Prezydenci Polski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj

Lista prezydentów Polski i osób sprawujących urząd głowy państwa polskiego od 1918 roku:

Spis treści

[edytuj] Królestwo Polskie i II Rzeczpospolita (19181939)

Niepodległość Polski została ogłoszona 7 października 1918 roku, proklamację wydała Rada Regencyjna.

L.p. Zdjęcie Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu Partia polityczna
- Regency Council.jpg Rada Regencyjna (A. Kakowski, Z. Lubomirski, J. Ostrowski)
Od 11 listopada 1918 wraz z Józefem Piłsudskim jako Naczelnym Dowódcą Wojsk Polskich[1]
7 października 191814 listopada 1918 -
- Jozef Pilsudski1.jpg Józef Piłsudski – początkowo sprawował urząd głowy państwa, jako Regent Królestwa Polskiego[2] i Naczelny Dowódca Wojsk Polskich. Następnie od 29 listopada urzędował jako Tymczasowy Naczelnik Państwa a od 19 lutego 1919 już jako Naczelnik Państwa. 14 listopada 191814 grudnia 1922[uwaga 1][3] Polska Partia Socjalistyczna
1. Gabriel narutowicz.jpg Gabriel Narutowicz 14 grudnia 1922[uwaga 1]16 grudnia 1922 bezpartyjny – zgłoszony przez Polskie Stronnictwo Ludowe "Wyzwolenie"
- Rataj.jpg Maciej Ratajzastępował Prezydenta RP po opróżnieniu urzędu jako marszałek Sejmu 16 grudnia 192220 grudnia 1922 Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast"
2. Stanisław Wojciechowski.jpg Stanisław Wojciechowski 20 grudnia 192214 maja 1926 Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast"
- Rataj.jpg Maciej Ratajzastępował Prezydenta RP po opróżnieniu urzędu jako marszałek Sejmu 15 maja 19264 czerwca 1926 Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast"
- Jozef Pilsudski1.jpg Józef Piłsudski – wybrany 31 maja 1926 przez Zgromadzenie Narodowe na urząd prezydenta RP, nie przyjął urzędu. - Sanacja
3. Mościcki Kalendarz.jpg Ignacy Mościcki 4 czerwca 192630 września 1939[uwaga 2] bezpartyjny związany z obozem sanacyjnym

Po puczu wojskowym w 1926 faktycznie najwyższą władzę w państwie miał Józef Piłsudski, który piastował urząd Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych.

[edytuj] Władze Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie (19391990)

Do 5 lipca 1945 r. Rząd RP na uchodźstwie miał pełne uznanie międzynarodowe (z wyjątkiem ZSRR, III Rzeszy i jej sojuszników), po tej dacie przez kilkanaście lat uznawany był przez niewielką liczbę państw (Irlandia, Hiszpania, Kolumbia, Kuba, Liban, Watykan, Wenezuela).

L.p. Zdjęcie Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu
- Edward Smigly-Rydz official photo.jpg Edward Śmigły-Rydz – wyznaczony 1 września 1939 przez prezydenta Mościckiego "na swego następcę na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju" – zgodnie z art. 24 Konstytucji kwietniowej, decyzja odwołana 17 września 1939 (zarządzenie antydatowane) -
- Wieniawa długoszowski.jpg Bolesław Wieniawa-Długoszowski – wyznaczony 17 września 1939 (zarządzenie antydatowane) przez prezydenta Mościckiego "na swego następcę na wypadek opróżnienia się urzędu przed zawarciem pokoju" – zgodnie z art. 24 Konstytucji kwietniowej, zrzekł się urzędu następcy prezydenta RP, decyzja o wyznaczeniu następcy odwołana 17 września 1939 (zarządzenie antydatowane) -
1. Władysław Raczkiewicz.gif Władysław Raczkiewicz 30 września 19396 czerwca 1947 (do 5 lipca 1945 roku Prezydent i Rząd RP na uchodźstwie posiadały pełne uznanie międzynarodowe)
2. AZaleski.jpg August Zaleskisprawował swój urząd, nie licząc się z upływem kadencji, której koniec przypadał w 1954 roku 9 czerwca 19477 kwietnia 1972
- Edward Raczynski.jpg Wladyslaw Anders.jpg Rada Trzechw opozycji wobec Augusta Zaleskiego, niekonstytucyjna kolegialna głowa państwa wyłoniona przez część środowisk emigracji, jako protest przeciw przedłużeniu przez prezydenta własnej kadencji, a od 1956 roku z prerogatywami prezydenta

