Węgrzce (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie krakowskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Węgrzce
Węgrzce
Węgrzce
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat krakowski
Gmina Zielonki
Liczba ludności 2798
Strefa numeracyjna (+48) 12
Kod pocztowy 32-086
Tablice rejestracyjne KRA
SIMC 0344343
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Węgrzce
Węgrzce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Węgrzce
Węgrzce
Ziemia 50°07′12″N 19°58′10″E/50,120000 19,969444
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Węgrzcewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki. Leży na północ od Krakowa, przy DK7 do Warszawy. Stanisław Wyspiański spędził tu ostatnie 15 miesięcy życia. Do 1954 istniała gmina Węgrzce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • Na terenie dzisiejszych Węgrzec odkryte zostały groby szkieletowe datowane na 2500-1700 p.n.e., czyli pochówki zmarłych w pozycji skurczowej wraz z narzędziami codziennego użytku.
  • Wieś Węgrzce powstała za panowania Bolesława Krzywoustego (1102-1138)
  • 1350 – pierwsza wzmianka o wsi Węgrzce[1]. Nosiła wówczas nazwę Vangerce i była prawdopodobnie zamieszkana była przez Węgrów.
  • 1440 – dzisiejsze Węgrzce otrzymują przywilej lokacyjny.
  • 1490 – nazwa wsi brzmi już Wągercze.
  • 1581 – kolejna nazwa: Wękrcze
  • 1887 – budowa Węgrzeckiego fortu GHW 47a.
  • 1906-1907Stanisław Wyspiański mieszka w Węgrzcach. Późnym latem 1906 zakupił w Węgrzcach okazały dom, i przeniósł się tam z żoną. W domu tym zorganizował także pracownię. Jednak w tym okresie życia artysta był już bardzo schorowany i z pracowni rzadko korzystał – powstało w niej tylko kilka rysunków. W Węgrzcach artysta stworzył swoje dwa ostatnie dramaty – "Zygmunt August" i "Juliusz II". Latem 1907 w jego domu odbyły się głośne dożynki z udziałem przyjaciół artysty i miejscowych wieśniaków.
  • 1914 – w celu odsłonięcia pola ostrzału fortu zabudowa wsi (wraz z domem Wyspiańskiego) została zrównana z ziemi.
  • 1922 – powstanie jednostki straży pożarnej w Węgrzcach
  • 19 stycznia 1945 – wyzwolenie spod okupacji hitlerowskiej.
  • 1969 – w stulecie urodzin Wyspiańskiego, w miejscu jego domu ustawiono kamienny obelisk z tablicą pamiątkową.
  • 1974 – postawienie pamiątkowego obelisku ku czci Stanisława Wyspiańskiego.
  • W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.
  • 1976 – utworzenie parafii w Węgrzcach.
  • 1980 – odsłonięcie Pomnika Żołnierzy Armii Radzieckiej i Mieszkańców Poległych w Czasie II Wojny Światowej.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Do obiektów zabytkowych w Węgrzcach można zaliczyć bezstylowy, murowany, budynek podworski franciszkanek z XIX/XX w. oraz pozostałości dawnego parku ze stawami. Dwór wraz z otoczeniem stanowi własność Wojewódzkiej Stacji Doświadczalnej Oceny Odmian, której zadaniem między innymi jest wydawanie opinii, czy badane rośliny posiadają właściwe im cechy, najlepszej jakości. Dworu nie można zwiedzić.
  • Pomnik ku pamięci żołnierzy Armii Radzieckiej -"Żołnierzom Armii Radzieckiej, poległym w dniach 17-18 stycznia 1945 r. oraz poległym i pomordowanym przez okupantów hitlerowskich mieszkańców gminy, społeczeństwo w 35 rocznice wyzwolenia"
  • Obelisk na miejscu domu Stanisława Wyspiańskiego – "Na tym miejscu stał dom, w którym spędził ostatnie miesiące życia wrzesień 1906 – listopad 1907 Stanisław Wyspiański"
  • Jedną z rzeczy w Węgrzcach, która niewątpliwie zasługuje na uwagę są poaustriackie forty. Wybudowane w połowie XIX w. przez austriackich zaborców, miały chronić przed ewentualnym atakiem wojsk rosyjskich. Węgrzecki fort GHW 47a Einheitsfort zbudowano w 1887 jako fort artyleryjski, później przebudowano na pancerny. Po wycofaniu się Austriaków, forty węgrzeckie przejęło wojsko. W chwili obecnej, po zlikwidowaniu tam jednostki wojskowej fort jest własnością gminy Zielonki.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Pradzieje i średniowiecze, ZZJPK, Kraków 1995, s. 167