Tool

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tool
Tool live barcelona 2006.jpg
Tool na żywo w 2006 roku. Widoczni od lewej do prawej są: Adam Jones, Maynard James Keenan i Justin Chancellor.
Rok założenia 1990
Pochodzenie  Stany Zjednoczone
(Los Angeles)
Gatunek metal alternatywny[1]
metal progresywny[1]
Wytwórnia płytowa Zoo Entertainment, Volcano II, Tool Dissectional
Powiązania A Perfect Circle, Green Jellÿ, Puscifer, Rage Against the Machine
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Tool – amerykańska grupa wykonująca muzykę z pogranicza rocka i metalu progresywnego. Założona w 1990 roku w Los Angeles przez wokalistę Maynarda Jamesa Keenana, gitarzystę Adama Jonesa, basistę Paula d'Amoura i perkusistę Danny'ego Careya[2]. Do 2007 roku zespół wydał cztery albumy studyjne które zostały pozytywnie ocenione zarówno przez fanów, jak i krytyków muzycznych[3][4][5][6].

Zespół dał szereg koncertów na całym świecie i uczestniczył w licznych festiwalach: Lollapalooza, Coachella, Download Festival, Roskilde, Big Day Out oraz Bonnaroo[7][8]. Został wielokrotnie nagrodzony i wyróżniony w plebiscytach muzyki heavy metalowej, trzykrotnie otrzymał nagrodę amerykańskiego przemysłu fonograficznego Grammy. W samych Stanach Zjednoczonych grupa sprzedała blisko 11 mln egzemplarzy płyt. Podczas koncertów Tool prezentuje charakterystyczny rodzaj ekspresji, obejmujący rozwiązania scenograficzne z użyciem wizualizacji.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata (1990–1993)[edytuj | edytuj kod]

Justin Chancellor podczas koncertu na festiwalu Roskilde w 2006

Członkowie zespołu przenieśli się do Los Angeles w latach 80., Podczas gdy d'Amour i Jones poszukiwali pracy w przemyśle filmowym, Danny Carey był już profesjonalnym perkusistą, grał z Carole King oraz w Pigmy Love Circus i Green Jellÿ. Keenan, d'Amour i Jones, chcąc założyć zespół, musieli znaleźć perkusistę, zasięgnęli więc opinii znajomego Jonesa z liceum - Toma Morello, który polecił im właśnie Danny'ego Careya.

Keenan i Jones poznali się dzięki wspólnemu przyjacielowi w 1989. Keenan nagrał kasetę dla Jonesa z jego poprzedniego zespołu, Adam był bardzo zafascynowany głosem kolegi, więc zaczęły się wspólne rozmowy o założeniu nowego zespołu. Zaczęli razem improwizować, w międzyczasie szukając basisty i perkusisty. Szczęśliwie się złożyło, że Danny Carey mieszkał nad Maynardem i został przedstawiony Adamowi przez Toma Morello, starego przyjaciela ze szkoły Jonesa i kumpla z zespołu Electric Sheep. Carey zaczął grać z nimi, ponieważ "było mu trochę przykro", kiedy inni zaproszeni muzycy nie pojawiali się. Skład zespołu Tool był już kompletny, kiedy Jones zaprosił do niego basistę, Paula D'Amoura. Adam Jones jako ideologię leżącą u podstawy założenia zespołu podał lakrymologię - filozofię podnoszącą znaczenie bólu i płaczu. Miała być ona oparta na książce Ronalda P. Vincenta "A Joyful Guide To Lachrymology". Zarówno autor, jak i książka nie istniały, i były mistyfikacją tworzącą wizerunek grupy[9]. Idea lakrymologii spopularyzowała się jednak wśród fanów i rozpropagowała się w sieci. Lakrymologia była też podawana jako inspiracja nazwy grupy. Później jednak Keenan wyjaśnił inaczej jej znaczenie: "Tool jest dokładnie taki jak brzmi: To wielki penis. To klucz francuski.... jesteśmy... jesteś narzędziem (Tool); używany jako katalizator we własnym procesie poszukiwań tego, co chcesz znaleźć lub tego, co próbujesz osiągnąć."

