Próg wyczuwalności zapachu
Próg wyczuwalności zapachu (cth[a]) – stężenie wonnego związku chemicznego lub mieszaniny związków w powietrzu (zobacz: odoranty), przy którym istnieje 50% prawdopodobieństwo wyczucia węchem różnicy między zapachem powietrza zanieczyszczonego i czystego. Próg rozpoznania zapachu jest około dziesięciokrotnie wyższy.
Stosowane są pojęcia progu indywidualnego, grupowego i zespołowego. Próg zespołowy jest średnią geometryczną z wyników uzyskanych przez grupę ludzi, którzy spełniają określone w normie europejskiej PN–EN 13725 kryteria sprawności sensorycznej (zespół)[b] [1] [2] [3].
Progi wyczuwalności zapachu różnych związków chemicznych są bardzo zróżnicowane (rząd wielkości od 10-4 do 105 ppm). Wysokość progu jest zależna np. od polarności cząsteczek, obecności określonych grup funkcyjnych, wielkości i kształtu cząsteczki (czynniki stereochemiczne). Bardzo niskimi wartościami progów charakteryzują się np. związki siarkoorganiczne i aminy. Progi wyczuwalności mieszanin związków chemicznych nie są wielkościami addytywnymi[1].
Zobacz też [edytuj]
- Sekcja ”Próg węchowej wyczuwalności” w „Zapach”
- Stężenie zapachowe
- Europejska jednostka zapachowa
- Olfaktometria
Uwagi
- ↑ W piśmiennictwie polskim bywają również używane symbole: PWW (próg węchowej wyczuwalności), SPW, SPW (stężenie progowe wyczuwalności) lub SPWW (stężenie progowe węchowej wyczuwalności).
- ↑ Próg wyczuwalności bywa również definiowany jako stężenie, przy którym zapach jest wyczuwany przez 50% grupy osób reprezentatywnej dla populacji ogólnej (statystycznej). „Zespół” olfaktometryczny nie jest reprezentatywny dla populacji ogólnej, lecz dla populacji standardowej, spełniającej kryteria określone w PN–EN 13725.
Przypisy [edytuj]
- ↑ 1,0 1,1 J.Kośmider, B.Mazur-Chrzanowska, B.Wyszyński: Odory. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002, s. 21-43, 44-64, 64-69, 93-132. ISBN 978-83-01-14525-5. (pol.)
- ↑ J. Kośmider, B. Krajewska. Normalizacja olfaktometrii dynamicznej. Podstawowe pojęcia i jednostki miar. „Normalizacja”, s. 15-22, 2005 (pol.).
- ↑ Polski Komitet Normalizacyjny, NKP 280: Jakość powietrza. Oznaczanie stężenia zapachowego metodą olfaktometrii dynamicznej (pol.). PKN Warszawa, 2007. [dostęp 2011-05-25].
