Việt Minh

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
9 X 1954: oddziały Việt Minhu wkraczają do Hanoi

Việt Minh wymowa i (skrót od Việt Nam Ðộc Lập Ðồng Minh Hội, „Liga na rzecz Niepodległości Wietnamu”) – organizacja założona w 1941 roku przez wietnamskie stronnictwa niepodległościowe związane z Komunistyczną Partią Indochin, której celem było uniezależnienie Wietnamu (wchodzącego wówczas w skład Indochin Francuskich) od Francji Vichy. Ligą kierował Nguyễn Tất Thành – lepiej znany jako Hồ Chí Minh. Innymi założycielami byli Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp i Phạm Văn Đồng[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W czasie II wojny światowej azjatyckie obszary kolonialne Francji okupowała Japonia. Ponieważ Việt Minh wystąpił przeciwko Japończykom, uzyskał taktyczne poparcie Chin i USA[2]. Gdy Japonia skapitulowała w sierpniu 1945 roku Việt Minh próbował przejąć kontrolę nad krajem i uniezależnić go od Francji. Deklaracja niepodległości stała się jednak początkiem 10-letniej wojny wyzwoleńczej (I wojna indochińska), przy czym − tym razem − Stany Zjednoczone wsparły Francję[3].

W roku 1946 wybuchło powstanie przeciwko odbudowanym władzom kolonialnym w Indochinach Francuskich, które tworzyły wówczas federację składającą się z Królestwa Laosu, Królestwa Kambodży, Tonkinu (Wietnam północny), Cesarstwa Annamu (Wietnam środkowy) i Kochinchiny (delta Mekongu), wszystkie (poza ostatnią, będącą kolonią) stanowiły protektorat francuski ze stolicą w Sajgonie[4]. Francuskie Siły Zbrojne ustąpiły ostatecznie z północnego Wietnamu w 1954 roku po przegranej bitwie pod Điện Biên Phủ, która oznaczała koniec kolonialnego statusu Wietnamu[5].

Wkrótce potem, po genewskich rozmowach pokojowych, Wietnam został podzielony na dwa osobne państwa – Wietnam Północny i Wietnam Południowy[6]. Na 1956 rok zaplanowano wybory, które miały doprowadzić do połączenia obu krajów. Việt Minh przejął tymczasem kontrolę nad Wietnamem Północnym (9 października 1954 roku) i kraj stał się państwem komunistycznym, a jego pierwszym premierem został Hồ Chí Minh[7].

Wietnam Południowy, wspierany przez USA, odrzucił wynegocjowane w 1954 roku porozumienie i odmówił przeprowadzenia wyborów, obawiając się sfałszowania ich na północy, a ponadto, że Hồ Chí Minh, jako bohater narodowy, wygra te wybory na południu[8]. Partyzantka południowowietnamska (w tym wielu członków Việt Minhu), która wystąpiła przeciwko południowowietnamskiemu rządowi, utworzyła Narodowy Front Wyzwolenia Wietnamu, zwany przez Amerykanów Wietkongiem, który stał się później głównym przeciwnikiem Stanów Zjednoczonych w czasie wojny wietnamskiej w latach 1957-1975[9].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. S.Karnow, s.126-127.
  2. S.Karnow, s.140-144.
  3. S.Karnow, s.182.
  4. P.Benken, s. 32-33.
  5. G.Esper, s.8.
  6. S.Karnow, s.186.
  7. G.Esper, s.14.
  8. K.Conboy, s.7.
  9. S.Karnow, s.226.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Przemysław Benken: Ofensywa Tet 1968. Warszawa: Bellona, 2010. ISBN 978-83-11-11952-9.
  • Kenneth Conboy: War in Laos 1954-1975. Carrollton, Texas: Squadron/Signal Publications, 1994. ISBN 0-89747-315-9.
  • George Esper: The Eyewitness History of the Vietnam War. New York: 1983. ISBN 0-3453-0865-4.
  • Stanley Karnow: Vietnam: a History. New York: Viking Press, 1983. ISBN 0-670-74604-5.