Jodoform

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jodoform
Jodoform Jodoform
Próbka krystalicznego jodoformu
Próbka krystalicznego jodoformu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CHI3
Masa molowa 393,73 g/mol
Wygląd żółte, błyszczące kryształy lub jasnożółty, bardzo miałki proszek, tłustawy w dotyku, o swoistym przenikliwym zapachu, lotny z parą wodną[4]
Identyfikacja
Numer CAS 75-47-8
PubChem 6374[5]
Podobne związki
Podobne związki chlorometan, dichlorometan, tetrachlorometan, fluoroform, chloroform, bromoform
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
ATC D09 AA13

Jodoform (łac. Iodoformium), CHI3organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, jodowa pochodna metanu.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

W temperaturze pokojowej czysty jodoform formuje żółte kryształy lub proszek o charakterystycznym, intensywnym i silnie przenikającym zapachu. Temperatura topnienia 119 °C. Pod wpływem światła i powietrza ulega stopniowemu rozkładowi. Praktycznie nie rozpuszcza się w wodzie, jest rozpuszczalny w rozpuszczalnikach organicznych (np. alkohol etylowy, dwusiarczek węgla, chloroform, etery, kwas octowy).

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Otrzymywany jest z acetonu lub alkoholu etylowego działaniem roztworu jodu w wodorotlenku sodu (NaOH) lub potasu (KOH), patrz reakcja jodoformowa.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Jodoform jest jednym z najstarszych antyseptyków. Wprowadził go do medycyny wiedeński chirurg Albert von Mosetig-Moorhof w 1880 r. Preparaty jodoformowe (maści, pasty, zasypki) oraz substancja nieprzetworzona były stosowane bardzo często do połowy XX wieku. Jodoform jest substancją bardzo skuteczną, ograniczono jednak jego zastosowanie ze względu na intensywną i przenikliwą woń, toksyczność po dostaniu się do krwiobiegu, oraz możliwość alergii na jod. Obecnie stosowany głównie w weterynarii[4] i stomatologii, rzadziej w dermatologii i innych gałęziach lecznictwa.

Stosowany jest na zakażone rany, owrzodzenia i inne miejsca na powierzchni ciała pokryte wydzielinami. Działa poprzez uwalnianie w miejscach wilgotnych wolnego jodu, który ma działanie antyseptyczne, bakteriobójcze i osuszające, a także miejscowo znieczulające i krwiotamujące (dla małych naczyń). Dodatkową zaletą jest odganianie owadów, co jest istotne np. przy ranach ropiejących).

PREPARATY – Polska:

  • Iodoformium subst. do receptury aptecznej

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Jodoform (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  2. 2,0 2,1 2,2 Jodoform (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2013-04-07].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 Jodoform (ang.). The Chemical Database. The Department of Chemistry, University of Akron.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Komisja Farmakopei Polskiej: Farmakopea Polska IV. Warszawa: Urząd Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1965, s. 1393.
  5. Jodoform – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.