Straż pożarna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Samochód ratowniczy (techniczny) Straży Pożarnej
Wóz Chrzanowskiej Straży Pożarnej na Rynku w Chrzanowie
Wyjazd samochodów ratowniczo-gaśniczych z JRG nr 1 w Szczecinie.
(Obejrzyj klip wideo w lepszej rozdzielczości)

Straż pożarna, dawniej straż ogniowa – zorganizowana formacja zajmująca się prewencją i walką z pożarami oraz pozostałymi zagrożeniami (innymi niż przestępczość) dla zdrowia i życia ludzkiego, dobytku oraz środowiska naturalnego. Do zadań straży pożarnej należy także usuwanie skutków klęsk żywiołowych i katastrof.

Zakres działania[edytuj | edytuj kod]

Do zadań specjalnych wykonywanych przez straż pożarną należy ratownictwo:

  • biologiczne (sprowadzające się do neutralizacji czynników zakaźnych oraz ochrony ludności i zwierząt gospodarskich w czasie ataków terrorystycznych z użyciem broni biologicznej),
  • chemiczne (sprowadzające się do neutralizacji czynników chemicznych oraz ochrony ludności, zwierząt gospodarskich i środowiska przyrodniczego w czasie ataków terrorystycznych z użyciem broni chemicznej, katastrof chemicznych i niektórych katastrof drogowych),
  • medyczne (sprowadzające się do udzielania kwalifikowanej pierwszej pomocy przed przybyciem fachowych służb medycznych lub w miejscach, gdzie służby te dotrzeć nie mogą),
  • poszukiwawcze (polegające na zlokalizowaniu i wydobyciu ludzi z zawalonych budynków w czasie katastrof budowlanych, trzęsień ziemi, zaginięć na terenach podmokłych np. bagnach, ruchomych piaskach, torfowiskach, mokradłach),
  • radiologiczne (sprowadzające się do ochrony ludności, zwierząt gospodarskich i środowiska przyrodniczego przed promieniowaniem jonizującym),
  • techniczne,
  • wodne (sprowadzające się do wykonywania wszystkich niezbędnych działań na wodzie, jak i pod jej powierzchnią na obszarze wszystkich wód śródlądowych oraz rewirach jednostek portowych),
  • wysokościowe.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zabytkowy wóz strażacki przy OSP Samocice

Pierwotnie strażą pożarną (ogniową) nazywano oddział specjalizujący się głównie w walce z pożarami. Wraz z rozwojem tej formacji następowało rozszerzenie jej obowiązków o zmaganie się z innymi klęskami żywiołowymi.

Najstarszym ze znanych oddziałów wyspecjalizowanych w gaszeniu pożarów byli rzymscy Vigiles, zorganizowani w 6 r. n.e. przez cesarza Oktawiana Augusta. Andrzej Frycz Modrzewski pierwszy opracował zasady nowożytnego pożarnictwa. Pierwszą zawodową straż pożarną w Polsce powołał 5 lutego 1752 w Ostrowie Wielkopolskim marszałek koronny Franciszek Bieliński. W 1805 roku istniała w Wolborzu grupa pożarowa.

Zagadnieniem popularyzacji wiedzy o historii i rozwoju straży pożarnych zajmują się muzea pożarnictwa.

Patronem straży pożarnej jest św. Florian, a więc w jego dniu 4 maja obchodzony jest w Polsce Dzień strażaka. Od 1999 jest to również Międzynarodowy Dzień Strażaka.

Rodzaje straży pożarnych[edytuj | edytuj kod]

Organizacja[edytuj | edytuj kod]

Strażak PSP w umundurowaniu specjalnym (typu nomex) w stopniu młodszego ogniomistrza
Strażacy w trakcie ćwiczeń
Strażacy usuwają niebezpieczny śnieg
Straż pożarna we Lwowie
Straż pożarna w akcji, Korsyka
Ćwiczenia pożarnicze w Kadena Air Base, Japonia

Straż pożarna w wielu krajach, m.in. UE (Unii Europejskiej), Kanadzie, Nowej Zelandii, Polsce, Rosji, USA, działa jako organizacja oparta na straży zawodowej (w Polsce Państwowa Straż Pożarna i Wojskowa Straż Pożarna) oraz straży społecznej (w Polsce Ochotnicza Straż Pożarna).

Niektóre przedsiębiorstwa w ramach swojej działalności organizują zakładowe straże pożarne, m.in. lotniskową straż pożarną, kolejową straż pożarną itd.

Straż pożarna w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Komendanci Główni Państwowej Straży Pożarnej

  • generał brygadier Feliks Dela
  • nadbrygadier Ryszard Korzeniowski
  • nadbrygadier Ignacy Ścibiorek
  • generał brygadier Zbigniew Meres
  • generał brygadier Teofil Jankowski
  • nadbrygadier Piotr Buk
  • nadbrygadier Kazimierz Krzowski
  • starszy brygadier Witold Skomra
  • starszy brygadier Marek Kubiak
  • generał brygadier Wiesław Leśniakiewicz – obecny Komendant Główny PSP

Nominacje generalskie[edytuj | edytuj kod]

16 października 1992

  • starszy brygadier Feliks Dela – na stopień nadbrygadiera

11 listopada 1994

11 listopada 1996

3 maja 1997

25 sierpnia 1997

14 maja 1998

  • starszy brygadier Roman Kaźmierczak – na stopień nadbrygadiera
  • starszy brygadier Aleksander Szymański – na stopień nadbrygadiera

13 maja 1999

4 maja 2000

18 maja 2001

2 maja 2002

2 maja 2003

4 maja 2004

  • starszy brygadier Marek Kowalski – na stopień nadbrygadiera
  • starszy brygadier Piotr Świeczkowski – na stopień nadbrygadiera
  • starszy brygadier Seweryn Dyja – na stopień nadbrygadiera

4 maja 2005

21 lipca 2006

15 sierpnia 2010

10 listopada 2010

4 maja 2011

Szkolnictwo pożarnicze[edytuj | edytuj kod]

W Polsce oficerów pożarnictwa kształci Szkoła Główna Służby Pożarniczej w Warszawie, aspirantów zaś Centralna Szkoła Państwowej Straży Pożarnej w Częstochowie, Szkoła Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Poznaniu, Szkoła Aspirantów Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie, zaś podoficerów i szeregowców Szkoła Podoficerska Państwowej Straży Pożarnej w Bydgoszczy. Szeregowców kształcą, także liczne przeznaczone do tego ośrodki szkolenia np. w Bornem Sulinowie.

W Niemczech działają szkoły strażackie w krajach związkowych Landesfeuerwehrschulen, podobnie w Austrii.

Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]

Międzynarodowy Komitet Techniczny Prewencji i Zwalczania Pożarów CTIF grupuje 48 krajów, w tym Polskę.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło straż pożarna w Wikisłowniku