Ukraina Prawobrzeżna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ukraina Prawobrzeżna na mapie dzisiejszej Ukrainy.

Ukraina Prawobrzeżna (Prawobrzeże)[1] (ukr. Правобережна Україна) – kraina historyczna, część Ukrainy Naddnieprzańskiej położona na prawym (zachodnim) brzegu Dniepru.

Termin Ukraina Prawobrzeżna pojawił się w dokumentach Rzeczypospolitej w II poł. XVII wieku. Po rozejmie andruszowskim 1667 Prawobrzeże (z wyjątkiem Kijowa i okolic, który miał wrócić do Rzeczypospolitej w roku 1669 - Rosja nie wykonała postanowień rozejmu w tym zakresie) pozostało przy Rzeczypospolitej, co zostało potwierdzone Traktatem Grzymułtowskiego w 1686, w którym ostatecznie Rzeczpospolita scedowała na rzecz Carstwa Rosyjskiego Kijów z okręgiem.

Wskutek pokoju w Buczaczu Prawobrzeże zostało podzielone na trzy części: województwo podolskie objęło bezpośrednio Imperium Osmańskie (Turcja), województwo bracławskie i południowe województwo kijowskie znajdowały się pod władzą hetmana Ukrainy Prawobrzeżnej Piotra Doroszenki, jako wasala Stambułu, reszta prawobrzeżnego Naddnieprza pozostała przy Koronie.

Po pokoju w Bachczysaraju (1681) granica pomiędzy Carstwem Rosyjskim a Imperium Osmańskim została ustalona na Dnieprze (z tym że Kijów pozostawał we władaniu Rosji), a Bracławszczyzna, południowa Kijowszczyzna i Podole przeszły pod władanie Turcji.

Po wojnie polsko tureckiej i pokoju karłowickim (1699) turecka część Prawobrzeża powróciła w granice Rzeczypospolitej do II rozbioru (1793), kiedy to całe przeszło pod panowanie Imperium Rosyjskiego, pozostając w jego składzie do obalenia caratu.

Przypisy

  1. W okresie Rzeczypospolitej Obojga Narodów Ukraina Prawobrzeżna była określana (zamiennie z innymi terminami) także mianem polskiej Ukrainy, w odróżnieniu od Ukrainy rosyjskiej

Bibliografia,literatura[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]