Po sformowaniu składu i zagraniu kilku koncertów, grupa rozpoczęła przygotowania do nagrania swojego pierwszego wydawnictwa w wytwórni Zoo Entertainment, Opiate (1992), którego nazwę zaczerpnęli ze znanego cytatu Karola Marksa - "Religia jest opium ludu". EP-ka zawierała 6 ostrzejszych utworów, w tym single Opiate i Hush, które szybko zyskały sobie miłośników. Do utworu Hush powstał również teledysk, w którym zespół wystąpił nago z plakietkami na genitaliach i ustach, oznaczającymi sprzeciw wobec cenzury. Tool zaczął trasę koncertową z Rollins Band, Skitzo, Fishbone, i Rage Against the Machine. Grupa zbierała dobre opinie, a Janiss Garza z RIP Magazine napisał że to "mocny start".

Undertow (1993–1995)[edytuj | edytuj kod]

Tool już w 1993 roku nagrał swój pierwszy długogrający album - Undertow. Wkrótce po wydaniu płyty ruszył w trasę z Henrym Rollinsem i jego Rollins Band oraz Fishbone a także Rage Against The Machine, dzięki której album osiągnął szczyt popularności (14 maja 2001 Undertow osiągnął status podwójnej platynowej płyty).

Zespół wzbudził również wiele kontrowersji wraz z wydaniem singla i teledysku Prison Sex (wyreżyserowanym przez Adama Jonesa), którego temat stanowiło wykorzystywanie seksualne dzieci. Kilka stacji telewizyjnych odmówiło jego emisji (w tym MuchMusic i MTV).

Tuż po rozpoczęciu nagrań materiału na kolejny albumu, we wrześniu 1995, d'Amour opuścił zespół z powodów ambicjonalnych (chciał tworzyć bardziej eksperymentalną muzykę). W listopadzie zastąpił go Justin Chancellor, wcześniejszy basista Peach, angielskiego zespołu, z którym Tool grał trasy w Europie.

Ænima (1995–2001)[edytuj | edytuj kod]

Po przyjęciu nowego basisty Tool kończy nagrywanie drugiego albumu, który oficjalnie wydany zostaje w październiku 1996 roku pod nazwą Ænima. Jest on zadedykowany zmarłemu satyrykowi Billowi Hicksowi, z którego skeczy zespół często korzystał w swoich utworach (np. refren utworu Ænema). Po raz kolejny singiel zespołu wzbudza kontrowersje w mediach. Utwór Stinkfist, którego nazwa i tekst mogą zostać łatwo skojarzone z fistingiem (choć sam Maynard zaprzeczał takiej interpretacji), w wielu stacjach radiowych zostaje skrócony i pozbawiony części tekstu, zaś MTV zmienia jego nazwę na Track #1.

W 1997 dotychczasowa wytwórnia promująca zespół, Volcano Records, zerwała kontrakt i wniosła sprawę do sądu przeciwko grupie, co stało się bezpośrednim powodem absencji zespołu na tle wydawniczym. Niemożność wydawnicza spowodowała także powstanie grupy A Perfect Circle, którą Maynard James Keenan założył z byłym technicznym Toola Billym Howerdelem.

Tool na doniesienia prasowe dotyczące domniemanego rozpadu zespołu wydaje w roku 2000 VHS/DVD/CD box set Salival, zawierający jeden nowy utwór, Merkaba, covery zespołów Led Zeppelin (No Quarter) oraz Peach (You Lied) oraz nową wersję bardzo popularnego wśród fanów utworu Pushit. Box zawierał również szereg teledysków i materiałów video.