W skład rady trzech zawsze wchodzili Edward Bernard Raczyński i Władysław Anders (Anders umarł w okresie kadencji 1969-1970 więc został zastąpiony przez Stanisława Kopańskiego na kolejne dwa lata do czasu upadku Rady po śmierci Zaleskiego)

W skład rady trzech wchodzili również: Tomasz Arciszewski (19541955), Tadeusz Bór-Komorowski (19561966), Roman Odzierzyński (19661968), Stanisław Mglej (19681969), Alfred Urbański (19691972)

19547 kwietnia 1972
3. Stanislaw Ostrowski.gif Stanisław Ostrowski 9 kwietnia 197224 marca 1979
4. Edward Raczynski.jpg Edward Bernard Raczyński 8 kwietnia 19798 kwietnia 1986
5. Sabbat.jpg Kazimierz Sabbat 8 kwietnia 198619 lipca 1989
6. Ryszard Kaczorowski 2008.JPG Ryszard Kaczorowskipo zaprzysiężeniu Lecha Wałęsy przekazał mu swe uprawnienia, a rząd emigracyjny utworzył komisję likwidacyjną, która do 31 grudnia 1991 zakończyła działalność wszelkich emigracyjnych struktur władzy 19 lipca 198922 grudnia 1990

[edytuj] Rzeczpospolita Polska tzw. Polska Ludowa (19441952)

L.p. Zdjęcie Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu
1. PL Bolesław Bierut (1892-1956).jpg Bolesław BierutPrezydent Krajowej Rady Narodowej[4] 31 grudnia 19444 lutego 1947
2. PL Bolesław Bierut (1892-1956).jpg Bolesław BierutPrezydent Rzeczypospolitej Polskiej[4] 5 lutego 194720 listopada 1952

[edytuj] Polska Rzeczpospolita Ludowa (19521989)

Konstytucja PRL z 22 lipca 1952 r. znosiła urząd prezydenta. Jego rolę przejęła Rada Państwa (urząd istniejący już pod rządami Małej Konstytucji z 1947 r.) – konstytucyjna kolegialna głowa państwa, na czele z Przewodniczącym Rady Państwa. Kolejnymi przewodniczącymi byli: Bolesław Bierut (do 1952), Aleksander Zawadzki (19521964), Edward Ochab (19641968), Marian Spychalski (19681970), Józef Cyrankiewicz (19701972), Henryk Jabłoński (19721985), Wojciech Jaruzelski (19851989). Najważniejszą osobą w PRL był jednak de facto I Sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Kolejnymi I sekretarzami byli: Bolesław Bierut (do 1956), Edward Ochab (1956), Władysław Gomułka (19561970), Edward Gierek (19701980), Stanisław Kania (19801981), Wojciech Jaruzelski (19811989). W 1989 roku Radę Państwa zastąpiono urzędem prezydenta PRL.

L.p. Zdjęcie Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu
1. Wojciech jaruzelski 2006.jpg Wojciech Jaruzelskiprezydent PRL 19 lipca 198930 grudnia 1989[uwaga 3]

[edytuj] III Rzeczpospolita (od 1989 roku)

31 grudnia 1989 roku weszła w życie ustawa konstytucyjna o zmianie nazwy państwa na Rzeczpospolita Polska.

L.p. Zdjęcie Imię i nazwisko Okres sprawowania urzędu Przynależność partyjna lub partia popierająca
1. Wojciech jaruzelski 2006.jpg Wojciech Jaruzelski 31 grudnia 1989[uwaga 3]22 grudnia 1990[5] Polska Zjednoczona Partia Robotnicza
2. Lech walesa prezydent RP.jpg Lech Wałęsa 22 grudnia 199022 grudnia 1995 NSZZ Solidarność
3. Aleksander Kwaśniewski 2003.jpg Aleksander Kwaśniewski 23 grudnia 199523 grudnia 2005 Sojusz Lewicy Demokratycznej
4. Lech Kaczyński.jpg Lech Kaczyński 23 grudnia 200510 kwietnia 2010[6] Prawo i Sprawiedliwość
- Bronisław Komorowski rotcropped.jpg Bronisław Komorowski - tymczasowo wykonywał obowiązki Prezydenta RP po wakacie na urzędzie, jako marszałek Sejmu[6] 10 kwietnia 20108 lipca 2010 Platforma Obywatelska
- Borusewicz.jpg Bogdan Borusewicz - tymczasowo wykonywał obowiązki Prezydenta RP po wakacie na urzędzie, jako marszałek Senatu 8 lipca 2010[7] niezrzeszony, popierany przez Platformę Obywatelską i wybrany z listy PO
- Grzegorz Schetyna.jpg Grzegorz Schetyna – tymczasowo wykonywał obowiązki Prezydenta RP po wakacie na urzędzie, jako marszałek Sejmu 8 lipca 20106 sierpnia 2010[7] Platforma Obywatelska
5. Bronisław Komorowski rotcropped.jpg Bronisław Komorowski 6 sierpnia 2010 - obecnie sprawuje urząd Platforma Obywatelska

