Sejm Ustawodawczy (1919-1922)

Z Wikipedii

Rzeczpospolita Polska

Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka II RP Ustrój polityczny Mała Konstytucja z 1919 Konstytucja marcowa Nowela sierpniowa Konstytucja kwietniowa Rozporządzenia Prezydenta Sądownictwo Najwyższy Trybunał Administracyjny Trybunał Stanu Trybunał Kompetencyjny Sąd Najwyższy Prokuratoria Generalna Parlament Sejm Sejm Ustawodawczy Sejm I Kadencji Sejm II Kadencji Sejm III Kadencji Sejm IV Kadencji Sejm V Kadencji Posłowie Senat Senat I Kadencji Senat II Kadencji Senat III Kadencji Senat IV Kadencji Senat V Kadencji Senatorowie Prezydenci Premierzy Rząd Podział administracyjny Wojewodowie Wybory parlamentarne Partie polityczne Polityka zagraniczna Naczelnik państwa Wikiprojekt Polityka

Sejm Ustawodawczy - jednoizbowy organ parlamentarny wybrany dla uchwalenia konstytucji (Konstytuanta) odrodzonej Polski.

Został wyłoniony w drodze demokratycznych wyborów pięcioprzymiotnikowych (bezpośrednich, powszechnych, równych, tajnych i proporcjonalnych) 26 stycznia 1919. Prace nad uchwaleniem Konstytucji rozpoczęto w połowie lutego. Jego prerogatywy a także podstawowe zasady ustrojowe, obowiązujące do czasu uchwalenia Konstytucji, zostały określone w tzw. "Małej Konstytucji", uchwalonej 20 lutego 1919 (uchwała Sejmu z dn. 20 lutego 1919 r. o powierzeniu Józefowi Piłsudskiemu dalszego sprawowania urzędu Naczelnika Państwa).

Marszałkiem Sejmu Ustawodawczego był wybrany 14 lutego 1919 Wojciech Trąmpczyński, w okresie 10-14 lutego 1919 obradom przewodził marszałek-senior Ferdynand Radziwiłł. Sejm ten odbył 342 posiedzenia plenarne.

Do ważniejszych ustaw uchwalonych przez ten Sejm należą: Mała Konstytucja, Konstytucja marcowa z 17 marca 1921 oraz Statut Organiczny Województwa Śląskiego i szeroki pakiet ustaw socjalnych.

Sejm Ustawodawczy funkcjonował do momentu zebrania się wybranego na mocy konstytucji Sejmu i Senatu, co nastąpiło 28 listopada 1922.

[edytuj] Wyniki przeprowadzonych 26 stycznia 1919 wyborów do Sejmu Ustawodawczego

Partia	Liczba głosów w tysiącach	Mandaty poselskie
Narodowi Demokraci	2 517	136
Polskie Stronnictwo Ludowe - Wyzwolenie	797	58
Polska Partia Socjalistyczna	511	30
Partie żydowskie	460	9
Polskie Stronnictwo Ludowe - Piast	424	38
Polskie Stronnictwo Ludowe - Lewica	120	7
Katolickie Stronnictwa Ludowe	89	5
Polskie Stronnictwo Ludowe - Grupa Stapińskiego	65	5
Stronnictwa niemieckie	64	2
inne	72	0
Razem	5 119	290

Skład Sejmu Ustawodawczego uzupełniono polskimi posłami z parlamentów państw zaborczych z okręgów wyborczych, w których z uwagi na stan wojny (Galicja Wschodnia), lub nieustalony jeszcze status prawno - międzynarodowy (zabór pruski) wybory do Sejmu Ustawodawczego nie mogły być przeprowadzone. W okresie późniejszym (1922) do Sejmu Ustawodawczego dokooptowano np. posłów Sejmu Litwy Środkowej

[edytuj] Bibliografia

• Siedlik Tadeusz A., Historia Polski 1900-1939, Warszawa 1993

[edytuj] Zobacz też

• Polski Sejm Dzielnicowy
• Posłowie na Sejm Ustawodawczy