Tarot
Tarot (lub tarok) – talia kart do gry, wróżenia bądź medytacji.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Początkowo karty tarota służyły przede wszystkim do gry, ale dość szybko zaczęto nim wróżyć.
Najstarsze zachowane talie tarota, służącego wówczas do gry i zwanego trionfi (lub triumphi) pochodzą z ok. 1450.
Wymienia się dwie najbardziej znane XV-wieczne talie tarota:
- tarot Viscontich przeznaczony dla Filippo Marii Viscontiego
- tarot Viscontich-Sforzów wykonany na życzenie Franciszka I Sforzy
W tym okresie uległa ustaleniu liczba kart w talii i ich podstawowa symbolika, relacje kart między sobą oraz podział na grupy. Na talię 78 kart składają się Wielkie Arkana i Małe Arkana.
W XVIII wieku zaczęto rozróżniać karty tarota przeznaczone do wróżenia od kart taroka służących do uprawiania gry hazardowej, ozdabiając te drugie wizerunkami zwierząt, często fantastycznych[1]. Warto przy tym zaznaczyć, że wizerunki zwierząt pojawiały się już wcześniej w tarocie, chociażby na popularnych w XIV/XV-wiecznych Niemczech "kartach myśliwskich"[2].
W XVIII wieku poszukiwano również związków tarota z Kabałą i kabalistycznym Drzewem Życia. Poszczególnym kartom przypisano litery alfabetu hebrajskiego: Mag = Alef, Papieżyca = Bet, itd. (Eliphas Lévi).
[edytuj] Opis
[edytuj] Karty do wróżenia i medytacji (XIX i XX wiek)
Współczesna talia obejmuje 78 kart w dwóch podstawowych grupach, określanych jako:
- Wielkie Arkana – 22 karty
- Małe Arkana – 56 kart
Najsilniejszy wpływ na dzisiejszą strukturę i interpretację tarota miała grupa francuskich i angielskich okultystów na przełomie XIX i XX wieku. Ich studia oparły się na systemie ezoterycznym Kabały. Większa część talii opracowanych w XX wieku bazuje na pojęciach kabalistycznych w strukturze, symbolice i interpretacji. Czołowymi i typowymi przykładami są talie Rider-Waite Tarot Artura Edwarda Waite i Thoth Tarot Aleistera Crowleya, do których rysunki wykonały odpowiednio Pamela Colman Smith i Frieda Harris.
W XIX wieku w Wielkiej Brytanii powstało stowarzyszenie Hermetic Order of the Golden Dawn (Hermetyczny Zakon Złotego Brzasku), posługujące się systemem wiedzy ezoterycznej, będącej swoistą syntezą Kabały, tarota i astrologii. Częścią systemu medytacyjnego związanego z kabalistycznym Drzewem Życia była kontemplacja kart tarota, jako najwyższy, najdoskonalszy rodzaj poznania. Tarot Złotego Świtu (Tarot Złotego Brzasku) autorstwa Roberta Wanga jest jedną z bardziej znanych talii.
Obecnie tarot nie ewoluuje w formie, lecz funkcji i zastosowaniu. Od czasu powstania nie zmieniła się jego budowa. W talii Ridera-Waite'a dokonano jedynie zmiany karty VIII Sprawiedliwość na kartę XI Moc. Natomiast powielające się i powstające nowe talie różnią się techniką wykonania, ekspresją autora i zawartością symboli, a nie zasadniczą budowa Arkanów Wielkich i Małych.
W początkach XX wieku tarotem zajmował się Carl Gustav Jung, który napisał pracę na temat jego symboliki i archetypów w nim zawartych.
Osoba zajmująca się wróżeniem z zastosowaniem kart tarota to wróżbita. Osoba wykorzystująca karty tarota w celu diagnostycznym, analitycznym (poszukiwanie związków przyczynowo-skutkowych), samodoskonalenia i medytacji to tarocista.
Obecnie dokonuje się różnicowanie funkcji wróżbity i tarocisty - diagnosty.
[edytuj] Współczesne karty do gry
[edytuj] Inne talie historyczne i niestandardowe
Talie średniowieczne:
- Tarocchi di Mantegna (tarot Mantegny), składający się z pięciu serii po 10 kart każda, łącznie z 50 kart
- Tarocchi di Bologna (tarot z Bolonii), podobny do standardowego, lecz pozbawiony kart dworskich, łącznie 62 karty
- Minchiate di Florence, talia 98 kart, w tym standardowe 78 kart plus 12 kart odpowiadających znakom Zodiaku, cztery karty dla żywiołów i cztery karty oznaczające cnoty kardynalne (Mądrość/Rozwaga, Wstrzemięźliwość, Odwaga/Moc i Sprawiedliwość)
Przykładem niestandardowej talii współczesnej może być Enochian Tarot, obejmujący 78 kart plus osiem dodatkowych kart wzmacniających system magiczny.
Jedną z najbardziej popularnych talii jest tzw. Tarot Marsylski.
Współcześnie powstaje wiele różnego rodzaju talii tarota, będących indywidualną interpretacją twórcy, bądź próbą syntezy różnych tradycji ezoterycznych.
Przypisy
- ↑ Jan Witold Suliga: Biblia Szatana. Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza w Łodzi, 1991, s. 75. ISBN 83-03-03220-8.
- ↑ Jan Witold Suliga: Biblia Szatana. Łódź: Krajowa Agencja Wydawnicza w Łodzi, 1991, s. 16. ISBN 83-03-03220-8.
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Muzeum tarota i kart do gry
- Aeclectic Tarot – Tarot Cards, Decks & Reviews, Tarot Readings & Info
- The Book of THOTH – The complete guide to the Tarot, Magick and the Occult
|
|||||||||||