Uchatka karłowata

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Uchatka karłowata
Arctocephalus pusillus[1]
(Schreber, 1775)
Uchatka karłowata
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd psokształtne
(bez rangi) płetwonogie
Rodzina uchatkowate
Rodzaj Arctocephalus
Gatunek uchatka karłowata
Podgatunki

zobacz opis w tekście

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Uchatka karłowata, kotik afrykański (Arctocephalus pusillus) – gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny uchatkowatych.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Zasięg występowania gatunku obejmuje południowo-wschodni Ocean Atlantycki i Ocean Indyjski - wokół południowych wybrzeży Afryki oraz południowo-zachodnią część Oceanu Spokojnego - wzdłuż południowych wybrzeży Australii i Tasmanią[2].

Podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się dwa podgatunki uchatki karłowatej[3]:

  • Arctocephalus pusillus pusillus (Schreber, 1775) – wybrzeża Afryki Południowej[2]
  • Arctocephalus pusillus doriferus Wood Jones, 1925 – wybrzeża Australii[2]

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Samce podgatunku afrykańskiego osiągają przeciętnie 2,3 m długości i masę ciała od 200 do 350 kg. Dożywają maksymalnie do 19 lat, zazwyczaj samce żyją krócej od samic (Wickens P.A. 1993). Ubarwienie szare lub czarne, jaśniejsze pod spodem. Samice są nieco mniejsze, osiągają przeciętnie 120 kg masy ciała przy długości ok. 1,8 m i mają brązowe futro z jaśniejszym cieniowaniem części brzusznej. Samce podgatunku australijskiego mają trochę krótsze ciało (przeciętnie 2-2,2 m) przy masie 218-360 kg, różnią się od afrykańskich szarobrązową barwą futra. Samice są wyraźnie mniejsze (1,2-1,8 m przy przeciętnej masie ciała 36-110 kg), a ich futro przyjmuje barwę srebrnoszarą z żółtym podgardlem i jasnym spodem.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Uchatka karłowata spędza większość czasu w wodzie, zwykle nieopodal brzegu. Rzadko oddala się (maksymalnie do 160 km) od brzegu.

Żywią się głównie rybami, uzupełniając dietę krabami i kałamarnicami.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Okres godowy dla obu podgatunków A. pusillus rozpoczyna się w połowie października. W tym czasie samce toczą walki pomiędzy sobą o terytorium. Samice docierają na ląd później od nich i również walczą ze sobą o teren, na którym urodzą swoje potomstwo. Tereny samic są zawsze mniejsze od terenów samców i wchodzą w ich skład – to powoduje przyporządkowanie samicy do haremu danego samca. Średnia ilość samic w haremie A. pusillus pusillus wynosi 28 a u podgatunku A. pusillus doriferus 10. Samiec kopuluje z każdą samicą swojego haremu. Implantacja blastocysty zachodzi z pewnym opóźnieniem: u podgatunku A. pusillus pusillus 4 miesiące, a u podgatunku A. pusillus doriferus 3 miesiące. Ciąża u tego gatunku trwa około 12 miesięcy.

Młode z podgatunku A. pusillus. pusillus po narodzeniu ważą 4,5 – 7 kg i mierzą 60 – 70 cm. Przychodzą one na świat w późnym listopadzie lub wczesnym grudniu. Samice karmią piersią swoje potomstwo od razu po ich urodzeniu przez 6 dni. Później samice z jednego haremu zaczynają naprzemiennie żerować w morzu, aby zdobyć pożywienie. Młode wcześnie zaczynają pływać i wraz z wiekiem coraz więcej czasu spędzają w wodzie. Samice osiągają dojrzałość płciową w wieku 3 lat. Samce podobnie, ale wtedy jeszcze nie mogą zajmować własnego terytorium. Dzieje się to dopiero parę lat później.

Młode z podgatunku A. pusillus doriferus po narodzeniu ważą 4.5 – 12.5 kg i mierzą 62 - 80 cm. Przychodzą one na świat w pierwszej połowie grudnia. Podobnie jak u A. pusillus pusillus młode są karmione piersią od razu po narodzeniu aż do momentu, gdy samica rozpocznie żer. W tym okresie wraca ona na ląd raz w tygodniu by nakarmić swoje potomstwo. Młode w ósmym miesiącu życia zaczynają pływać. Samice osiągają dojrzałość płciową w wielu 3 – 6 lat. U samców następuje to w wieku 4 - 5 lat, ale nie są jeszcze zdolni do założenia własnego haremu. Następuje to dopiero w wieku 7 – 8 lat.

Znaczenie i zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Uchatki są poławiane dla skór, tranu i mięsa. Genitalia samców są sprzedawane jako afrodyzjak. Podgatunek australijski został objęty ochroną. Do naturalnych wrogów uchatek należą rekiny, wieloryby i drapieżniki lądowe.

Przypisy

  1. Arctocephalus pusillus w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Arctocephalus pusillus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Arctocephalus pusillus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 25 września 2009]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Courtney Hiller: Arctocephalus pusillus (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 23-04-2014].
  • Wickens, P.A.,1993. Life expectancy of fur seals, with special reference to the South African (Cape) fur seal. South African Journal of Wildlife Research 23 (4): 101 - 106