Atari (amerykańskie przedsiębiorstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy amerykańskiego przedsiębiorstwa komputerowego. Zobacz też: inne strony o tej nazwie.
Atari Inc.
Atari Inc.
Forma prawna spółka publiczna
Data założenia 27 czerwca 1972
Lokalizacja Stany Zjednoczone
Branża informatyczna
Produkty komputery osobiste, automaty wideo, konsole domowe
brak współrzędnych

Atari, właśc. Atari Inc. – przedsiębiorstwo branży informatycznej, swojego czasu znaczący uczestnik rynku komputerowego przemysłu rozrywkowego. Tworzyło automaty wideo, domowe konsole wideo i komputery osobiste.

Nazwa przedsiębiorstw pochodzi z języka japońskiego i oznacza „trafienie do celu” bądź „zwycięstwo”. Nazwa "Atari" jest używana również jako określenie komputerów tego przedsiębiorstwa, np. Atari 65XE.

Commons in image icon.svg

Historia przedsiębiorstwa[edytuj | edytuj kod]

Początki, Pong[edytuj | edytuj kod]

Założone 27 czerwca 1972 roku przez dwójkę przyjaciół: Nolana Bushnella i Teda Dabneya przedsiębiorstwo Atari rozpoczęło swój rozwój od prostej gry Pong. Prototyp został przetestowany we wrześniu 1972 w małym barze w Sunnyvale. Efekt przeszedł oczekiwania konstruktorów gry – automat błyskawicznie zapełniał się 25-centówkami. Wkrótce maszyny do gry w Ponga zaczęły pojawiać się wszędzie i z niektórych można było uzyskać nawet 200 dolarów tygodniowo. Do końca 1973 Bushnell i spółka sprzedali 2500 automatów, do końca 1974 – już 8000. Koszty wytworzenia maszyn mieściły się w granicach 300-400 dolarów. Dzięki sukcesowi tego produktu Atari stało się ważnym konkurentem dla najważniejszych przedsiębiorstw produkujących gry zręcznościoweMidway i Bally.

Automaty były produkowane w pierwszym budynku przedsiębiorstwa w Santa Barbara, gdzie mieściło się także biuro. Wraz z lawinowo narastającą liczbą zamówień, szefowie przedsiębiorstwa byli zmuszeni przenosić warsztaty, a także zatrudniać coraz więcej ludzi, często prosto z ulicy. Efekt był taki, że hale produkcyjne były pełne marihuanowego dymu (od którego nie stronili także twórcy przedsiębiorstwa). Często zdarzały się także kradzieże sprzętu. Wielką klęską Atari było to, że przedsiębiorstwo nie zdołało opatentować Ponga i wkrótce na jego pomyśle zaczęły się bogacić dziesiątki innych przedsiębiorstw, które zapełniały bary w całych Stanach Zjednoczonych automatami do gier o identycznych zasadach.

Dalszy rozwój[edytuj | edytuj kod]

Nolan Bushnell, główny ideolog przedsiębiorstwa, przyjął zasadę ciągłej ucieczki do przodu przed konkurencją. Atari miało produkować nowocześniejsze, bardziej wciągające, atrakcyjniejsze gry i w ten sposób ugruntować swoją pozycję. Wkrótce Atari wypuściło na rynek gry poruszające nowe tematy: polowanie na rekiny (Maneater), wyścigi samochodowe (Trak10), rozbijanie ściany z klocków za pomocą piłki (Breakout – kolejny wielki sukces przedsiębiorstwa).

Na Boże Narodzenie 1975 przedsiębiorstwo wprowadziło na rynek domową wersję Ponga. Pierwsza transza (150 tysięcy) kosztujących 100 dolarów gier podłączanych do telewizora rozeszła się błyskawicznie. Tym samym Atari przebiło wyniki konkurentów na rynku gier domowych: Magnavox i Coleco. Kolejny rynek zbytu otworzyło ponowne zalegalizowanie automatów do gier w Nowym Jorku i Chicago. Przedsiębiorstwo zaczęło przynosić ogromne dochody, jednak pojawiły się także problemy w zarządzaniu – Atari nie dało się już zarządzać jak kilkunastoosobowym przedsiębiorstwem. Pozycja Bushnella (który chciał rządzić każdym etapem projektowania i produkcji) była stopniowo marginalizowana przez Ala Alcorna.

Zmiana właściciela[edytuj | edytuj kod]

W 1976 przedsiębiorstwo sprzedano kompanii rozrywkowej Warner Inc. (obecnie Time Warner) za 28 milionów dolarów. W ciągu następnych pięciu lat obroty Atari urosły do 2 miliardów dolarów, czyniąc je najszybciej rozwijającym się przedsiębiorstwem w historii USA. Warto wspomnieć, że kapitał początkowy przedsiębiorstwa wynosił 500 dolarów, po 250 dolarów od każdego założyciela.

We wrześniu 1977 Atari zaczęło sprzedawać VCS (Video Computer System), które jednak początkowo nie okazało się wielkim sukcesem. System miał dostarczać dochodów przede wszystkim ze sprzedaży kartridżów z grami (30 dolarów za sztukę).

