Petro Doroszenko
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Piotr Doroszenko)
Petro Doroszenko, Piotr Doroszenko, (ukr. Петро Дорошенко, zwany Doroszem; ur. w 1627 roku w Czehryniu, zm. 19 listopada 1698 w Czehryniu) – absolwent prawosławnej szkoły średniej w Kijowie (tzw. „Ateneum Mohylańskiego”). W latach 1665-1676 był hetmanem Ukrainy Prawobrzeżnej.
Dążył do uniezależnienia Ukrainy Naddnieprzańskiej od Polski i Carstwa Rosyjskiego, opierał się na sojuszu z Turcją i Tatarami. Zamierzał przekształcić Ukrainę Naddnieprzańską w państwo wasalne, wchodzące w skład imperium osmańskiego.
- 1665 – wybrany w Czehryniu na hetmana kozackiego
- 1666 – sprzymierzył się z Tatarami i wystąpił przeciw wojskom polskim
- 1666 – razem z Ordą Krymską uderzył na dywizję koronną pułkownika Sebastiana Machowskiego rozłożoną na zimowych leżach w Ścianie i Braiłowie.
- 1667 – Rozejm andruszowski – Rzeczpospolita i Rosja ustanowiły wspólny protektorat nad Zaporożem – wtedy Doroszenko zwrócił się do sułtana o objęcie protekcją przez Turcję
- razem z sułtan kałgą Krym-Girejem uderzył na obóz w Podhajcach, ponieśli klęskę od wojsk Sobieskiego
- 1669 – na radzie w Czehryniu doprowadził do przyjęcia protekcji sułtana nad Ukrainą Prawobrzeżną (stolica w Czehryniu)
- nadał jako uposażenie miasto Stajki metropolicie prawosławnemu kijowskiemu Tukalskiemu, z którym współpracował
- sejm koronacyjny – Doroszenko wystosował memoriał o tragicznym stanie Cerkwi prawosławnej z prośbą o przywrócenie ustaleń z ugody hadziackiej
- 1670 – ugoda ostrogska – hetmanem kozackim został Chanenko, a nie Doroszenko
- 1671 – bitwa pod Bracławiem – jego oddziały rozbite przez Sobieskiego
- 1672 – przyjął zbuntowane w tzw. „buncie Lipków’’ chorągwie tatarskie, które wyprowadzono z wojska koronnego
- brał udział w oblężeniu Kamieńca Podolskiego razem z wojskiem tureckim
- Traktat w Buczaczu – Doroszenko uznany za hetmana kozackiego (wcześniej nadany tytuł przez sułtana)
- pod Czetwerynówką jego oddziały kozackie rozbite przez Polaków i Kozaków Chanenki
- 1676 – Oblegał Czehryń w 12 tys. żołnierzy, chcąc odzyskać swą stolicę; okrążony przez wojska rosyjsko-kozackie, skapitulował
- został zmuszony do przyjęcia protektoratu Moskwy
Bibliografia [edytuj]
- Jan Perdenia, Hetman Piotr Doroszenko a Polska, Wydawnictwo Universitas, Kraków 2000, ISBN 83-7052-671-3
Kontrola autorytatywna (osoba):
