Taras Bulba (film 2009)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Taras Bulba
Тарас Бульба
Gatunek dramat historyczny
Data premiery 2 kwietnia 2009
Kraj produkcji  Rosja,  Ukraina
Język rosyjski. Sporadycznie polski, jidysz, łacina, hebrajski.
Czas trwania 127 min
Reżyseria Władimir Bortko
Scenariusz Władimir Bortko
Główne role Bohdan Stupka, Władimir Wdowiczenkow, Igor Pietrienko, Magdalena Mielcarz, Ada Rogowcewa, Michaił Bojarski, Daniel Olbrychski
Muzyka Igor Kornieluk
Zdjęcia Dmitrij Mass
Produkcja Ark-Film
Budżet 15,7 mln $

Taras Bulba (ros. i ukr. Тарас Бульба) – filmowy dramat historyczny na podstawie powieści Nikołaja Gogola pod tym samym tytułem. Akcja filmu rozgrywa się na przestrzeni XVI i XVII wieku.

Film produkcji rosyjsko-ukraińskiej[1], światowa premiera 2 kwietnia 2009 roku[2] (premierę przekładano kilkukrotnie, początkowo miała się odbyć wiosną 2008 roku)[3][4][5]. Kręcony był w wytwórni filmowej Lenfilm w Sankt-Petersburgu (Rosja), na Ukrainie (Zaporoże, Kamieniec Podolski, Chocim), a także w Polsce (we Wrocławiu).

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Kontrowersje[edytuj | edytuj kod]

Kozacy piszą list do sułtana. Obraz pędzla Ilji Riepina namalowany w latach 1878-1891. Muzeum Rosyjskie w Sankt Petersburgu. Obraz zainspirował twórców Tarasa Bulby do nakręcenia kilku scen poświęconych powstaniu legendarnego listu, mimo że brak tej sceny w utworze oryginalnym Gogola

Film został sfinansowany między innymi przez rosyjskie Ministerstwo Kultury i jest krytykowany na Ukrainie, jak i w Polsce za rosyjską propagandowość.

Rosyjski reżyser filmu, Władimir Bortko, od marca 2008 jest członkiem Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej[6], z kolei Komunistyczna Partia Ukrainy przyznała reżyserowi Premię im.Lenina za 2008 rok „za wysoce artystyczne ucieleśnienie w sztuce filmowej ideałów przyjaźni narodów ukraińskiego i rosyjskiego, propagandę wspólnego dziedzictwa historycznego i kulturalnego[7]. Wyraża poglądy, że nie ma „osobnej Ukrainy”[8]. Znany jest z wypowiedzi

Rosjanie i Ukraińcy to ten sam naród, a Ukraina jest południową częścią Rusi. Nie mogą istnieć bez nas, my nie możemy istnieć bez nich. Obecnie mamy dwa państwa, w przeszłości też tak bywało. Ukraina należała kiedyś do Wielkiego Księstwa Litewskiego, później do Polski. Ale ludzie żyjący na obu ziemiach byli zawsze tacy sami. Gogol dobrze o tym wiedział i zawsze o tym mówił[9].

Taka postawa jest ostro krytykowana przez część społeczności ukraińskiej[10].

Reżyser oparł film na drugiej redakcji powieści z 1842, w której Gogol m.in. wprowadził sformułowania rosyjsko-nacjonalistyczne[11].

Jednak poza Rosją a Ukrainą wielkorosyjska postawa filmu jest odbierana nieco inaczej:

Wielkorosyjska pozycja którą zarzucają Bortce Ukraińcy należy wcale nie reżyserowi, ale samemu Gogolowi. Dla patriotów młodego państwa ukraińskiego, dążącego dziś do jak najszybszego kształtowania własnej kultury narodowej i pozbycia się wpływu rosyjskiego, to, jasne, jest bardzo przykre. Ale nic nie da się zrobić - co napisane, to napisane. I Bortkę, który dokładnie dotrzymuje się tekstu autorskiego oraz pozycji Gogola, nie ma w czym winić[12].

W Polsce z kolei zauważa się antypolskie[13][14][15] elementy filmu. Przykładem może być dodanie przez reżysera scen ukazujących wyjątkową brutalność Polaków, których nie było w opowieści Gogola[16].

O propagandowym charakterze świadczy umieszczenie w filmie sceny zainspirowanej obrazem Ilji Repnina Kozacy piszą list do sułtana, która nie ma żadnego odzwierciedlenia w powieści Nikołaja Gogola. Wykorzystanie jej jest przekłamaniem historycznym. Akcja powieści Gogola toczy się mianowicie wiek przed ocenianym czasem powstania Listu (akcja powieści XVI wiek, narodziny podpisanego pod Listem Iwana Sirki – początek wieku XVII). W scenie pisania Pisma, jednym z prowodyrów jest także tytułowy bohater powieści (Taras Bulba), a nie faktycznie pod nim podpisany – ataman koszowy Iwan Sirko. Podczas bitwy o Dubno można zauważyć nierealistyczność walki – jeden kozak zabija dwóch skrzydlatych husarzy jednocześnie, kule kozackie przebijają zbroje husarskie (co było wręcz niemożliwe) a banda kozackich hulaków może rozbić armię Rzeczypospolitej.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Informacja o filmie (ros.). kino-teatr.ru. [dostęp 9 lipca 2009].
  2. Informacja o premierze filmu na stronie IMD (ang.). [dostęp 25 maja 2009].
  3. Coffee and conversation with Bohdan Stupka, THE DAY WEEKLY DIGEST, #17, Tuesday, 27 May 2008.
  4. www.film.ru.
  5. IMDb Profile.
  6. Komuniści ukraińscy przyznali Bortce premię leninowską za Tarasa Bulbę. Korrespondent.net[1].
  7. Przyznanie premii im.W.I.Lenina KC Partii Komunistycznej Ukrainy. Buletyn prasowy[2].
  8. A Wild Cossack Rides Into a Cultural Battle – NYTimes.com.
  9. za Interia.pl.
  10. www.wz.lviv.ua – „Taras Bulba – odpowiedź „pomarańczowej zarazie” (jez. ukr.).
  11. http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3763/is_200709/ai_n21280110/pg_8/ Nationalism of Nikolai Gogol’: Betwixt and Between?
  12. Dawid Szechter. Dla czego Gogol przewraca się w grobie.Witryna 9-go kanału telewizyjnego Izraela.
  13. Sebastian Chosiński „East Side Story: Dokąd tak pędzisz, Kozacze?” [3].
  14. Rosja: Na ekrany kin wschodzi „Taras Bulba” Władimira Bortki [4].
  15. Taras Bulba” w reżyserii Władimira Bortko kolejnym filmem antypolskim? [5].
  16. lib.ru – ebook powieści Gogola (jez. ros.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]