Wezuwian

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wezuwian
Krzyształki wezuwianu
Krzyształki wezuwianu
Powiększone zdjęcie kryształku wezuwianu
Powiększone zdjęcie kryształku wezuwianu
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy idokraz
Skład chemiczny krzemian wapnia, magnezu, żelaza i glinu
(Ca10(Mg,Fe) 2Al4[(OH) 4/(SiO4)5/(Si2O7)2])
Twardość w skali Mohsa 6,5
Przełam muszlowy
Łupliwość niewyraźna
Układ krystalograficzny tetragonalny
Gęstość minerału 3,27 – 3,45 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa ciemnozielona, oliwkowa, żółtobrązowa, niekiedy niebieska, czerwona, różowa, bywa też bezbarwny
Rysa biała
Połysk szklisty, tłusty
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Wezuwian (nazywany także: Idokrazem) – minerał z gromady krzemianów, należy do minerałów szeroko rozpowszechnionych, występuje w bardzo wielu regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od Wezuwiusza, minerał odkryto bowiem w produktach erupcyjnych tego włoskiego wulkanu (A.G. Werner, 1795 r.).

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Często tworzy dobrze wykształcone kryształy słupkowe i tabliczkowe. Ściany słupów wykazują niekiedy prążkowanie. Występuje w formie skupień ziarnistych, promienistych, igiełkowych. Jest kruchy i przezroczysty.

Niektóre barwne odmiany mają swoje odrębne nazwy (mineralogiczne, gemmologiczne):

  • wiluit – ciemnozielony, czarnozielony
  • egeran – brązowy, często tworzy promieniste skupienia
  • cypryn – jasnoniebieski
  • ksantyt – żółty, żółtozielony, żółtobrązowy
  • kalifornit – jasnozielony, tworzący zbite skupienia

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Występuje głównie w skałach metamorficznych, najczęściej w marmurach i skarnach, a także w obrębie masywów serpentynowych. Znaczne rzadziej w syenitach nefelinowych.

Miejsca występowania na świecie: USA – Kalifornia, Oregon, Arkansas, MontanaPensylwania; Meksyk, Brazylia, Kenia, Pakistan, Rosja, Norwegia, Czechy, Austria, Niemcy.

W Polsce stwierdzony w okolicach Strzegomia i Strzelina, na Pogórzu Kaczawskim, w Górach Izerskich.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • ma znaczenie kolekcjonerskie,
  • niektóre odmiany (kalifornit) bywają stosowane w jubilerstwie (kamień półszlachetny) do wyrobu biżuterii (kaboszony, paciorki). Kryształy jubilerskie pochodzą z Brazylii, Kanady, Meksyku.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • G.G. Gormaz, J.J. Casanovas: Atlas mineralogii, „Wiedza i życie”1992 r.
  • O. Medenbach, C. Sussieck-Fornefeld: Minerały, „Świat Książki” - 1996 r.
  • W. Heflik, L. Natkaniec-Nowak: Minerały Polski, Wyd. „Antykwa” - 1998 r.
  • J. Żaba: Ilustrowany słownik skał i minerałów, Videograf II Sp. z o. o - 2003 r.
  • W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. ”Alma- Press” 2003 r.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]