W 1978 najważniejszą rolę w przedsiębiorstwie zaczął odgrywać Ray Kassar, zaangażowany już przez Warner. Jego sposób życia, a także strategia zarządzania przedsiębiorstwem (bazowanie na marketingu i sprawdzonych, niekoniecznie rewolucyjnych produktach) były sprzeczne z poglądami Bushnella, który po wielu kłótniach opuścił Atari i zajął się planowaniem kolejnych przedsięwzięć (sieć jadłodajni Pizza Time Theaters). W ten sam sposób odszedł z przedsiębiorstwa Jay Miner, późniejszy twórca komputera Amiga. Wiele z koncepcji zawartych w konstrukcji tego komputera powstało w czasie jego prac w Atari. Ze sław komputerowego świata lat 70. i 80. w Atari pracował jeszcze Steve Wozniak, który później założył ze Steve'em Jobsem przedsiębiorstwo Apple.

Na lata 1979-1982 przypadł złoty okres Atari. Przedsiębiorstwo zawdzięczało ogromne zyski nie tylko menedżerskiemu talentowi Kassara, ale przede wszystkim ogólnie znakomitej koniunkturze przemysłu gier komputerowych, przede wszystkim automatów. W tym czasie Atari produkowało m.in. maszyny do gier Space Invaders, Pac-man i Asteroids.

Krach rynku gier[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Zapaść gier wideo w 1983.

W 1983 roku nastąpił wielki krach na rynku gier, przepowiedziany przez Nolana Bushnella. Przedsiębiorstwo Warner Inc. po ogłoszeniu bilansu za rok 1983 (536 milionów dolarów strat) zarządziło restrukturyzację. Wstrzymano rozwój nowych produktów, m.in. doskonale zapowiadającej się konsoli Atari 7800. W 1984 r. część przedsiębiorstwa produkująca konsole do gier i komputery – Atari Computers – została sprzedana.

Właścicielem został Jack Tramiel, który nadał jej nazwę Atari Corp.. Automaty do gier nadal były produkowane przez oddział Warner Inc., "Atari Games". Tramiel chciał rozpocząć produkcję nowego komputera. Próbował kupić podupadające przedsiębiorstwo Amiga, ale zaoferował znacznie mniejszą kwotę niż konkurent – Commodore. W przeciągu kilku miesięcy zbudował model ST, który zdobył rynek niską ceną i sporymi możliwościami. Całkowity zwrot w kierunku komputerów zemścił się później na nim utratą rynku konsoli do gier, którego już później nie odzyskał.

Próba powrotu[edytuj | edytuj kod]

Na początku lat 90. XX wieku Atari Corp. podjęła próbę ponownego wybicia się na pozycję lidera na rynku elektroniki użytkowej. Ofensywa ta przebiegła na trzech frontach:

  1. przedsiębiorstwo podjęła próbę "ucieczki do przodu" w obliczu narastającej konkurencji na rynku komputerów domowych, prezentując w 1992 roku komputer Atari Falcon, stanowiący istotne jakościowo rozwinięcie serii ST;
  2. niemal jednocześnie testowano możliwość wejścia na rynek profesjonalnych stacji roboczych z własną wersją Uniksa (Atari System V) oraz komputerem Atari TT;
  3. oraz próbowano powrócić na rynek konsoli do gier z nową, 64-bitową konsolą Atari Jaguar;

Wszystkie te usiłowania kolejno spełzły na niczym. Już w 1992 roku, wobec nikłego zainteresowania rynku, porzucono prace nad Atari System V i Atari TT. Na początku 1994 roku zarzucono ostatecznie prace rozwojowe nad Atari Falcon, skupiwszy wszystkie środki na promocji konsoli Jaguar. Ta jednak też nie zdobyła rynku i Atari Corp. w 1996 ostatecznie upadła[potrzebne źródło].

W 2003 prawa do nazwy Atari wykupione zostały przez francuskiego wydawcę gier komputerowych Infogrames, po czym tamto przedsiębiorstwo oficjalnie zmieniło nazwę na Atari.

Sprzęt[edytuj | edytuj kod]

W Polsce najpopularniejsze były: 8-bitowe ATARI 800XL, 65XE i 130XE używane w domu głównie do grania i Atari ST – używane do składu tekstu i w muzyce (używane do dzisiaj jako sekwencery). Warto się jednak zapoznać z pozostałymi modelami, które często z powodu błędów właścicieli firmy nie zdobyły większego rozgłosu.

Lista konsoli wideo Atari[edytuj | edytuj kod]

Atari 2600

Lista 8-bitowych mikrokomputerów Atari (6502)[edytuj | edytuj kod]

Atari 800XL

Lista 16-bitowych mikrokomputerów Atari[edytuj | edytuj kod]

Lista 16/32-bitowych mikrokomputerów Atari[edytuj | edytuj kod]

Atari 1040STf

Lista 32-bitowych mikrokomputerów Atari (Motorola 68030)[edytuj | edytuj kod]

Klony PC[edytuj | edytuj kod]

Inne maszyny[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]