Wiaczasłau Kiebicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wiaczasłau Kiebicz
Вячаслаў Кебіч
Data i miejsce urodzenia 10 czerwca 1936
Koniuszewszczyzna, powiat stołpecki
Premier Republiki Białorusi
Okres urzędowania od 19 września 1991
do 1994
Poprzednik stanowisko utworzone
Następca Michaił Czyhir
Przewodniczący Rady Ministrów Białoruskiej SRR
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi (1990−1991)
Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (1990−1991)
bezpartyjny (1991)
Okres urzędowania od 1990
do 19 września 1991
Poprzednik Michaił Kawalou
Następca stanowisko zlikwidowane
Deputowany do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi I i II kadencji
Okres urzędowania od 27 listopada 1996
do 16 listopada 2004
Poprzednik stanowisko utworzone
Deputowany do Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII i XIII kadencji
(do 19 września 1991 − Rady Najwyższej Białoruskiej SRR)
Przynależność polityczna Komunistyczna Partia Białorusi (1990)
Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (1990)
Okres urzędowania od 16 maja 1990
do 1990
Okres urzędowania od 9 stycznia 1996
do 9 stycznia 2000
(od 27 listopada 1996 nie uczestniczył w pracach)
Następca wybory nie odbyły się
Odznaczenia
Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Znak Honoru

Wiaczasłau Francawicz Kiebicz (białorus. Вячаслаў Францавiч Кебіч[a], ros. Вячеслав Францевич Кебич, Wiaczesław Francewicz Kiebicz; ur. 10 czerwca 1936 w Koniuszewszczyźnie w powiecie stołpeckim) − białoruski inżynier, komunistyczny działacz partyjny i polityk, w latach 1990−1991 premier Białoruskiej SRR, w latach 1991−1994 premier Białorusi, wieloletni deputowany do parlamentów Białoruskiej SRR i Białorusi, działacz Komunistycznej Partii Białorusi (KPB), w latach 1986−1991 członek Komitetu Centralnego KPB, w latach 1990−1991 członek Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego; kandydat w wyborach prezydenckich na Białorusi w 1994 roku; zwolennik integracji Białorusi z Rosją; kandydat nauk ekonomicznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora).

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wyniki Wiaczasłaua Kiebicza w I turze wyborów prezydenckich na Białorusi w 1994 roku

Urodził się 10 czerwca 1936 roku we wsi Koniuszewszczyzna, w gminie Pierszaje powiatu stołpeckiego województwa nowogródzkiego II Rzeczypospolitej. W 1958 roku ukończył Białoruski Państwowy Instytut Politechniczny, uzyskując wykształcenie inżyniera mechanika, w 1984 roku − Mińską Wyższą Szkołę Partyjną[1]. W 1990 roku w Mińsku uzyskał stopień kandydata nauk ekonomicznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora). Temat jego dysertacji kandydackiej brzmiał: Struktura i funkcje państwowych organów zarządzania gospodarką narodową republiki związkowej w warunkach rozwoju jej samodzielności ekonomicznej[2]. Pracował jako inżynier technolog, zastępca głównego inżyniera w Mińskim Zakładach Linii Automatycznych. Od 1973 roku był inżynierem, dyrektorem Mińskiej Fabryki Obrabiarek im. Kirowa, od 1978 roku − dyrektor generalny[1] Mińskiego Zjednoczenia Produkcyjnego im. Kirowa, zajmującego się produkcją przeciągarek i przecinarek[2].

W latach 1980−1985 pełnił funkcję II sekretarza Mińskiego Komitetu Miejskiego Komunistycznej Partii Białorusi (KPB), Mińskiego Komitetu Obwodowego KPB, kierownika Wydziału Przemysłu w Komitecie Centralnym KPB. W latach 1985−1990 pracował jako zastępca przewodniczącego Rady Ministrów Białoruskiej SRR, przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Białoruskiej SRR. W latach 1986−1991 pełnił funkcję członka Komitetu Centralnego KPB, w latach 1990−1991 − Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego. W latach 1989−1991 był deputowanym ludowym ZSRR[2]. 16 maja 1990 roku został deputowanym ludowym do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR XII kadencji[3]. W tym samym roku jego mandat parlamentarny wygasł. Od 1990 roku był przewodniczącym Rady Ministrów Białoruskiej SRR, a po zmianie nazwy państwa − premierem Republiki Białorusi[2]. Pełniąc tę funkcję przyjął szereg postanowień rządowych sprzyjających powstawaniu struktur rynkowych. Jako szef władzy wykonawczej na Białorusi podpisał Porozumienia Białowieskie w Wiskulach, będące początkiem rozpadu ZSRR i utworzenia Wspólnoty Niepodległych Państw. Jednocześnie podejmował działania na rzecz utworzenia związku białorusko-rosyjsiego[2].

W 1994 roku kandydował w wyborach prezydenckich. Przeszedł do drugiej tury, w której przegrał z Alaksandrem Łukaszenką i był zmuszony do podania się do dymisji ze stanowiska premiera. Łukaszenka wielokrotnie oskarżał go o korupcję, jednak żaden z zarzutów nie został udowodniony. W tym samym roku Kiebicz został prezesem Białoruskiego Związku Handlowo-Finansowego. Pełnił tę funkcję co najmniej do końca lat 90[2].

9 stycznia 1996 roku został deputowanym do Rady Najwyższej Republiki Białorusi XIII kadencji[4] z Borysowskiego-Zachodniego Okręgu Wyborczego Nr 179. Od 23 stycznia pełnił w niej funkcję członka Stałej Komisji ds. Regulaminu, Mandatów i Etyki Deputackiej[5]. Poparł dokonaną przez prezydenta Alaksandra Łukaszenkę kontrowersyjną i częściowo nieuznaną międzynarodowo zmianę konstytucji. 27 listopada 1996 roku przestał uczestniczyć w pracach Rady Najwyższej i wszedł w skład utworzonej przez prezydenta Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi I kadencji[6]. Zgodnie z Konstytucją Białorusi z 1994 roku jego mandat deputowanego do Rady Najwyższej zakończył się 9 stycznia 2000 roku; kolejne wybory do tego organu jednak nigdy się nie odbyły.

Oceny[edytuj | edytuj kod]

Zdaniem autorów książki Kto jest kim w Białorusi, Wiaczasłau Kiebicz podczas pełnienia funkcji premiera dał się poznać jako niekonsekwentny zwolennik przeobrażeń rynkowych. Z jednej strony przyjmowane przez niego postanowienia rządowe sprzyjały powstawaniu struktur rynkowych, z drugiej strony natomiast jego działania na rzecz utworzenia związku białorusko-rosyjskiego doprowadzały do hamowania procesów rynkowych[2].

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Wiaczasłau Kiebicz jest żonaty, ma dwóch synów[2].

Uwagi

  1. Zapis według oficjalnego wariantu języka białoruskiego. Alternatywna forma zapisu, przy użyciu białoruskiej łacinki: Viačasłaŭ Francavič Kiebič.

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Centrum Naukowo-Analityczne „Białoruska Perspektywa”: Kto jest kim w Białorusi. Białystok: Podlaski Instytut Wydawniczy, 2000, s. 313, seria: Biblioteka Centrum Edukacji Obywatelskiej Polska – Białoruś. ISBN 83-913780-0-4.