Straż Miejska Ankh-Morpork

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Straż Miejska Ankh-Morpork (SMAM) – formacja policyjna miasta Ankh-Morpork z cyklu Świat Dysku. Pierwotnie jej motto brzmiało Fabricati Diem, Puncti Agunt Celeriter (korzystaj z dnia, czas szybko płynie). W tomie "Straż! Straż!" jest już ono zredukowane do Fabricati Diem, Punc, co można tłumaczyć na angielski jako "Make my day, punk" ("Uprzyjemnij mi dzień, śmieciu", słynny cytat z "Brudnego Harry'ego").


Historia[edytuj | edytuj kod]

p.e.p. (przed erą Patrycjusza)[edytuj | edytuj kod]

Przekazane są jedynie szczątkowe informacje o działaniu i funkcjonowaniu Straży w czasach przed rządami Patrycjusza Havelocka Vetinariego. Prawdopodobnie została powołana do życia w roku 1561 przez króla Veltricka I jako jedna z formacji porządkowych działających na terenie miasta. Znany z nazwiska jest jeden komendant: Vimes zwany Kamienną Gębą (przodek Samuela Vimesa), który doprowadził do obalenia i osobiście ściął ostatniego króla, Lorenza Łagodnego. Na dość mocnych przesłankach oparte jest twierdzenie, że straż liczyła 56 członków i oprócz komendy głównej utrzymywała komisariaty przy bramach miasta: Rzecznej, Opacznej i Osiowej. Wiadomo, że straż była dość liczna i posiadała liczne komisariaty jeszcze na początku panowania Szalonego Lorda Snapcase'a.

Straż! Straż![edytuj | edytuj kod]

Straż funkcjonuje pod nazwą: Straż Miejska Ankh-Morpork – Nocna zmiana. Liczebność straży spada do absolutnego minimum w jej historii. Pod dowództwem kapitana Samuela Vimesa pozostają jedynie sierżant Frederick Colon, kapral Nobby Nobbs i świeży nabytek straży, młodszy funkcjonariusz Marchewa Żelaznywładsson. Tak drastyczne zmiany w funkcjonowaniu Straży są efektem reform Lorda Vetinariego ("jeśli mamy mieć przestępczość, niech to będzie przestępczość zorganizowana"), który po zalegalizowaniu działalności Gildii Złodziei (która znacznie skuteczniej radziła sobie z "nieautoryzowaną działalnością") praktycznie zlikwidował siły policyjne miasta. Według słów kaprala Nobbsa, obowiązki straży polegają na patrolowaniu miasta i wykrzykiwaniu (niezbyt głośnym!) "już dwunasta, wszystko w porządku". Mimo to Straż bierze aktywny udział w wydarzeniach związanych z próbą reaktywacji monarchii przy pomocy magicznego smoka. Straż przeprowadza się do nowej siedziby w Pseudopolis Yard. W uznaniu bohaterskiej postawy wykazanej podczas kryzysu strażnicy otrzymują podwyżkę, nowy czajnik oraz tarczę i strzałki.

Zbrojni[edytuj | edytuj kod]

Pod naciskiem Krzemowej Ligi Walki ze Zniesławieniem Patrycjusz zorganizował nabór do Straży członków mniejszości gatunkowych. Straż przyjmuje trzech nowych członków: wilkołaka Anguę, krasnoluda Cuddy'ego i trolla Detrytusa. Nowe wyzwanie dla powiększonej Straży to kolejna próba przywrócenia monarchii, tym razem przy pomocy broni palnej. Działania i upór kapitana Vimesa doprowadzają do zawieszenia działalności Straży. Podczas zamieszek gatunkowych powstaje Milicja Miejska pod przywództwem kaprala Marchewy. Działania tejże doprowadzają do uspokojenia sytuacji i przywrócenia status quo ante. Zaistniałe wypadki skłaniają Patrycjusza do reaktywacji Straży w dawnej postaci. Przywrócony zostaje tytuł Komendanta Straży, Marchewa awansuje na kapitana, a strażnicy otrzymują oczywiście nową tarczę do strzałek.

Cytaty:
"w straży nie ma ani krasnoludów, ani trolli, ani ludzi (...) są tylko strażnicy"
"Rzeczy muszą być widoczne. Rzeczy nie powinny się dziać w mroku ani za zamkniętymi drzwiami.".

Na glinianych nogach[edytuj | edytuj kod]

Straż funkcjonuje "pełną parą", czego efektem jest oszacowanie życia komendanta Vimesa przez Gildię Skrytobójców na 20 000 AMD (dolarów Ankh-Morpork) i ciągły wzrost tej ceny. Straż otwiera nowy komisariat na Flaku (Mroki) i w końcu otwiera wydział kryminalistyki w osobie eks-alchemika - kobiety-krasnoluda imieniem Cudo Tyłeczek. Powstaje nowy wydział grupujący tajnych funkcjonariuszy, znany pod nazwą "Chłopaki z Kablowej". Na Straż spada obowiązek utrzymania przy życiu podtruwanego Patrycjusza, zapobieżenie następnej próbie restauracji monarchii i wyjaśnienie serii morderstw niewinnych staruszków oraz epidemii samobójstw wśród golemów. Członkiem Straży zostaje Dorfl – pierwszy golem, który potrafi mówić.