Lateralus (2001–2007)[edytuj | edytuj kod]

Adam Jones podczas koncertu na festiwalu Roskilde w 2006

W lutym 2001 r. zespół wydaje kolejny album, Lateralus, na którym średnia długość utworu oscylowała w okolicach sześciu i pół minuty, a teledysk do utworu Parabola (na albumie stanowi on dwa utwory Parabol oraz Parabola) trwał ponad dziesięć i pół minuty, co było powodem niechęci mediów do jego puszczania. Mimo to album osiągnął ogromny światowy sukces, dochodząc do pierwszego miejsca na liście Billboard Top 200 już w pierwszym tygodniu po debiucie, a utwór Schism nagrodzony został nagrodą Grammy za najlepsze wykonanie metalowe 2001 r.

Pierwszy koncert Tool w Polsce odbył się 19 czerwca 2001 roku w warszawskiej hali "Mera" około godziny 21[10]. Pierwotnie koncert miał się odbyć w klubie Stodoła, jednak ze względu na ogromne zainteresowanie przeniesiono go do mogącej pomieścić około 5 tysięcy osób hali[11]. Drugi koncert odbył się następnego dnia - 20 czerwca - w krakowskiej hali "Wisła"[12].

Trzeci koncert Tool w Polsce odbył się w ramach festiwalu Ozzfest w katowickim Spodku 29 maja 2002. Wspólnie z Toolem gwiazdami byli Slayer i Ozzy Osbourne.

10,000 Days (od 2007)[edytuj | edytuj kod]

Płyta 10,000 Days została wydana w maju 2006 i sprzedawała się bardzo dobrze[13][14]. Tytuł nawiązywał do 27 lat (w przybliżeniu 10000 dni), które minęło od początku choroby aż do śmierci matki Maynarda Jamesa Keenana. Pierwszy singel promujący album pt. Vicarious ukazał się w 2006 roku[15]. W lipcu ukazał się drugi singel pt. The Pot[16].

24 czerwca 2006 zespół zagrał koncert w katowickim Spodku[17]. Koncert rozpoczął się o 19:33 i trwał przez 90 minut. W tle sceny ustawione były 4 ekrany, na których wyświetlano teledyski zespołu oraz inne obrazy ilustrujące muzykę.

Trzeci singel promujący pt. Jambi ukazał się w 2007 roku[18]. 12 sierpnia tego samego roku zespół wystąpił w Spodku jako główna gwiazda Metal Hammer Festiwal[19]. Koncert trwał 80 min. (zapowiadany na 105 minut z powodu nieobecności Chrisa Cornella), od godz. 21:20 do 22:40.

W marcu 2009 roku na oficjalnej stronie zespołu pojawiła się informacja o planowanej na przełomie lipca i sierpnia mini trasie zespołu po Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Trasa liczyła 16 koncertów. Rozpoczęła się 18 lipca w Denver a zakończyła 22 sierpnia w Pomona[20].

Muzycy[edytuj | edytuj kod]

Obecny skład zespołu

Byli członkowie

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Albumy[edytuj | edytuj kod]

Rok Album Pozycja na liście Certyfikaty
US
[21]
CAN
[22]
UK
[23]
AUS
[24]
NZ
[25]
NLD
[26]
SWE
[27]
GER
[28]
NOR
[29]
FIN
[30]
AUT
[31]
SWI
[32]
FRA
[33]
1993 Undertow
  • Data: 6 kwietnia, 1993
  • Wydawca: Zoo/BMG/Volcano
  • Format: CD, MC, LP
50 89 17 89
1996 Ænima
  • Data: 1 października, 1996
  • Wydawca: Zoo/BMG/Volcano
  • Format: CD, MC, LP
2 108 6 1 75 53 75 36
  • RIAA: 3× platyna[34]
  • CRIA: platyna[35]
2001 Lateralus
  • Data: 15 maja, 2001
  • Wydawca: Volcano
  • Format: CD, MC, LP
1 1 16 1 2 7 8 5 2 11 9 31 21
2006 10,000 Days
  • Data: 2 maja, 2006
  • Wydawca: Volcano
    Tool Dissectional
  • Format: CD
1 1 4 1 1 1 2 2 1 2 1 3 7
"—" pozycja nie była notowana.

