Pilzno

Pilzno
Śródmieście z katedry św. Bartłomieja
Herb Pilzna (Czechy) Flaga Pilzna (Czechy)
Dewiza: brak
Państwo	Czechy
Kraj	pilzneński
Burmistrz	Miroslav Kalous
Powierzchnia	137,66 km²
Wysokość	430 m n.p.m.
Populacja (2005) • liczba ludności • gęstość	162 537 1336 os./km²
Nr kierunkowy	37
Kod pocztowy	301 00
Tablice rejestracyjne	P
Podział miasta	4 dzielnice
Położenie na mapie Czech Pilzno
49°44′N 13°22′E
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Katedra

Wielka Synagoga

ČEZ Aréna.

Pilzno (czes. Plzeň, niem. Pilsen) – miasto w Czechach zachodnich, stolica kraju pilzneńskiego i okręgu terytorialnego kraj zachodnioczeski. Położone jest w kotlinie, gdzie wiele potoków zbiega się tworząc rzekę Berounkę.

Charakterystyka

Powierzchnia miasta wynosi 137,66 km², zamieszkuje je 164 180 osób (gęstość zaludnienia wynosi 1198,39 mieszkańców na 1 km²). Pilzno jest powiatem grodzkim oraz siedzibą powiatów Pilzno Północ i Pilzno Południe. Od 1 stycznia 2003 powiaty nie są już jednostką podziału administracyjnego Czech. Podział na powiaty zachowały jednak sądy, policja i niektóre inne urzędy państwowe. Został również zachowany dla celów statystycznych.

Miasto znane jest z:

• piwa typu pilzner (Pilsner Urquell)
• zakładów Škoda Transportation
• bycia miejscem urodzin słynnego bramkarza Petra Čecha

Historia miasta

Najstarsze ślady osiedli ludzkich na tym terenie datuje się na 5000 lat p.n.e., ale początki dzisiejszego miasta to 1295. Wacław II założył osadę, która dzięki dogodnemu położeniu szybko rozwinęła się w ośrodek handlowy.

Na przełomie XVI i XVII przez rok miasto pełniło rolę stolicy kraju - mieszkał tutaj cesarz Rudolf II Habsburg. Rozwój zahamowała wojna trzydziestoletnia oraz zarazy.

W XIX wieku nastąpił gwałtowny rozwój Pilzna - miasto zostało silnym ośrodkiem przemysłu żelaznego, a główną postacią tego okresu Emil Škoda, właściciel huty żelaza. Po 1890 huta została przekształcona w zakład zbrojeniowy, a w późniejszym okresie samochodowy.

Już Wacław II nadał 260 mieszczanom przywilej warzenia piwa, a na początku XVII wieku było w mieście 26 browarów. Jakość produkcji nie zawsze była wysoka, więc w XIX rada miejska przymusiła browarników do połączenia się i w 1842 założono browar Pilsner Urquell - dzisiejszą wizytówkę Pilzna.

W okresie II wojny światowej Pilzno stało się częścią Protektoratu Czech i Moraw (granica z III Rzeszą biegła za rogatkami miasta) oraz siedzibą władz administracyjnych (Oberlandratsbezirk Pilsen). W 1945 wyzwoliły je wojska amerykańskie, co państwo komunistyczne starało się ukryć przez cały czas swego istnienia.

Struktura powierzchni

Według danych z 31 grudnia 2003 powiat ma obszar 137,66 km², w tym:

• użytki rolne - 45,32%, w tym 72,25% gruntów ornych
• inne - 54,68%, w tym 34,49% lasów
• liczba gospodarstw rolnych: 61

Demografia

Dane z 31 grudnia 2003:

Opis	Ogółem	Kobiety	Mężczyźni
populacja	164 180	85 214 51,9%	78 966 48,1%
średni wiek	40,5	42,62	39,61

• gęstość zaludnienia: 1198,39 mieszk./km²

Zatrudnienie

Mieszkańcy ze stałym zatrudnieniem	66 067
Średnia pensja miesięczna	17 557 koron
Bezrobotni	6 638
Stopa bezrobocia	7,65%

Szkolnictwo

W Pilznie działają:

Rodzaj szkoły	Liczba szkół
Przedszkola	49
Szkoły podstawowe	31
Gimnazja	6
Szkoły średnie techniczne	17
Szkoły średnie ogólnokształcące	10
Szkoły wyższe	3

Służba zdrowia

Lekarze	1333
Szpitale	5
Specjalistyczne ośrodki terapeutyczne	2
Gabinety dentystyczne	130
Apteki	44

Sport

• HC Pilzno 1929 - klub hokejowy
• Viktoria Pilzno - klub piłkarski

Miasta partnerskie

• Jekaterynburg
• Limoges, Francja
• Birmingham
• Ratyzbona
• Takasaki
• Winterthur
• Gera

Ciekawostki

• W herbie Pilzna znajduje się wielbłąd. Wielbłąd był podarkiem, jaki przywieźli ze sobą najemnicy Czescy, którzy wzięli udział w bitwie pod Grunwaldem. Był to jeden z wielbłądów jakie Władysław II Jagiełło otrzymał od swych sojuszników: księcia Witolda i Dżalal ad-Dina.

Zobacz też

• Tramwaje w Pilznie

Bibliografia

• Český statistický úřad (czeski urząd statystyczny)

Linki zewnętrzne

• Strona internetowa Pilzna
• Plzeň (en)
• Opis Pilzna w książce "Z notatek turysty" autorstwa Czesława Jankowskiego, wyd. 1907