Bogowie, honor, Ankh-Morpork[edytuj | edytuj kod]

Sir Samuel Vimes, komendant Straży Miejskiej i jego strażnicy muszą przeciwstawić się najgorszej ze zbrodni – wojnie. Z powodu małej wysepki o nazwie Leshp, Ankh-Morpork wypowiada wojnę Klatchowi. Patrycjusz znika razem z Colonem i Nobbsem pod wodą, armią (dość mikrą) dowodzi kompletny głupek, tajemniczy dyplomata 71-godzinny Ahmed porywa Anguę, w mieście panuje chaos. Sam Vimes postanawia więc wziąć sprawy we własne ręce. Żeby nie dopuścić do niepotrzebnego mordu, z resztek straży tworzy regiment wojskowy i wyrusza do Klatchu, by położyć kres wojnie...

Piąty Elefant[edytuj | edytuj kod]

Vimes zostaje diukiem i wyrusza z misją dyplomatyczną do Überwaldu. Z pomocą swych podwładnych demaskuje spisek wilkołaków i nawiązuje przyjazne kontakty z królem krasnoludów. Pod jego nieobecność strażą w Ankh-Morpork próbuje kierować sierżant Colon.

Prawda[edytuj | edytuj kod]

Straż nie może poradzić sobie z rozwikłaniem spisku, który ma doprowadzić do odsunięcia Vetinariego od władzy. Spiskowcy zamaskowali ślady tak, że nawet Angua nie może ich wytropić. Dopiero dziennikarz William de Worde odkrywa prawdę i – publikując na ten temat artykuły w swej "azecie" – umożliwia Patrycjuszowi odzyskanie stanowiska, jednocześnie przypisując wszelkie zasługi Straży.

Straż Nocna[edytuj | edytuj kod]

Samuel Vimes w wyniku przedziwnego wypadku przenosi się w przeszłość. Teraz musi nauczyć młodszego siebie jak być dobrym gliną i wrócić do swoich czasów.

Potworny regiment[edytuj | edytuj kod]

Samuel Vimes jako postać drugoplanowa broni interesów Ankh-Morpork w wojnie pomiędzy Borogravia a Zlobenią.

Łups![edytuj | edytuj kod]

Samuel Vimes i cała Straż muszą rozwiązać zagadkę śmierci pewnego krasnoluda, aby nie dopuścić do wybuchu wojny między trollami i krasnoludami. W tym celu muszą udać się m.in. do Doliny Koom. Przy okazji szeregi Straży zasila pierwszy wampir, a właściwie wampirzyca.

Uzbrojenie i wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Regulaminowe[edytuj | edytuj kod]

Regulaminowe wyposażenie straży (wg sierżanta Colona) to:

  • kolczuga
  • hełm żelazno-miedziany
  • półpancerz żelazny
  • pałka dębowa
  • pika lub halabarda alarmowa
  • kusza
  • miecz krótki
  • klepsydra
  • odznaka miedziana
  • dzwonek (do dzwonienia i krzyczenia: "Jest dwunasta i wszystko jest w porządku!")

Broń etniczna[edytuj | edytuj kod]

Mimo początkowych oporów sierżanta Colona ("Strażnicy noszą miecz, krótki, jedna sztuka, i pałkę, jedna sztuka") do indywidualnego wyposażenia strażników trafiły również:

  • dwuostrzowy topór do rzutów (krasnoludy)
  • balista – oryginalnie machina oblężnicza, używana przez Detrytusa zamiast regulaminowej kuszy (Piecemaker)
  • "wszystko co damy radę unieść" – pomysł nowelizacji regulaminu autorstwa kaprala Nobbsa w "Zbrojnych", odrzucony przez Patrycjusza.

Bohaterowie[edytuj | edytuj kod]

Znani członkowie Straży[edytuj | edytuj kod]

