Trześniów (województwo podkarpackie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trześniów
Trześniów
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat brzozowski
Gmina Haczów
Liczba ludności 1300
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 36-212
Tablice rejestracyjne RBR
SIMC 0351515
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Trześniów
Trześniów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trześniów
Trześniów
Ziemia 49°38′45″N 21°56′22″E/49,645833 21,939444Na mapach: 49°38′45″N 21°56′22″E/49,645833 21,939444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kościół parafialny w Trześniowie
Cmentarz w Trześniowie

Trześniówwieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Haczów, w dolinie Wisłoka, przy DW887

Miejscowość siedzibą parafii rzymskokatolickiej św.Stanisława Biskupa, należącej do dekanatu Jaćmierz w archidiecezji przemyskiej.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś została założona pod koniec XIV wieku. W II poł. XVI wieku właściciele dóbr, w których skład wchodziła wieś Trześniów – Błońscy, zamienili kościół katolicki w Jasionowie na zbór kalwiński. W 1592 wybudowano drugi kościół dla katolików. W 1644 wyrokiem trybunału lubelskiego protestanci zmuszeni byli oddać kościół katolikom.

Do 1772 wieś należała do rodziny Grabińskich-Tarłów, następnie do hr. Ignacego Cetnera, oraz do rodziny Sikorskich. Na mocy testamentu Józefa Kalasantego Sikorskiego z 3 sierpnia 1848 i Marianny z Kołłątajów Sikorskiej z 21 marca 1853 ich majątki ziemskie w Trześniowe i Bukowie zostały zapisane na „Zakład Ciemnych i Głuchoniemych” we Lwowie i sieroty z klasztoru Sacré-Cœur.

W 1869 Trześniów i okolice opisał m.in. Wincenty Pol; „Na obszarze Wisłoki uderza nas fakt inny; całą tę okolicę, którą obszar Wisłoki, Ropy, Jasły, Jasełki i średniego Wisłoka zajmuje, osiedli tak zwani Głuchoniemcy od dołów Sanockich począwszy, to jest od okolicy Komborni, Haczowa, Trześniowa aż po Grybowski dział: Gorlice, Szymbark i Ropę od wschodu na zachód, ku północy aż po ziemię Pilźniańską która jest już ziemią województwa Sandomierskiego. Cała okolica Głuchoniemców jest nowo-siedlinami Sasów; jakoż strój przechowali ten sam co węgierscy i siedmiogrodzcy Sasi. Niektóre okolice są osiadłe przez Szwedów, ale cały ten lud mówi dzisiaj na Głuchoniemcach najczystszą mową polską dijalektu małopolskiego, i lubo z postaci odmienny i aż dotąd Głuchoniemcami zwany, nie zachował ani w mowie ani w obyczajach śladów pierwotnego swego pochodzenia, tylko że rolnictwo stoi tu na wyższym stopniu, a tkactwo jest powołaniem i głównie domowem zajęciem tego rodu”[1].

W 1880 wieś liczyła 1268 mieszkańców, w tym 1232 Polaków.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Zespół dworski – Wybudowany w I poł. XIX w. przez Rafała Kołłątaja – brata Hugona. W jego skład wchodzą: drewniany dwór drewniany, pokryty gontem, konstrukcji zrębowej z trzema gankami, ściany obite gontem w tzw. rybią łuskę. i spichlerz z I poł. XIX w., murowana oficyna z II poł. XIX w., rządcówka, owczarnia oraz park krajobrazowy (m.in. platan). Po II wojnie światowej obiekty dworskie były użytkowane przez Państwowe Gospodarstwo Rolne. Modrzewiowy dwór o konstrukcji zrębowej wzniesiono w I poł. XIX wieku. Posadowiono go na kamiennym podmurowaniu. Dach pokryty jest gontem. Ściany zewnętrzne oszalowane są ozdobnie w rybią łuskę. Na południe i wschód od dworu znajdował się park krajobrazowy, w którego wschodniej części ulokowane były dwa stawy. W 1996 dwór został częściowo zniszczony przez pożar. W 1997 został wstępnie zabezpieczony. Obecnie, zrekonstruowany i odrestaurowany, znajduje się w rękach prywatnych właścicieli i jest zamieszkany. Zespół dworski znajduje się na szlaku architektury drewnianej województwa podkarpackiego.
  • Kościół pw. św. Stanisława Biskupa – murowany, neogotycki kościół projektu Jana Sasa-Zubrzyckiego.
  • Cmentarz – znajduje się na nim monumentalny grobowiec rodziny Grodzickich.
  • Kolekcja strażackich hełmów paradnych.

Znane osoby pochodzące ze wsi[edytuj | edytuj kod]

  • Bronisław Prugar-Ketling (ur. w Trześniowie) – polski oficer, gen. dyw., dowódca 11 Karpackiej Dyw. Piechoty
  • dr Józef Dukiet, syn Michała i Salomei z Laskowskich, żonaty z Marią, córką Stanisława Bilińskiego, administratora dóbr Beska. W Rymanowie dr Dukiet prowadził praktykę lekarską, opiekując się również rodziną Potockich. Zmarł w 1921 w Trześniowie i tu też znajduje się jego grób.
  • ks. Franciszek Wojnar (ur. w Trześniowie) – duchowny, katecheta, c.k. profesor gimnazjalny.

Przypisy

  1. Wincenty Pol. Historyczny obszar Polski; rzecz o dijalektach mowy polskiej. Kraków 1869.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]