* Niejasne jest sprawowanie zastępczo urzędu Prezydenta przez Marszałka Sejmu Józefa Zycha 23 grudnia 1995 – od momentu zakończenia sprawowania urzędu przez prezydenta Lecha Wałęsę z końcem 22 grudnia 1995, do zaprzysiężenia przed Zgromadzeniem Narodowym następnego dnia o godzinie 13 prezydenta-elekta Aleksandra Kwaśniewskiego. Sytuacja ta wynikała z niespójnych przepisów Małej Konstytucji z 1992 i ustawy o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 września 1990. Mała Konstytucja z 1992 nie precyzowała kwestii sprawowania zastępczo urzędu Prezydenta po upływie kadencji, a objęcie urzędu przez Prezydenta wybranego przed upływem kadencji dotychczasowego Prezydenta, nastąpiło zgodnie z art. 30 Ustawy Konstytucyjnej następnego dnia po upływie kadencji urzędującego Prezydenta.

[edytuj] Żyjący byli Prezydenci

PRL/III RP

  1. Wojciech Jaruzelski

III RP

  1. Wojciech Jaruzelski
  2. Lech Wałęsa
  3. Aleksander Kwaśniewski

[edytuj] Niedokończone kadencje

Prezydenci zmarli w trakcie pełnienia funkcji:

Prezydenci, którzy ustąpili z funkcji przed upływem kadencji:

Prezydenci, których kadencja została skrócona na mocy ustawy konstytucyjnej:

[edytuj] Obecny Prezydent

4 lipca 2010 w 2. turze przyspieszonych wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wybrany został Bronisław Komorowski[9], który został zaprzysiężony 6 sierpnia 2010.

[edytuj] Zobacz też

Uwagi

  1. 1,0 1,1 11 grudnia 1922 r. Gabriel Narutowicz zaprzysiężony został na Urząd Prezydenta RP, ale dopiero 14 grudnia J. Piłsudski przekazał mu władzę jako Naczelnik Państwa, co zostało ujęte w oficjalnym protokole
  2. Wybrany na drugą kadencję 8 maja 1933 roku, zaprzysiężenie prezydenta odbyło się 9 maja.
  3. 3,0 3,1 31 grudnia 1989 weszła w życie ustawa zmieniająca Konstytucję PRL wprowadzając nowe nazewnictwo urzędów państwowych

Przypisy

  1. Od 11 listopada 1918.
  2. Od 14 listopada 1918.
  3. J. Piłsudski Pisma zbiorowe t. V, Instytut Józefa Piłsudskiego, Warszawa 1937 str. 296
  4. 4,0 4,1 Mołdawa T.: Ludzie władzy 1944-1991. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa 1991, s. 89
  5. Ustawa z dnia 27 września 1990 r. o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej: Art. 2. 1. Kadencja Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wybranego przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 19 lipca 1989 r. ulega skróceniu i wygasa z chwilą objęcia urzędu przez Prezydenta wybranego w wyborach powszechnych.
  6. 6,0 6,1 Komunikat Nr 152/VI kad.. sejm.gov.pl, 2010-04-10. [dostęp 2010-04-10].
  7. 7,0 7,1 Marszałek Borusewicz głową państwa. Do osiemnastej?
  8. Dz. U. z 1990 r. Nr 67, poz. 397
  9. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 5 lipca 2010 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. pkw.gov.pl, 2010-07-05. [dostęp 2010-07-05].
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Drukuj lub eksportuj
Narzędzia
W innych językach