Trifluorometan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Fluoroform
Fluoroform Fluoroform
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CHF3
Masa molowa 70,014 g/mol
Wygląd bezbarwny gaz
Identyfikacja
Numer CAS 75-46-7
PubChem 6373[1]
Podobne związki
Podobne związki metan
chloroform
bromoform
jodoform
nitroform
czterochlorek węgla
fluorek metylu
czterofluorek węgla
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Trifluorometan (fluoroform) – związek chemiczny o wzorze CHF3. Jest jednym z trihalogenometanów (halogenoformów), czyli związków o wzorze CHE3, gdzie E jest symbolem halogenu. Fluoroform ma kilka niszowych zastosowań. Jest półproduktem w procesie produkcji politetrafluoroetylenu (teflonu, tarflenu). Jest wytwarzany w żywych organizmach w wyniku procesu dekarboksylacji kwasu triflourooctowego.

Zastosowania przemysłowe[edytuj | edytuj kod]

CHF3 jest używany jako czynnik chłodniczy, znany pod nazwami: R-23 oraz HFC-23.

Jest używany w przemyśle półprzewodników do plazmowego rytowania tlenku krzemu i azotku krzemu.

R-23 jest także używany w systemach tłumienia ognia zamiast Halonu 1301. Jako środek gaśniczy został oznaczony przez firmę DuPont nazwą FE-23. Używanie CHF3 do tego celu jest rekomendowane, z powodu jego niskiej toksyczności, małej reaktywności i dużej gęstości.

CHF3 jest potencjalnym gazem cieplarnianym. Szacuje się że tona CHF3 daje podobny efekt jak 11700 ton dwutlenku węgla w atmosferze.

Chemia[edytuj | edytuj kod]

CHF3 został po raz pierwszy otrzymany przez Meslansa w gwałtownej reakcji jodoformu z suchym fluorkiem srebra w 1894 roku. Reakcja została powtórzona przez Ruffa, który zastąpił fluorek srebra mieszaniną fluorków rtęci i wapnia. Reakcja wymiany działa z jodoformem i bromoformem. Podstawienie atomów halogenów jest mniej gwałtowne. Po zamianie procesu na dwuetapowy najpierw powstaje bromodifluorometan w reakcji bromoformu z fluorkiem antymonu, po czym wieńczy proces reakcją powstałego półproduktu z fluorkiem rtęci. Pierwsza efektywna metoda wytwarzania CHF3 została opisana przez Henne'go[2].

CHF3 jest słabym kwasem (pKa = 15-18}. W wyniku deprotonacji tworzy aniony CF3-.

Przypisy

  1. Trifluorometan – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  2. Refrigerant Data Summary, Engineered Systems, 18 str. 74-88 2001