Single[edytuj | edytuj kod]

Rok Singel Pozycja na liście[39][40] Album
US US Mod. Rock US Main. Rock NLD
[26]
UK
[41]
GER
[42]
1993 "Sober" 13 Undertow
1994 "Prison Sex" 32 81
1996 "Stinkfist" 19 17 Ænima
1997 "H." 23
"Ænema" 25
1998 "Forty-Six & 2" 22
2001 "Schism" 67 2 2 56 Lateralus
"Parabola" 31 10 54
2002 "Lateralus" 18 14
2006 "Vicarious" 115 2 2 71 10,000 Days
"The Pot" 5 1
2007 "Jambi" 23 7
"—" pozycja nie była notowana.

Pozostałe[edytuj | edytuj kod]

Rok Album
US[43]

AUS[24]

1991 72826 (demo)
  • Data: 1991
  • Wydawca: Toolshed
  • Format: MC
1992 Opiate (EP)
  • Data: 10 marca, 1992
  • Wydawca: Zoo/BMG/Volcano
  • Format: CD, MC
  • RIAA: platyna[34]
2000 Salival (Box set)
  • Data: 12 grudnia, 2000
  • Wydawca: Volcano II/Tool Dissectional
  • Format: CD/DVD, CD/VHS
38 29
"—" pozycja nie była notowana.

Teledyski[edytuj | edytuj kod]

