Synagoga Chewra Thilim w Krakowie

Synagoga Chewra Thilim w Krakowie
Data budowy	1896
Data zniszczenia	II wojna światowa
Tradycja	ortodoksyjna
Architekt	Nachman Kopald
Budulec	murowana
Obecnie	sala wystawowa
Multimedia w Wikimedia Commons

Synagoga Chewra Thilim w Krakowie (z hebr. Bractwa Psalmowego) - synagoga znajdująca się na Kazimierzu w Krakowie, na rogu ulic Dow Baera Meiselsa 18 i Bożego Ciała 13.

Historia

Synagoga została zbudowana 1896 roku z inicjatywy Bractwa Psalmowego, według projektu Nachmana Kopalda. Oprócz sali modlitwy znajdującej się na parterze, w budynku znajdowała się również szkoła talmudyczna. W 1931 roku synagoga została przebudowana według projektu Salomona Jonklera. Podczas II wojny światowej hitlerowcy zdewastowali wnętrze synagogi. Po zakończeniu wojny, nieuszkodzony budynek pełnił rolę siedziby Żydowskiej Partii Socjalistycznej. W 1951 roku w budynku ulokowała się siedziba Zespołu Pieśni i Tańca "Krakowiacy".

W 2001 roku, na mocy ustawy z 1997 roku o restytucji mienia żydowskiego synagoga została zwrócona Gminie Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie. Jej przewodniczący Tadeusz Jakubowicz uznał, że Zespół Pieśni i Tańca może nadal użytkować budynek, ale pod warunkiem, że znacznie poprawi jego stan, który jest niezadowalający, będzie o niego dbał, utrzymywał go w należytym stanie i nie dopuści do jego degradacji.

Synagoga

Mimo tych opinii, zarząd zespołu uważał, że synagoga jest w bardzo dobrym stanie i wnętrze jest od czasu do czasu remontowane ze środków przekazywanych przez miasto Kraków. Zarząd stwierdził również, że nie stać ich na kapitalny remont dachu oraz wymianę okien, a miasto nie chce ich w tej sprawie dofinansować, ze względu na to, że synagoga nie jest ich własnością. W 2006 roku zespół opuścił budynek. Obecnie jest wykorzystywany do celów wystawowych. W 2008 roku w synagodze odkryto cenne polichromie naścienne.

Architektura

Lew

Tygrys

Jeleń

Orzeł

Murowany, piętrowy budynek synagogi wzniesiono na planie prostokąta. Budynek posiada elementy dekoracji neoromańskiej i neogotyckiej, charakterystyczny fryz arkadowy i półkoliście zamknięte okna. Główna sala modlitewna znajduje się na parterze, zaś galeria dla kobiet ulokowana jest przy ścianie zachodniej.

W 2008 roku wewnątrz synagogi odkryto cenne polichromie naścienne, w której przeważają barwy niebieska i zielona. Nawiązują one głównie do scen biblijnych. Na ścianie zachodniej na wysokości galerii dla kobiet zachowały się wizerunki czterech zwierząt biblijnych: lwa, tygrysa, fragment orła oraz jelenia, które zostały ujęte w ozdobne obramienia. Jedynie pod wizerunkiem lwa zachował się fragment hebrajskiego napisu: ור כארי.... Oprócz tego na wysokości babińca zachował się hebrajski napis: נר ה נשמה, co znaczy świeca duszy, fragment widoku na Jerozolimę oraz liczne ornamenty i fryzy o motywach roślinnych.

Na ścianie wschodniej głównej sali modlitewnej zachowała się wnęka po Aron ha-kodesz, którą otaczają fragmenty zachowanej czerwonej kotary. Na ścianie północnej w ozdobnych roślinnych ramach znajdują się cztery widoki miejsc świętych: Jerozolimę z napisem: לבה טלכי ביתֵ דוד, grobu Racheli z fragmentem napisu, widoku Jerozolimy z napisem: דוד ... oraz bardzo zniszczony, kawałek Ściany Płaczu z fragmentem napisu. Tuż przy stropie znajduje się fryz o motywie roślinnym, okna są otoczone bordowymi kwiatkami, zaś co dwa okna znajduje się pionowy fryz o motywie roślinnym. Glify okien również wypełnione są podobnym fryzem. Na ścianie północnej tuż na wysokości babińca znajduje się fragment polichromii przedstawiającej panoramę Jerozolimy, który jest kontynuacją tego z poziomu galerii. Na ścianie północnej i południowej na niewielkim wysunięciu ściany znajdują się po dwie kolumny pustych, kwadratowych zagłębień, w których prawdopodobnie znajdowały się tablice.

Galeria

• 

  Polichromia ściany północnej

• 

  Grób Racheli

• 

  Widok na Jerozolimę

• 

  Jerozolima

• 

  Ściana Płaczu

• 

  Panorama Jerozolimy

• 

  Fragment fryzu

• 

  Widok na ścianę wschodnią

• 

  Hebrajski napis na babińcu

• 

  Puste tablice

Linki zewnętrzne

• Synagoga Chewra Thilim w Krakowie na portalu Wirtualny Sztetl