Wałęsak brazylijski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wałęsak brazylijski
Phoneutria[1]
Perty, 1833
Wałęsak brazylijski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada pajęczaki
Rząd pająki
Rodzina Ctenidae
Rodzaj Phoneutria
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wałęsak brazylijski (Phoneutria)rodzaj agresywnych oraz silnie jadowitych pająków, żyjących w tropikalnej części Ameryki Południowej i Północnej. Są członkami rodziny Ctenidae – pająków wędrujących.

Wałęsaki brazylijskie zostały zapisane w Księdze Rekordów Guinessa w 2007 roku jako najbardziej jadowite pająki na świecie i są uważane za przyczynę najczęstszych śmierci ludzi ukąszonych przez pająki. Toksyna Tx2-6 znajdująca się w jadzie pająka powoduje długotrwałą erekcję i jest badana pod kątem zastosowania jako lek na zaburzenia erekcji[2][3][4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Phoneutria (z greckiego morderczyni) podzielony jest na 8 naukowo opisanych gatunków. Rozstaw nóg wałęsaków brazylijskich może dochodzić do 10-13 cm, natomiast długość ciała wynosi od 17 do 48 mm. Phoneutria może być łatwo mylona z rodzajem Cupiennius, w którym niektóre gatunki mają także czerwone owłosienie na szczękoczułkach.

Pająki wędrujące nazwę biorą od swojego wędrującego trybu życia – preferują wędrówkę po podłożu dżungli w nocy od osadzenia się w legowisku czy utrzymywania sieci. Podczas dnia kryją się w kopcach termitów, pod przewróconymi kłodami i kamieniami oraz na bananowcach. Phoneutria nigriventer jest znany z krycia się w najciemniejszych i najbardziej wilgotnych miejscach przy lub w ludzkich mieszkaniach.

Mają wyróżniającą się obronną pozycję, w której ciało wznosi się do góry w sztywnej pozycji, a pierwsze dwie pary nóg podnoszone są wysoko.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Phoneutria zamieszkuje lasy od Kostaryki poprzez wschodnie Andy w Ameryce Południowej do północnej Argentyny włączając także Kolumbię, Wenezuelę, Gujany, Ekwador, Peru, Boliwię, Brazylię oraz Paragwaj. Dwa gatunki (P. reidyi i P. boliviensis) zamieszkują tereny od południa Ameryki Środkowej po Amazonię.

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Toksyczność[edytuj | edytuj kod]

Phoneutria jest bardzo jadowitym rodzajem pająków, dwa gatunki: P. fera i P. nigriventer uważane są za najbardziej jadowite pająki świata[5][6]. Niektóre gatunki stanowią zagrożenie dla ludzi[7].

Ilość jadu P. nigriventer niezbędnego do zabicia 20-gramowej myszy wynosi zaledwie 6 μg (dożylnie) i 134 μg (podskórnie), w porównaniu do odpowiednio 110 μg i 200 μg u czarnej wdowy (Latrodectus mactans). To plasuje jad Phoneutria wśród najbardziej śmiercionośnych jadów pajęczych dla myszy. Wałęsaki brazylijskie polują głównie na świerszcze, pasikoniki, modliszki oraz na inne, większe zwierzęta, w tym żaby drzewne i jaszczurki[8].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hans-Eckhard Gruner, Hans-Joachim Hannemann und Gerhard Hartwih, Urania Tierreich, 7 tomów, Bezkręgowce, Urania, Freiburg, 1994 ISBN 3-332-00502-2

Linki[edytuj | edytuj kod]

Wałęsak brazylijski - Phoneutria spp. - opis hodowli w niewoli

Przypisy

  1. Phoneutria w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Jad najgroźniejszego pająka w świecie skuteczniejszy od viagry?RynekZdrowia.pl
  3. KP. Nunes, A. Costa-Gonçalves, LF. Lanza, SF. Cortes i inni. Tx2-6 toxin of the Phoneutria nigriventer spider potentiates rat erectile function.. „Toxicon”. 51 (7), s. 1197-206, Jun 2008. DOI: 10.1016/j.toxicon.2008.02.010. PMID: 18397797. 
  4. FE. Villanova, E. Andrade, E. Leal, PM. Andrade i inni. Erection induced by Tx2-6 toxin of Phoneutria nigriventer spider: expression profile of genes in the nitric oxide pathway of penile tissue of mice.. „Toxicon”. 54 (6), s. 793-801, Nov 2009. DOI: 10.1016/j.toxicon.2009.06.006. PMID: 19524607. 
  5. V. Herzig, R. John Ward, W. Ferreira dos Santos. Intersexual variations in the venom of the Brazilian 'armed' spider Phoneutria nigriventer (Keyserling, 1891).. „Toxicon”. 40 (10), s. 1399-406, Oct 2002. PMID: 12368110 (ang.). 
  6. MOST VENOMOUS SPIDER (ang.). guinnessworldrecords.com. [dostęp 2014-09-15].
  7. Jon Fouskaris: Brazilian Wandering Spider (ang.). petbugs.com. [dostęp 2014-09-15].
  8. Wolfgang Bücherl, Eleanor Buckley (ed.). 1971: Venomous Animals and their Venoms. Vol. III. ISBN 978-0121389031