Skarn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Skarn wollastonitowo-diopsydowy z kopalni Stanisław w Izerskich Garbach k. Szklarskiej Poręby

Skarnskała metamorficzna powstała w warunkach metasomatozy kontaktowej zbudowana z Ca-Mg-Fe-Mn krzemianów niezawierających wody lub ubogich w wodę (W. Goldshmit, 1911). Wyróżnia się skarny magnezowe, wapniowe, krzemianowe i autoakrecyjne.

Skład mineralny[edytuj | edytuj kod]

skarny magnezowe: diopsyd, forsteryt, spinel, enstatyt, monticellit, akermanit, merwinit, peryklaz
skarny wapniowe: grossular, andradyt, wezuwian, diopsyd, hedenbergit, wollastonit, rodonit, epidot, skapolity, plagioklazy, kalcyt, magnetyt, tytanit, kwarc, scheelit, molibdenit

Cechy zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Barwa biała, szara, brązowa, zielona, czarna, ogólnie wielobarwny. Występuje w formie stref pomiędzy skałami magmowymi, a osadowymi węglanowymi, w formie żył i soczew.

Budowa wewnętrzna[edytuj | edytuj kod]

Granofelsowa, drobna, średnio, i gruboklastczna, zbita, porowata, bezładna, kierunkowa, częsta strefowość.

Geneza[edytuj | edytuj kod]

Wskutek zmian metasomatycznych (metasomatoza krzemionkowa, żelazowo-krzemionkowa, manganowo-krzemionkowa) zachodzących na kontakcie skał osadowych (najczęściej wapieni i dolomitów), ze skałami magmowymi. Powstaje w warunkach facji hornfelsowej, w której decydująca rolę odgrywa temperatura, natomiast ciśnienie mniejszą.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Należą do skał pospolitych występujących w osłonie wielu intruzji magmowych.

W Polsce: Stara Kamienica (Pogórze Izerskie), Izerskie Garby (Góry Izerskie), Kowary, Miedzianka, Czarnów k. Kamiennej Góry (Rudawy Janowickie), Żelazno, Podzamek, k. Kłodzka, (Kotlina Kłodzka), Złoty Stok (Dolny Śląsk), Kletno k. Stronia Śląskiego (Masyw Śnieżnika), Gębczyce k. Strzelina (Dolny Śląsk), Dubie k. Krzeszowic (Małopolska), w krystalicznym podłożu Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej (stwierdzony wierceniami w rejonie Myszkowa)

W świecie: Rosja (Ural, Jakucja, Primorskij Kraj), Azerbejdżan, Australia (Ben Bullen), Nowa Zelandia (Dubtful Sound), Japonia, Algieria (Hoggar), USA (Kalifornia), Meksyk, Czechy( Žluowá, Vápenná), Niemcy (Góry Harz), Irlandia (Scawt Hill) i w wielu innych miejscach.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Skarny magnezowe mogą zawierać złoża miedzi, żelaza, złota, boru, a skarny wapniowe żelaza, miedzi, wolframu, molibdenu, berylu, boru uranu i pierwiastków ziem rzadkich. Źródła cennych okazów mineralogicznych.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons