Sobór św. Michała Archanioła w Moskwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Sobór Archangielski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sobór św. Michała Archanioła
Архангельский собор
sobór
Widok ogólny
Widok ogólny
Państwo  Rosja
Miejscowość Moskwa
Wyznanie prawosławne
Kościół Rosyjski Kościół Prawosławny
Wezwanie Archanioł Michał
Położenie na mapie Moskwy
Mapa lokalizacyjna Moskwy
Sobór św. Michała Archanioła
Sobór św. Michała Archanioła
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Sobór św. Michała Archanioła
Sobór św. Michała Archanioła
Ziemia 55°45′01″N 37°37′04″E/55,750278 37,617778Na mapach: 55°45′01″N 37°37′04″E/55,750278 37,617778
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Ikony we wnętrzu soboru

Sobór św. Michała Archanioła (Archistratega) w Moskwie, potocznie Sobór Archangielski (ros.Собор святого Архистратига Михаила, Архангельский собор) – sobór prawosławny położony w obrębie murów Kremla, w południowo-wschodnim narożniku Placu Soborowego. Został zbudowany w 1333 przez Iwana Kalitę i przebudowany w latach 1505-1508.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwszy sobór w tym miejscu ufundował Iwan Kalita jako wotum dziękczynne za zakończenie klęski głodu nękającej Moskwę w 1333. Jest jednak możliwe, że już wcześniej, w drugiej połowie XIII wieku, na miejscu dzisiejszej cerkwi znajdowała się drewniana budowla sakralna. Swój obecny kształt sobór zawdzięcza przede wszystkim gruntownej przebudowie z lat 1505-1508 pod kierownictwem przybyłego z Włoch Alewiza Nowego (utożsamianego przez badaczy z Wenecjaninem Alevisiem Lambertim da Montagnano, nie ma jednak w tej kwestii stuprocentowej pewności). Cerkiew otrzymała wówczas nowy, renesansowy kształt. W latach 1743-1883 sobór był siedzibą eparchii moskiewskiej, a na mocy ukazu Mikołaja II na nowo służył wyłącznie dworowi carskiemu.

Sobór św. Michała Archanioła odgrywał szczególną rolę w życiu Rosji carskiej: do XVII wieku odbywały się tam uroczyste nabożeństwa po zwycięskich bitwach, koronacje, śluby i pogrzeby carów. W obiekcie znajdują się łącznie 54 nagrobki władców Rosji i członków ich rodzin.

Carowie pochowani w Soborze Archangielskim[edytuj | edytuj kod]

W latach 50. XX w. sobór przeszedł gruntowną restaurację wnętrza.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Wzniesiona z cegły cerkiew pokryta jest dekoracyjnym białym kamieniem. Z zewnątrz dekoracja obiektu jest skromna, ograniczona do rzędów korynckich pilastrów i płaskorzeźb położonych poniżej poziomu dachu. Sobór jest bogato zdobiony freskami i ikonami pochodzącymi w większości z okresu 1652-1666, wykonanymi przez Jakowa z Kazania, Stiepana z Riazania i Osipa Władimirowa. Bogata jest również dekoracja rzeźbiarska cerkwi, wykonana w stylu zdradzającym wpływy renesansu włoskiego. Ikonostas o wysokości 13 metrów pochodzi z XVII w., jednak wypełniają go późniejsze, dziewiętnastowieczne ikony. Obiekt przykrywa pięć kopuł, we wnętrzu wyraźnie wydzielone są pomieszczenia dla rodziny carskiej.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R. Ver Berkmoes, Moskwa, Bielsko-Biała, Pascal, 2001 ISBN 83-88355-66-X
  • J.Noble, A.Humphreys, R.Nebesky, N.Selby, J. King, G.Wesely, Rosja, cz.1 Moskwa i europejskie południe, Bielsko-Biała, Pascal, 1996 ISBN 83-85412-81-6
  • W.Iwanow, The Moscow Kremlin, Moskwa, Planeta, 1981