Tomasz Becket

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święty
Tomasz
Thomas
arcybiskup
męczennik
Peinture Saint-Gervais Rouen Thomas Becket.JPG
Data urodzenia ok. 1118
Londyn
Data śmierci 29 grudnia 1170
Canterbury
Kościół/
wyznanie
rzymskokatolicki
Data kanonizacji 1173
przez Aleksandra III
Wspomnienie 29 grudnia
Atrybuty model kościoła, krzyż, miecz, palma męczeńska
Patron Anglii, duchownych
Szczególne miejsca kultu Exeter College na University of Oxford; Portsmouth; Arbroath Abbey w Arbroath

Tomasz Becket, ang. Thomas Becket, Tomasz Kantauryjski (ur. ok. 1118 w Londynie, zm. 29 grudnia 1170 w Canterbury) – męczennik, święty Kościoła katolickiego, arcybiskup Canterbury (1162-1170) i kanclerz Anglii.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Tomasz Becket studiował w Paryżu, a po przyjęciu święceń kapłańskich kontynuował studia na prawie w Bolonii. Tomasz był przyjacielem króla Henryka II, który w nadziei uzyskania większego wpływu na Kościół mianował go arcybiskupem Canterbury. Jednakże wkrótce ich drogi rozeszły się.

W roku 1164 Henryk wydał tzw. konstytucje clarendońskie, w których zabraniał stawiania osób świeckich przed sądami kościelnymi, nakazywał odpowiedzialność karną duchownych przed sądami świeckimi, umacniał wpływ króla na elekcje biskupów i zabraniał apelacji do Rzymu bez zgody monarchy[1].

Tomasz Becket sprzeciwił się tym ustawom, gdyż ograniczały rolę Kościoła w państwie. Król skazał go na wygnanie. Arcybiskup udał się w 1162 roku do Francji. Dzięki mediacji papieża Aleksandra III zawarto kompromis pomiędzy królem a arcybiskupem i Becket powrócił do kraju do Anglii. Wkrótce jednak znowu popadł w konflikt z monarchą i ponownie znalazł się na wygnaniu. Wrócił w 1170 roku, lecz dalej działał wbrew woli króla (np. sprzeciwił się koronacji następcy Henryka). Pewnego razu podczas uczty Henryk miał wykrzyknąć "Któż uwolni mnie od tego mącicielskiego klechy?" (Will no one rid me of this meddlesome priest?). Czterech rycerzy: (Reginald Fitzurse, Hugh de Moreville, Wilhelm de Tracy i Richard le Breton), licząc na nagrodę, 29 grudnia 1170 roku zarąbało mieczami arcybiskupa przed ołtarzem katedry w Canterbury[2].

Kult[edytuj | edytuj kod]

Henryk II został obłożony ekskomuniką, natomiast Becketa papież Aleksander III kanonizował w 1173.

Wspomnienie liturgiczne obchodzone jest 29 grudnia.

Św. Tomasz Becket jest obok św. Jerzego drugim patronem Anglii; jest także patronem duchownych.

W ikonografii św. Tomasz przedstawiany jest w stroju biskupim.
Jego atrybutami są: model kościoła, krzyż, miecz, palma męczeńska[3].

Święty w literaturze[edytuj | edytuj kod]

Z pielgrzymką do Canterbury udają się m.in. bohaterowie XIV-wiecznych Opowieści kanterberyjskich (Canterbury Tales) Geoffreya Chaucera. Sztuka T. S. Eliota z 1935 r. Morderstwo w katedrze (Murder in the Cathedral) opisuje zabójstwo T. Becketa. Opis sporu Becketa z Henrykiem II i jego zabójstwo opisane są w książce Filary ziemi Kena Folletta.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Tadeusz Manteuffel: Historia powszechna: Średniowiecze, Państwowe Wydawnictwa Naukowe, Warszawa 1999, s. 205
  2. Jan Baszkiewicz: Historia Francji. Warszawa: Ossolineum, 1978. ISBN 8304049635.
  3. Święty Tomasz Becket, biskup i męczennik na brewiarz.katolik.pl [ostatnia aktualizacja: 06.12.2009]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]