nad przyjęciem w całości projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu proponowanym przez Komisję Nadzwyczajną, wraz z przyjętymi poprawkami. sejm.gov.pl, 11 maja 2012. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  105. Były prezes Trybunału Konstytucyjnego: zmiany w OFE to nacjonalizacja. wprost.pl, 4 października 2013. [dostęp 24 kwietnia 2014].
  106. Głosowanie nr 15 – posiedzenie 55. sejm.gov.pl, 6 grudnia 2013. [dostęp 8 grudnia 2013].
  107. Program PO Polska zasługuje na cud gospodarczy. 2007.
  108. Arkadiusz Droździel: Deficyt 2010. Kwota rekordowa, ale było gorzej. money.pl, 7 września 2009. [dostęp 18 kwietnia 2014].
  109. Następny krok razem Program wyboprczy 2011. 2011, s. 168.
  110. Elżbieta Glapiak: Kotecki wprowadzi Polskę do euro. rp.pl, 29 listopada 2008. [dostęp 1 maja 2011].
  111. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 listopada 2009 r. w sprawie powołania Narodowego Komitetu Koordynacyjnego do Spraw Euro, Rady Koordynacyjnej oraz Międzyinstytucjonalnych Zespołów Roboczych do Spraw Przygotowań do Wprowadzenia Euro przez Rzeczpospolitą Polską. mf.gov.pl, 3 listopada 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  112. Ruszył elektroniczny PIT – rozwiązanie nie dla wszystkich. money.pl, 9 kwietnia 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  113. Polska krajem biurokracji. Zamiast ciąć etaty, rośnie armia urzędników. wyborcza.biz, 2 lipca 2013. [dostęp 16 kwietnia 2014].
  114. Banki nie mogą upaść. Polacy nie mogą wybierać. wp.pl, 3 lipca 2014. [dostęp 5 lipca 2014].
  115. Grzegorz Gacki: Na 5 minut przed referendum. polska.pl, 24 kwietnia 2003. [dostęp 1 maja 2011].
  116. Referendum unijne mogłoby trwać jeden lub dwa dni – zdecydował na wtorkowym posiedzeniu rząd. wyborcza.pl, 21 stycznia 2003. [dostęp 1 maja 2011].
  117. Przeczytaj, co jest w traktacie lizbońskim. dziennik.pl, 2 kwietnia 2008. [dostęp 1 maja 2011].
  118. Sukces polskiej dyplomacji: Unia przyjęła projekt Wschodniego Partnerstwa. gazeta.pl, 20 czerwca 2008. [dostęp 1 maja 2011].
  119. Jerzy Buzek apeluje o ochronę chrześcijan w Iraku. ekai.pl, 16 grudnia 2010. [dostęp 1 marca 2012].
  120. Wypowiedź Jerzego Buzka na temat wolności religijnej i prześladowania chrześcijan. europa.eu, 20 stycznia 2011. [dostęp 1 marca 2012].
  121. "Mamy prawo żądać, by muzułmanie szanowali prawa chrześcijan". gazeta.pl, 4 stycznia 2011. [dostęp 1 marca 2012].
  122. Państwa członkowskie potępiają prześladowania chrześcijan. poland-epp.eu, 22 stycznia 2011. [dostęp 1 marca 2012].
  123. Ustawa z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. isap.sejm.gov.pl, 7 stycznia 1993. [dostęp 1 maja 2011].
  124. Tusk: Udało nam się ochronić kompromis. gazeta.pl, 13 kwietnia 2007. [dostęp 1 maja 2011].
  125. Głosowanie nad przyjęciem wniosku o odrzucenie w całości poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży, zawartego w druku nr 670. sejm.gov.pl, 24 października 2012. [dostęp 8 listopada 2012].
  126. Głosowanie nad przyjęciem wniosku o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego projektu ustawy o świadomym rodzicielstwie, zawartego w druku nr 562. sejm.gov.pl, 10 października 2012. [dostęp 8 listopada 2012].
  127. Dorota Kołakowska, Eliza Olczyk: W Platformie poprawia się pogoda dla konserwatystów. rp.pl, 30 listopada 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  128. Wojciech Czuchnowski: Z dziejów lustracji w Polsce. wyborcza.pl, 19 stycznia 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  129. Ewa Siedlecka, Wojciech Czuchnowski: PO otwiera archiwa SB. wyborcza.pl, 17 stycznia 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  130. Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2009 r. Nr 24, poz. 145)
  131. Ostateczny koniec poboru. Prezydent podpisał ustawę. gazeta.pl, 30 stycznia 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  132. Prezydent zawetował pakiet zdrowotny. rp.pl, 26 listopada 2008. [dostęp 1 maja 2011].
  133. Głosowanie nad przyjęciem w całości projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, ustawy Kodeks postępowania karnego, ustawy Kodeks karny wykonawczy, ustawy Kodeks karny skarbowy oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu proponowanym przez Komisję Nadzwyczajną, wraz z przyjętą poprawką. sejm.gov.pl. [dostęp 1 maja 2011].
  134. Piotr Stefaniak: Autostrady i drogi: co już zbudował rząd Tuska. wnp.pl, 24 kwietnia 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  135. Wydatki na inwestycje drogowe w Polsce w 2010 roku na poziomie 19,92 mld zł. gddkia.gov.pl, 7 stycznia 2011. [dostęp 1 maja 2011].
  136. Agata Łukasiewicz: Na dobrej drodze kierowca pojedzie szybciej. rp.pl, 29 grudnia 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  137. Logotyp PO RP. platforma.org. [dostęp 1 maja 2011].
  138. 138,0 138,1 138,2 Aktualny Statut Platformy Obywatelskiej Rzeczypospolitej Polskiej przyjęty 25 września 2010 roku. platforma.org, 25 września 2010. [dostęp 1 maja 2011].
  139. Eliza Olczyk, Jarosław Stróżyk: Dlaczego PO walczy o Wałęsę. rp.pl, 1 kwietnia 2009. [dostęp 1 maja 2011].
  140. Stowarzyszenie "Młodzi Demokraci". smd.org.pl. [dostęp 19 lutego 2014].
  141. Kim jesteśmy. instytutobywatelski.pl. [dostęp 1 maja 2011].
  142. W ramach komitetu wyborczego Blok Senat 2001

Bibliografia

Linki zewnętrzne