Strzelin
Z Wikipedii
 |
Ten artykuł wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Strzelin | |||
|
|||
| Województwo | dolnośląskie | ||
| Powiat | strzeliński | ||
| Gmina • rodzaj |
Strzelin miejsko-wiejska |
||
| Założono | XII wiek | ||
| Prawa miejskie | 30 XI 1292 | ||
| Burmistrz | Jerzy Matusiak | ||
| Powierzchnia | 10,34 km² | ||
| Położenie (punkt) | 50° 47' N 17° 04' E |
||
| Ludność (2008) • liczba • gęstość |
12 127 1183 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
71 | ||
| Kod pocztowy | 57-100 | ||
| Tablice rejestracyjne | DST | ||
Położenie na mapie Polski  Strzelin
|
|||
| TERC10 (TERYT) |
5020117044 | ||
| Miasta partnerskie |  Trutnov Straelen |
||
|
Urząd miejski 3
ul. Ząbkowicka 11 57-100 Strzelintel. 71 392-19-71; faks 71 392-13-03 |
|||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||
| Strona internetowa miasta | |||
Strzelin (niem. Strehlen, czes. Střelín) to miasto w woj. dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Strzelin. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. wrocławskiego.
Miasto leży nad Oławą na granicy Wzgórz Strzelińskich należących do Przedgórza Sudeckiego oraz Niziny Śląskiej, 37 km na południe od Wrocławia.
Według danych z 30 czerwca 2008, miasto liczyło 12 127 mieszkańców 33.
Przez Strzelin przebiega linia kolejowa łącząca Warszawę z Pragą czeską. Jest on jednym ze skupisk czeskiej mniejszości narodowej w Polsce. Znajduje się tu najgłębsze wyrobisko granitu w Europie - 123 metry. Miasto jest także ośrodkiem przemysłu cukrowniczego - cukrownię założono w roku 1872.
Świętem miasta jest dzień 29 września.
W Strzelinie znajduje się Podstrefa Strzelin Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej "INVEST PARK".
Spis treści |
[edytuj] Historia
Strzelin otrzymał prawa miejskie 30 XI 1292 r. z rąk księcia Świdnicko - Jaworskiego Bolesława I. Okres największego rozkwitu miasta przypada na przełom XVI i XVII wieku. W czasie swej ponad 700-letniej historii w Strzelinie kilkakrotnie wybuchały pożary niszczące niemal wszystkie zabudowania. W 1633 roku, podczas wojny trzydziestoletniej, miasto zostało doszczętnie zrabowane, zniszczone i spalone na skutek kilkunastokrotnych zmian okupantów. W tym samym roku wybuchła też zaraza, która pochłonęła ponad 4000 ofiar. Ocalało jedynie 10 rodzin.
W wyniku Wojen śląskich (1740-1763) między Austrią Habsburgów a Hohenzollernami Strzelin dostał się pod rządy Prus. Pod ich rządami na rozpoczęto germanizację. Zwarte osadnictwo ludności polskojęzycznej utrzymało się jednak w Strzelinie bardzo długo. Jeszcze w 1896 roku w niemieckiej książce "Schlesien:eine Landeskunde für das deutsche Volk" jej autor dr Partsch wyraża zdziwienie, że:
-
-
- ”...trudno zrozumieć, jak mogło się zdarzyć, że na zachodniej stronie rzeki Odry, w dystrykcie Oława i w sąsiedztwie części dystryktu Wrocław i Strzelin mogło przetrwać całkowicie zwarte terytorium mówiących po polsku mieszkańców, które zawiera w sobie wiele ważnych dróg i które rozciąga się na wszystkie strony od wielkiego centrum transportowego jakim jest Wrocław...”[1]
-
Od końca marca 1945 r. Strzelin stał się obiektem ciężkich walk radziecko-niemieckich, w których Sowieci zastosowali wyrzutnię rakietową katiusza. Zniszczone w 85% miasto zostało ostatecznie zdobyte przez Rosjan 17 kwietnia 1945 r. W rezultacie II wojny światowej Strzelin przekazano Polsce. Dotychczasowa ludność miasta została wysiedlona do Niemiec i zastąpiona polskimi osadnikami.
[edytuj] Zabytki
- romańska rotunda św. Gotarda, pochodząca z XII w. (rozbudowana XIV/XV w.)
- poklasztorny kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z XV w., z bogatym późnobarokowym wystrojem pochodzącym z pracowni Jana Józefa Klima; w ołtarzu głównym barokowy krucyfiks umieszczony tam po II wojnie światowej w miejscu zniszczonego obrazu Opłakiwanie Chrystusa pod Krzyżem Willmanna. W zakrystii zachowało się niemal kompletne, barokowe wyposażenie meblarskie, na które składają się regały i komody.
- gotycki kościół Maryi Matki Chrystusa i św. Jana Ewangelisty
- dawna szpitalna kaplica św. Jerzego
- ruina ratusza i wieży ratuszowej (XVI w.) - obecnie odbudowywane
- renesansowy dwór należący do Książąt Brzeskich
- budynek poczty (z 1871 r.).
- baszta prochowa (XV w.)
- resztki murów obronnych (XIII w.)
- ruiny browaru miejskiego
Zabytkowy układ przestrzenny miasta, typowy dla późnośredniowiecznych miast kolonizacyjnych (prostopadła sieć ulic z kwadratowym rynkiem w środku, zamknięta w prostokątnym obrysie murów miejskich) został ogromnie zdewastowany wskutek zniszczeń 1945 r. i późniejszej pozbawionej koncepcji, fragmentarycznej odbudowy. Dawna substancja architektoniczna na terenie starego miasta zachowała się w minimalnym stopniu i została częściowo zastąpiona linearną bądź punktową zabudową w postaci bloków mieszkaniowych. Cały kwartał na północ od rynku pozostaje niezabudowany do dziś.
[edytuj] Religia
Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz dwie wspólnoty protestanckie: Kościół Ewangelicko-Reformowany Parafia w Strzelinie i Kościół Boży w Chrystusie. Ponadto działają dwa zbory Świadków Jehowy. Sala Królestwa znajduje się w Gęsińcu.
Zobacz też: Parafia Matki Chrystusa i św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Strzelinie
[edytuj] Szlaki turystyczne
- Strzelin PKP - Koziniec - Trzy Dęby - Gromnik - Dobroszów - Kalinka - Źródło Cyryla - Ziębice PKP
- Szlak Historyczny Strzelina: rozpoczyna się koło stacji PKP i prowadzi obok najważniejszych zabytków Strzelina. Kończy się w Rynku. Szlak jednokierunkowy. Długość 3,4 km.
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
- Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi
|
|||||||||||||
|
||||||||||||||
