Wałęsak brazylijski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wałęsak brazylijski

Wałęsak brazylijski (Phoneutria)rodzaj agresywnych oraz silnie jadowitych pająków, żyjących w tropikalnej części Ameryki Południowej i Północnej. Są członkami rodziny Ctenidae – pająków wędrujących.

Wałęsaki brazylijskie zostały zapisane w Księdze Rekordów Guinessa w 2007 roku jako najbardziej jadowite pająki na świecie i są uważane za przyczynę najczęstszych śmierci ludzi ukąszonych przez pająki. Toksyna Tx2-6 znajdująca się w jadzie pająka powoduje długotrwałą erekcję i jest badana pod kątem zastosowania jako lek na zaburzenia erekcji[1][2][3].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Phoneutria (z greckiego morderczyni) podzielony jest na 8 naukowo opisanych gatunków. Rozstaw nóg wałęsaków brazylijskich może dochodzić do 10-13 cm, natomiast długość ciała wynosi od 17 do 48 mm. Phoneutria może być łatwo mylona z rodzajem Cupiennius, w którym niektóre gatunki mają także czerwone owłosienie na szczękoczułkach.

Pająki wędrujące nazwę biorą od swojego wędrującego trybu życia – preferują wędrówkę po podłożu dżungli w nocy od osadzenia się w legowisku czy utrzymywania sieci. Podczas dnia kryją się w kopcach termitów, pod przewróconymi kłodami i kamieniami oraz na bananowcach. Phoneutria nigriventer jest znany z krycia się w najciemniejszych i najbardziej wilgotnych miejscach przy lub w ludzkich mieszkaniach.

Mają wyróżniającą się obronną pozycję, w której ciało wznosi się do góry w sztywnej pozycji, a pierwsze dwie pary nóg podnoszone są wysoko.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Phoneutria zamieszkuje lasy od Kostaryki poprzez wschodnie Andy w Ameryce Południowej do północnej Argentyny włączając także Kolumbię, Wenezuelę, Gujany, Ekwador, Peru, Boliwię, Brazylię oraz Paragwaj. Dwa gatunki (P. reidyi i P. boliviensis) zamieszkują tereny od południa Ameryki Środkowej po Amazonię.

Gatunki[edytuj | edytuj kod]

Toksyczność[edytuj | edytuj kod]

Phoneutria jest bardzo jadowitym rodzajem pająków, dwa gatunki: P. fera i P. nigriventer uważane są za najbardziej jadowite pająki świata[4][5]. Niektóre gatunki stanowią zagrożenie dla ludzi[6].

Ilość jadu P. nigriventer niezbędnego do zabicia 20 g myszy wynosi zaledwie 6 μg (dożylnie) i 134 μg (podskórnie), w porównaniu do 110 μg i 200 μg odpowiednio, u czarnej wdowy (Latrodectus mactans). To plasuje jad Phoneutria wśród najbardziej śmiercionośnych jadów pajęczych dla myszy. Wałęsaki brazylijskie polują głównie na świerszcze, pasikoniki, modliszki oraz na inne, większe zwierzęta, w tym żaby drzewne i jaszczurki[7].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hans-Eckhard Gruner, Hans-Joachim Hannemann und Gerhard Hartwih, Urania Tierreich, 7 tomów, Bezkręgowce, Urania, Freiburg, 1994 ISBN 3-332-00502-2

Linki[edytuj | edytuj kod]

Wałęsak brazylijski - Phoneutria spp. - opis hodowli w niewoli

Przypisy

  1. Jad najgroźniejszego pająka w świecie skuteczniejszy od viagry?RynekZdrowia.pl
  2. KP. Nunes, A. Costa-Gonçalves, LF. Lanza, SF. Cortes i inni. Tx2-6 toxin of the Phoneutria nigriventer spider potentiates rat erectile function.. „Toxicon”. 51 (7), s. 1197-206, Jun 2008. doi:10.1016/j.toxicon.2008.02.010. PMID 18397797. 
  3. FE. Villanova, E. Andrade, E. Leal, PM. Andrade i inni. Erection induced by Tx2-6 toxin of Phoneutria nigriventer spider: expression profile of genes in the nitric oxide pathway of penile tissue of mice.. „Toxicon”. 54 (6), s. 793-801, Nov 2009. doi:10.1016/j.toxicon.2009.06.006. PMID 19524607. 
  4. V. Herzig, R. John Ward, W. Ferreira dos Santos. Intersexual variations in the venom of the Brazilian 'armed' spider Phoneutria nigriventer (Keyserling, 1891).. „Toxicon”. 40 (10), s. 1399-406, Oct 2002. PMID 12368110 (ang.). 
  5. MOST VENOMOUS SPIDER (ang.). guinnessworldrecords.com. [dostęp 2014-09-15].
  6. Jon Fouskaris: Brazilian Wandering Spider (ang.). petbugs.com. [dostęp 2014-09-15].
  7. Wolfgang Bücherl, Eleanor Buckley (ed.). 1971: Venomous Animals and their Venoms. Vol. III. ISBN 978-0121389031