Uhla zwyczajna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Uhla zwyczajna
Melanitta fusca[1]
(Linnaeus, 1758)
Samiec
Samiec
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd blaszkodziobe
Rodzina kaczkowate
Podrodzina kaczki
Rodzaj Melanitta
Gatunek uhla zwyczajna
Synonimy
  • Anas fusca Linnaeus, 1758[2]
  • Oidemia fusca (Linnaeus, 1758)[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Uhla zwyczajna, uhla[5] (Melanitta fusca) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Od północnej Skandynawii po Jenisej. Sporadycznie gnieździ się w Szkocji, na Islandii, Wyspie Niedźwiedziej, Wyspach Owczych i na Svalbardzie. Zimuje na wybrzeżach Atlantyku, Morza Północnego i Bałtyku od Półwyspu Iberyjskiego po Norwegię oraz w basenie Morza Śródziemnego i nad morzami Czarnym i Kaspijskim, a także nad jeziorami Europy Środkowej i Wschodniej. Sporadycznie na Azorach i wybrzeżach północno-zachodniej Afryki. W Polsce liczna na wybrzeżu i regularnie pojawiająca się w głębi lądu. Zimuje w październiku - kwietniu.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Cechy gatunku 
Samiec czarny, z białą plamą wokół oka i białym lusterkiem. Dziób żółtopomarańczowy z czarną naroślą u nasady. Samica brązowa z białawymi plamami u nasady dzioba i za okiem, na skrzydle białe lusterko. Na brzuchu nieznaczne rozjaśnienie. Osobniki młodociane podobne do samicy, lecz o białawym brzuchu i bokach, oraz białawych cętkach na grzbiecie.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Wymiary średnie[5][6] 
dł. ciała ok. 48-57 cm
długość skrzydła 25-29 cm
rozpiętość skrzydeł ok. 95 cm
masa ciała ok. 800-2000 g
Biotop 
Jeziora i rzeki w strefie tundry i tajgi. Zimuje nad brzegami mórz i dużymi jeziorami.
Gniazdo 
Na ziemi, w zagłębieniu. W tajdze może być umieszczone w dziupli lub w norze.
Jaja 
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg (może go powtórzyć w przypadku utraty jaj lub potomstwa), składając w maju - czerwcu 5 do 17 kremowych lub różowawych jaj o średnich wymiarach 72 x 48 mm i średniej masie 92 g.
Wysiadywanie 
Jaja wysiadywane są przez okres 25 do 31 dni przez samicę. Pisklęta opuszczają gniazdo po wykluciu, usamodzielniają się po 30 - 40 dniach.
Pożywienie 
Pokarm zwierzęcy (głównie małże), sporadycznie uzupełniany przez rośliny. Pokarm zdobywa nurkując.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek objęty ochroną ścisłą. W Czerwonej Księdze Gatunków Zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (zagrożony wyginięciem)[4].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Melanitta fusca w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. White-winged Scoter (Melanitta fusca). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-10-28].
  3. Denis Lapage: Uhla (Melanitta fusca) (Linnaeus, 1758). Avibase. [dostęp 2013-11-25].
  4. 4,0 4,1 Melanitta fusca. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  5. 5,0 5,1 Busse i in. 1991 ↓, s. 311.
  6. Sterry i in. 2002 ↓, s. 87.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Miroslav Bouchner: Zwierzęta Łowne. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Delta W-Z, 1993. ISBN 83-85817-09-3.
  2. Frieder Sauer: Ptaki wodne. Warszawa: Świat Książki, 1996. ISBN 83-7129-937-0.
  3. Przemysław Busse (red.), Zygmunt Czarnecki, Andrzej Dyrcz, Maciej Gromadzki, Roman Hołyński, Alina Kowalska-Dyrcz, Jadwiga Machalska, Stanisław Manikowski, Bogumiła Olech: Ptaki. T. I. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0563-0.
  4. Paul Sterry, Andrew Cleave, Andy Clements, Peter Goodfellow: Ptaki Europy: przewodnik ilustrowany. Warszawa: Horyzont, 2002. ISBN 83-7311-341-X.