Danny Carey podczas występu na Modern Drummer Festival w 2005
Rok Tytuł Reżyseria
1992 "Hush" Ken Andrews[44]
1993 "Sober" Adam Jones[44]
Fred Stuhr[44]
1994 "Prison Sex" Adam Jones[44]
1996 "Stinkfist" Adam Jones[44]
1997 "Ænema" Adam Jones[44]
2000 "Ænema" (nieocenzurowany) Adam Jones[44]
2001 "Schism" Adam Jones[44]
2002 "Parabola" Adam Jones[44]
2007 "Vicarious" Alex Grey[45]
Adam Jones[45]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Maynard James Keenan podczas koncertu na festiwalu Ruisrock w 2006
Grammy
Rok Album Kategoria Nota
1998 Ænema Best Metal Performance Wygrana[46]
Best Recording Package Nominacja
Stinkfist Best Music Video, Short Form Nominacja
2002 Schism Best Metal Performance Wygrana[47][48]
2007 10,000 Days Best Recording Package Wygrana[49]
Vicarious Best Hard Rock Performance Nominacja[50]
2008 The Pot Best Hard Rock Performance Nominacja[51]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Tool (ang.). allmusic.com. [dostęp 2009-08-03].
  2. Tool - Biografia (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  3. Rob Theakston: 10,000 Days Review (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2009-08-03].
  4. Rob Theakston: Undertow review (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2009-08-03].
  5. Bob Theakston: Lateralus review (ang.). www.allmusic.com. [dostęp 2009-08-03].
  6. David Fricke: Tool Aenima review (ang.). www.rollingstone.com. [dostęp 2009-08-03].
  7. Silny skład "Download" (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  8. Lollapalooza: pełny skład festiwalu (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  9. http://www.toolarmy.com/toolband/lachrymology/lachrymology.php?key=fob Blair McKenzie Blake Let not My Tears Fall Unnoticed: Being the Secret Joys of Lachrymist
  10. Tool w Polsce (pol.). www.rockmetal.pl. [dostęp 2009-08-03].
  11. Tool: "Lateralus" w Polsce (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  12. Tool rozgrzał Kraków (pol.). muzyka.interia.pl. [dostęp 2009-08-03].
  13. Majowe dni Tool (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  14. Nowa płyta Tool numerem jeden w ośmiu krajach (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  15. Radiowa premiera nowego singla Tool (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  16. Tool nakręci teledysk (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  17. Tool: Bilety na płytę wyprzedane (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  18. Kolejny singel Tool (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  19. Metal Hammer Festival już w niedzielę (pol.). muzyka.onet.pl. [dostęp 2009-08-03].
  20. Tool tours (ang.). www.toolband.com. [dostęp 2009-08-03].
  21. Tool Discography - 10,000 Days (ang.). Billboard.com. [dostęp 2008-04-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-05-24)].
  22. Tool album chart history (ang.). Allmusic. [dostęp 2008-04-22].
  23. UK Top 40 Hit Database. [dostęp 2008-03-08].
  24. 24,0 24,1 Tool album chart history (ang.). Australian-charts.com. [dostęp 2008-04-22].
  25. Tool album chart history (ang.). charts.org.nz. [dostęp 2008-04-22].
  26. 26,0 26,1 Tool album chart history (ang.). Dutchcharts.nl. [dostęp 2008-04-22].
  27. Tool album chart history (ang.). Swedishcarts.com. [dostęp 2008-04-22].
  28. Tool album chart history (ang.). musicline.de. [dostęp 2008-04-22].
  29. Tool album chart history (ang.). Norwegiancharts.com. [dostęp 2008-04-22].
  30. Tool album chart history (ang.). Finnishcarts.com. [dostęp 2008-04-22].
  31. Tool album chart history (ang.). Austriancharts.at. [dostęp 2008-04-22].
  32. Tool album chart history (ang.). Hitparade.ch. [dostęp 2008-04-22].
  33. Tool album chart history (ang.). leshcharts.com. [dostęp 2008-04-22].
  34. 34,0 34,1 34,2 34,3 34,4 Tool certifications (ang.). Recording Industry Association of America. [dostęp 2008-04-22].
  35. 35,0 35,1 Tool certifications Tool certifications (ang.). Canadian Recording Industry Association. [dostęp 2008-04-22].
  36. Gold & Platinum Certifications for January 2002 (ang.). CRIA. [dostęp 2008-04-22].
  37. Certified Awards (ang.). British Phonographic Industry. [dostęp 2008-04-22].
  38. Gold & Platinum Certifications for May 2006 (ang.). CRIA. [dostęp 2008-04-22].
  39. Tool - Singles chart history (ang.). [dostęp 2008-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-10-23)].
  40. Tool - Bubbling Under Hot 100 Singles (ang.). [dostęp 2008-05-25].
  41. Tool - UK Singles chart history. [dostęp 2008-10-27].
  42. Tool German Charting. musicline.de. [dostęp 2009-05-07].
  43. Tool - Artist chart history. Billboard.com. [dostęp 2008-22-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-03-12)].
  44. 44,0 44,1 44,2 44,3 44,4 44,5 44,6 44,7 44,8 Tool Videos (ang.). www.metalstorm.ee. [dostęp 2009-07-20].
  45. 45,0 45,1 Vicarious (ang.). viddug.com. [dostęp 2009-07-20].
  46. 40th Grammy Awards (ang.). www.rockonthenet.com. [dostęp 2009-08-03].
  47. Nagrody Grammy 2002 (pol.). www.rockmetal.pl. [dostęp 2009-08-03].
  48. Tool wygrywa Grammy (pol.). www.rockmetal.pl. [dostęp 2009-08-03].
  49. TOOL Guitarist Wins GRAMMY For 'Best Recording Package' - Feb. 11, 2007 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-03].
  50. SLAYER, LAMB OF GOD, STONE SOUR Among GRAMMY Nominees - Dec. 7, 2006 (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2009-08-03].
  51. Rock And Metal Featured In 2008 Grammy Nominations (ang.). www.metalunderground.com. [dostęp 2009-08-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]