Rzeszów Główny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Rzeszów Główny
Rzeszów Główny - dworzec kolejowy (2012)
Rzeszów Główny - dworzec kolejowy (2012)
Państwo  Polska
Miejscowość Rzeszów
Dzielnica/osiedle Śródmieście
Zarządca PKP S.A. Oddział Dworce Kolejowe - rejon Kraków
Oznaczenie stacji Kurs'90:178
Data otwarcia 15 listopada 1858 (odbudowany w 1945)
Poprzednie nazwy Rzeszów (1858-1939, 1944-2008), Rzeszow (1939-41), Reichshof(Rzeszow)(1942), Reichshof (1942-44)
Status Dworzec kolejowy
Informacje kolejowe
Liczba peronów 3
Liczba krawędzi
peronowych
5
Liczba torów
w ruchu pasażerskim
5
Kasy 7 kas, czynne całodobowo
Przejścia nadziemne link= alt=T (nie ma połaczenia z peronem 3.)
Przejścia podziemne link= alt=T
Liczba pasażerów (czerwiec 2011) 4821 dziennie[1]
Linie kolejowe
Schemat stacji
Schemat stacji
Położenie na mapie Rzeszowa
Mapa lokalizacyjna Rzeszowa
Rzeszów Główny
Rzeszów Główny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Rzeszów Główny
Rzeszów Główny
Ziemia 50°02′34″N 22°00′25″E/50,042778 22,006944
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Rzeszów Głównystacja kolejowa w Rzeszowie, położona na Podkarpaciu, ważny węzeł kolejowy Polski południowo-wschodniej. Według klasyfikacji PKP ma kategorię B.

Dane ogólne[edytuj | edytuj kod]

Rzeszów Główny jest stacją węzłową. Znajduje się na międzynarodowej linii kolejowej E30 Zgorzelec - Medyka. Przez stację przechodzą następujące linie kolejowe:

Budynek dworcowy[edytuj | edytuj kod]

Budynek dworca Rzeszów Główny znajduje się na Placu Dworcowym w północnej części dzielnicy Śródmieście. Został wybudowany w 1858 i pomimo dwukrotnego zniszczenia oraz modernizacji zachował swój pierwotny styl architektoniczny. Największą przebudowę przeszedł w 1908 roku, kiedy to dobudowano: restaurację, poczekalnię III klasy, werandę peronową nad peronem 1, a na placu przed dworcem w miejsce lamp naftowych wprowadzono oświetlenie gazowe.

Obecnie w budynku dworcowym znajduje się 7 kas, z których dwie są czynne całodobowo - 4 z nich należą do spółki PKP Intercity, a 3 do spółki Przewozy Regionalne. Posiada on także informację, poczekalnię oraz elektroniczną przechowalnię bagażu. Bezpośrednio do budynku przylega peron 1. zadaszony werandą, która prowadzi w kierunku zachodnim do przejścia podziemnego, łączącego wszystkie trzy perony. W skrajnie wschodniej części budynku znajduje się posterunek SOK.

Infrastruktura kolejowa stacji[edytuj | edytuj kod]

Stacja posiada 7 torów głównych oraz 3 perony z pięcioma krawędziami peronowymi. Perony połączone są przejściem podziemnym znajdującym się na zachód od budynku dworcowego oraz kładką nadziemną, której jednak brak połączenia z peronem nr 3.

Peron nr 1. sąsiaduje bezpośrednio z budynkiem dworca, jest częściowo zadaszony i posiada jedną krawędź przy torze nr 3. Przy tym peronie znajduje się budynek dyżurnego ruchu, rewidencji wagonów oraz posterunek Policji. W rejonie kładki znajduje się także, biegnący wzdłuż magazynów i rampy, peron 1a, który obsługiwał w przeszłości dziś już nieczynny i zaniedbany tor nr 7.

Najdłuższym i najszerszym peronem jest peron nr 2, posiadający dwie krawędzie peronowe przy torach nr 1 i nr 2. Stan jego infrastruktury jest ubogi - jedynie częściowe zadaszenie, kilka ławek oraz tablica informacyjna. Kiedyś od strony Krakowa znajdował się na nim budynek schroniska manewrowych.

Peron nr 3. to peron najkrótszy, najwęższy oraz znajdujący się w najgorszym stanie ze wszystkich trzech występujących na stacji. Posiada on dwie krawędzie peronowe przy torach nr 8 i nr 10. Nie posiada zadaszenia ani jakichkolwiek elementów małej architektury oprócz tablicy informacyjnej.

Na północ od peronów znajdują się niezelektryfikowane tory, obsługiwane zwrotnicami ręcznymi, prowadzące do hal naprawczych oraz lokomotywowni. W przeszłości znajdowała się tutaj także druga lokomotywownia, która została jednak zburzona, a tory do niej rozebrane. W tych okolicach znajduje się także schronisko manewrowych, zakłady Kolejowej Medycyny Pracy, budynek PKP Energetyka oraz budynek zwrotniczego.