  • Delfina Angua von Überwaldwilkołak płci żeńskiej
  • Bibliotekarz z Niewidocznego Uniwersytetu – orangutan, okazjonalnie pomaga Straży jako tajny agent, dlatego ma odznakę
  • Bluejohn - troll
  • Buggy Swires - sześciocalowy gnom, potrafi ujeżdżać gołębie
  • Buogsbratason – krasnolud
  • Cudo Tyłeczek – córka Wesołego Tyłeczka, wnuczka Klep Tyłeczka, pierwszy alchemik usunięty z grona Gildii, przyjmuje pseudonim Cheri; pierwszy krasnolud, który przyznał się, że jest kobietą
  • Czert - troll, funkcjonariusz wydziału utrzymania ruchu
  • Detrytus – pierwszy troll w Straży
  • Dorfl – pierwszy wolny i mówiący golem, żaroodporny ateista.
  • Flint – troll
  • Frederick Colon – ex-sierżant, sierżant, przyszły sierżant, pełniący obowiązki kapitana; najdłużej w straży
  • Fronton - gargulec
  • Haddock - człowiek
  • Igor - kulejący, sepleniący(chociaż czasem zapominający seplenić) sanitariusz-chirurg
  • Cennik Jolson
  • Kepple, sierżant – dowódca dziennej roty Straży (do "Zbrojnych")
  • Klepacz
  • Kolarąb - krasnolud
  • Lucker - człowiek
  • Łupek - troll
  • Marchewa Żelaznywładson – dwumetrowy krasnolud przez adopcję, bardzo dobrze znany i lubiany w Ankh-Morpork
  • Mika - troll
  • Morena –troll
  • Nobby Nobbs – wł. kapral Cecil W. St J. Nobbs, prawdopodobnie człowiek (potwierdza to specjalny dokument, wydany przez Patrycjusza)
  • Ping - człowiek
  • Powal - Omnianin o pełnym imieniu Powal Niedowiarków Chytrymi Argumentami, przyjaciel Wizytuja
  • Reg Shoezombie
  • Rodney - chochlik, pracuje w ikonografie na moście.
  • Rzygacz – gargulec, specjalista od obserwacji, pobierający pensję w ulubionym pożywieniu - gołębiach
  • Sally von Humpeding - pierwszy wampir (a właściwie wampirzyca) w Straży Miejskiej, jej pełne imię brzmi Salacia Deloresista Amanita Trigestatra Zeldana Malifee(...) von Humpeding
  • Samuel Vimes – dowódca, kapitan, komendant Straży, Diuk Ankh-Morpork
  • Świdersson – kapral
  • Węglarz - troll
  • Udgryziel - krasnolud
  • Wizytuj – Omnianin o pełnym imieniu Wizytuj Niewiernych z Wyjaśniającymi Broszurami, z przezwiska Kocioł
  • Złomotarcz - krasnolud

Zmarli i historyczni członkowie Straży[edytuj | edytuj kod]

  • Cuddy – krasnolud, ex-pracownik hodowli szczurów szczęścia, ginie w "Zbrojnych"
  • Herbert Gaskin – poniósł śmierć w akcji, która miała miejsce przed "Straż! Straż!" (atak serca w wyniku zaskoczenia)
  • Horacy Nancyball - strażnik, zginął podczas obrony Republiki Ulicy Kopalni Melasy w "Straży nocnej".
  • Cecil "Ryjek" Clapman - strażnik, pełnił funkcje "lokaja" na Komendzie Straży Nocnej, zginął w walce z oddziałem Carcera w "Straży Nocnej".
  • Dai Dickins - sierżant ze Straży Dziennej, pomagał przy organizacji i obronie Republiki Ulicy Kopalni Melasy w "Straży Nocnej", poniósł śmierć w walce z oddziałem Carcera.
  • Billy Wiglet - strażnik, zginął trafiony bełtem z kuszy przez jednego z ludzi Carcera w "Straży Nocnej".
  • Wręcemocny - krasnolud, zamordowany przez Carcera w "Straży nocnej"

Osoby związane z dziejami Straży[edytuj | edytuj kod]

  • 71-godzinny Ahmend-pochodzi z Klatchu
  • Carcer - seryjny morderca
  • Cegła - troll-narkoman, posądzony o zabójstwo Combergniota
  • Chryzopraz – pierwszy ucywilizowany troll, specjalista od pożyczek na "czysta procent misiuncznie"
  • Ciut Szalony ArturFeegle wychowany przez gnomy, jedyny deratyzator stający "oko oko z wrogiem"
  • Edward d'Eath – skrytobójca, ostatni potomek rodu d'Eath
  • Boffo – klaun-odźwierny
  • Flannel – właściciel tawerny
  • Gardło Sobie Podrzynam Dibbler – sprzedawca wszystkiego, słynny z pasztecików i kiełbasek w bułce
  • Patrycjusz – Lord Havelock Vetinari, jedyna osoba, której nie grozi "samobójstwo" w Ankh-Morpork
  • Remitt – płatnerz
  • Sybil Ramkin – najbogatsza kobieta Ankh-Morpork, miłośniczka smoków bagiennych, w "Zbrojnych" została żoną Samuela Vimesa
  • Tuiteraz – najgorszy złodziej na Dysku
  • Węglarz – troll posądzony o zabójstwo Młotokuja
  • Gaspode - cudowny kundelek umiejący mówić, pomaga Straży (głównie Marchewie i Angui) i Williamowi de Worde
  • William de Worde - dziennikarz pomagający Straży w śledztwie
  • Sacharissa - współpracownica de Worde'a
  • Samuel Vimes (Junior) - syn Samuela Vimesa (seniora) rodzi się pod koniec "Straży nocnej".
  • Sir Reynold - kustosz galerii sztuki w Ankh-Morpork