Na zachód od stacji, obok Wiaduktu Tarnobrzeskiego, znajduje się jedyna nastawnia, pełniąca funkcję nastawni dysponującej oznaczona "Rz", która posiada urządzenia przekaźnikowe typu IZH-111. Na wschód od budynku dworcowego znajduje się pomnik techniki - lokomotywa Tkt48-27, rampa wyładunkowa oraz nieczynna, aczkolwiek będąca w dobrym stanie wieża wodna, w rejonie której odchodziła dziś już rozebrana bocznica do magazynów w rejonie ulic Bardowskiego oraz Batorego. Podobnie ma się stan bocznicy do zakładów Alima Gerber na północ od peronów. Kilkaset metrów dalej w kierunku Przemyśla znajduje się most kolejowy na rzece Wisłok, obok którego można zauważyć ruiny starych budynków kolejowych. Stacja posiada semafory świetlne.

Charakterystyczny dla stacji jest także dojazd do niej, zarówno od strony Krakowa, jak i od strony Przemyśla - zarówno przed jak i za stacją tory wyraźnie kierują się ostrym łukiem w stroną północną, co wpływa na ograniczenia prędkości podczas wjazdu na stację i wyjazdu z niej.

Bezpośrednio na północny-zachód w kierunku Krakowa znajduje się rozjazd Rzeszów Zachodni, który łączy się z Dworcem Głównym trzema torami i którego tory są sterowane z tej samej co Rzeszów Główny nastawni dysponującej "Rz".

Historia[edytuj | edytuj kod]

Rzeszowski dworzec został otwarty 15 listopada 1858 roku w ramach budowy Kolei galicyjskiej im. Karola Ludwika (lata budowy 1856-61) jako część drogi kolejowej łączącej Wiedeń z Krakowem i Lwowem. Od dnia powstania aż do 1902 roku był on poza granicami administracyjnymi miasta na terenie Ruskiej Wsi. Nie mniej jednak bliska lokalizacja od rzeszowskiego Rynku spowodowała szybkie zabudowanie obszaru między centrum miasta a dworcem. W 1890 roku stał się stacją węzłową po tym, jak uruchomiono połączenie z Jasłem. W 1908 rozpoczęto budowę kładki nad torami o szerokości 2,5 m oraz pogłębiono, wybrukowano i odwodniono przejazd pod torami w ciągu dzisiejszej ulicy Batorego. Wraz z wzrostem znaczenia rzeszowskiego węzła kolejowego powstało osiedle kolejowe na północ od dworca (dzisiejsza część osiedla Tysiąclecia). W roku 1964 oddano do użytku fragment linii 71 do Kolbuszowej, aby zakończyć po długich, trwających od 1938 roku, staraniach budowę linii do Ocic. W czasie I wojny światowej budynek dworcowy został zniszczony przez wycofujące się wojska rosyjskie. W czasie II wojny światowej dworzec służył jako ważny węzeł komunikacyjny. Wycofujące się wojska hitlerowskie ponownie go zniszczyły. Nowy budynek postawiono dopiero po II wojnie w 1945 r.[2]

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 1856 – początek budowy Kolei galicyjskiej im. Karola Ludwika
  • 15 listopada 1858 – otwarcie Dworca Rzeszów
  • 1861 – ukończenie budowy odcinka linii Rzeszów - Lwów
  • 1884 – negatywne rozpatrzenie prośby władz Rzeszowa o połączenie do Mielca i Tarnobrzega - powstaje dzisiejsza linia kolejowa nr 25, która biegnie od Dębicy na północ Galicji
  • 1890 – ukończenie budowy linii do Jasła - Rzeszów staje się stacją węzłową
  • 1902 – włączenie terenu dworca do granic administracyjnych miasta uchwałą Sejmu Krajowego Galicji we Lwowie na skutek starań ówczesnego burmistrza Rzeszowa Stanisława Jabłońskiego
  • 1908 – rozpoczęcie przebudowy dworca (kładka, przejazd kolejowy, restauracja, weranda peronowa, oświetlenie gazowe)
  • 1914 – zniszczenie dworca przez wycofujące się wojska rosyjskie
  • 1938 – rozpoczęcie budowy linii kolejowej nr 71 do Ocic przerwanej przez wybuch wojny
  • 1945 – zniszczenie dworca przez wycofujące się wojska niemieckie; rozpoczęcie odbudowy dworca
  • 1964 – otworzono połączenie na odcinku Rzeszów - Kolbuszowa
  • 1971 – ukończenie budowy linii kolejowej do Ocic
  • 14 grudnia 2008 – zmiana nazwy stacji na Rzeszów Główny

Skomunikowanie[edytuj | edytuj kod]

Dworzec kolejowy jest położony w bezpośrednim sąsiedztwie dworca autobusowego oraz Placu Dworcowego na którym znajduje się: przystanek MPK Rzeszów obsługujący linie: 0, 3, 33,39,44, linia L do lotniska Rzeszów-Jasionka oraz trzy linie nocne N1, N2 i N3, busy spółki Przewozy Regionalne, a także postój taxi i płatny parking. Niedaleko znajduje się również baza autobusów miejskich (ul. Bardowskiego) skąd odjeżdżają autobusy linii: 3, 5, 9, 12, 20, 22, 29, 35, 38, 42, 51, 53, 54.

Połączenia[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Rzeszów Główny
Linia 71 Ocice - Rzeszów Główny (km linii: 66,781)
odległość: 1,499 km
Rzeszów ZachodniBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
Linia 91 Kraków GłównyMedyka (km linii: 157,579)
odległość: 1,499 km
Rzeszów ZachodniBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 4,973 km
Linia 106 Rzeszów Główny - Jasło (km linii: 0,476)
BSicon lBHF.svg
odległość: 1,545 km