Województwo nowogródzkie (II Rzeczpospolita)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy województwa w II Rzeczypospolitej. Zobacz też: województwo nowogródzkie.
województwo nowogródzkie
Herb
Herb
Położenie na mapie województwa
województwo nowogródzkie na mapie Polski
Utworzone 19 lutego 1921
Uruchomione 1 marca 1921[1]
Stolica województwa Nowogródek
Urząd Wojewódzki Nowogródek, ul. Mickiewicza
Wojewoda ostatni: Adam Korwin-Sokołowski
Powierzchnia w 1939 22 966 km²
Ludność 822 106 mieszk.
(1921)
1 057 000 mieszk.
(1931)
Gęstość zaludnienia 35,8 mieszk./km²
(1921)
46 mieszk./km²
(1931)
zobacz: szczegółowy podział administracyjny
Wojewodztwo nowogrodzkie mapa.png
powiaty grodzkie -
ziemskie 8
gminy miejskie 10
wiejskie 87
Woj. nowogródzkie przed przyłączeniem do Polski Litwy Środkowej
Województwo nowogródzkie w szczegółowych danych statystycznych spisu powszechnego z 30.IX.1921 i spisu powszechnego z 9. XII. 1931 r.
Województwo nowogródzkie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
Województwo nowogródzkie - oficjalne dane GUS spisu powszechnego 1921
Urząd Wojewódzki Nowogródzki w Nowogródku - widok współczesny

Województwo nowogródzkie – jedno z 16 województw II Rzeczypospolitej w latach 1921-1939. Siedzibą władz województwa był Nowogródek[2]. Zostało zlikwidowane przez okupacyjne władze radzieckie we wrześniu 1939 roku.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia powiatów według stanu na 1939 r., w przypadku wcześniejszego zniesienia lub zmiany przynależności wojewódzkiej powiatu na ostatni rok istnienia w ramach danego województwa. Liczba ludności na podstawie spisu powszechnego z 1931 r., w przypadku powiatów zniesionych lub przeniesionych przed tą datą, dane ze spisu powszechnego z 1921 r.

Powiat Pow. (km²) Mieszk. Miasto powiatowe Mieszk.
Województwo nowogródzkie
baranowicki 3298 161 100 Coat of Arms of Baranavičy, Belarus.png Baranowicze 22 893
duniłowicki (lub duniłowiczowski) (do 1922) ¹ 3687 112 717 Coats of arms of None.svg Duniłowicze 1386
dziśnieński (od Dzisna) (do 1922) ² 5156 170 342 Coat of Arms of Hłybokaje, Belarus.png Głębokie 4514
lidzki ³ 4258 183 500 Coat of Arms of Lida, Belarus, 1845.png Lida 19 490
nieświeski 1968 114 500 Coat of Arms of Niasviž, Belarus.png Nieśwież 7357
nowogródzki 2930 149 500 Coat of Arms of Navahrudak, Belarus.png Nowogródek 9567
słonimski 3069 126 500 Coat of Arms of Słonim, Belarus.png Słonim 16 284
stołpecki 2371 99 400 Coat of Arms of Stoŭbcy, Belarus.svg Stołpce 6569
szczuczyński (od 1929) ³ 2273 107 200 Coat of Arms of Ščučyn, Belarus.png Szczuczyn (1921) 1539
wilejski (do 1922) 4 3421 103 914 Coat of Arms of Vilejka, Belarus.png Wilejka 3417
wołożyński 2799 115 500 Coat of Arms of Vałožyn, Belarus.svg Wołożyn 6269
¹ 13 kwietnia 1922 r. wyłączono powiat duniłowicki i przyłączono do Ziemi Wileńskiej (Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213).
² 13 kwietnia 1922 r. wyłączono powiat dziśnieński i przyłączono do Ziemi Wileńskiej (Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213).
³ 21 maja 1929 r. utworzono szczuczyński z części powiatu lidzkiego i grodzieńskiego (Dz. U. z 1929 r. Nr 33, poz. 307).
4 13 kwietnia 1922 r. wyłączono powiat wilejski i przyłączono do Ziemi Wileńskiej (Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213).

Wojewodowie nowogródzcy[edytuj | edytuj kod]

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Ludność województwa w 1921 roku wynosiła 822 106 osób[3].

Według narodowości[3]:

Według wyznań[3]:

W roku 1931 stosunki narodowościowe przedstawiały się następująco[5]:

  • Polacy − 553 859 (52,39%)
  • Białorusini − 413 466 (39,11%)
  • Żydzi − 77 025 (7,29%)
  • inni − 12 797 (1,21%)

Główne miasta: Lida, Baranowicze, Słonim, Nieśwież, Nowogródek i Kleck.

Miasta i miasteczka[edytuj | edytuj kod]

Synteza[edytuj | edytuj kod]

W latach międzywojennych istniały trzy rodzaje jednostek osadniczych o charakterze topograficznie miejskim miasto, miasteczko i osada miejska. Na terenie woj. nowogródzkiego występowały dwie formy (miasta i miasteczka).

Określenie miasto miało w latach międzywojennych trojakie znaczenie. Mogło odnosić się wyłącznie do charakteru prawnego miejscowości (a więc typu jednostki administracyjnej), co nie znaczyło automatycznie że "miasto administracyjne" faktycznie posiadało prawa miejskie. Podstawą zaliczenia danej miejscowości do grupy miast było tzw. kryterium administracyjne, jako najwięcej odpowiadające rozwojowi stosunków i życia. Mimo że większość miast prawnych prawa miejskie posiadała, wiele z nich miało zaledwie prawa miasteczka a niektóre miasta (Nisko, Borysław, Tustanowice) były wręcz wsiami[6].

Odwrotnie wiele miasteczek, a nawet miast – a więc faktycznie posiadających prawa miasteczka bądź prawa miejskie – były wsiami w gminach wiejskich[6]. Jednostki te w ogólnych publikacjach nie są zaliczane do miast (a więc nie wpływają na liczbę miast województwa), co jednak lekceważy fakt posiadania praw miasteczka/praw miejskich (poniższa tabela je uwzględnia z zachowaną dystynkcją).

Wreszcie, niektóre miejscowości posiadały w nazwie wyraz Miasto – pisany wielką literą – mimo braku praw miejskich (np. Pruchnik Miasto, Waręż Miasto, Tartaków Miasto). Wyraz ten stanowił integralną część nazwy miejscowości (choć nie przesądzał bynajmniej jej charakteru topograficznego) aby odróżnić ją od innej (topograficznie wiejskiej) miejscowości o identycznej nazwie w tej samej okolicy (np. Pruchnik-Wieś, Waręż-Wieś, Tartaków-Wieś)[6].

Za II Rzeczypospolitej do poczetu miast (gmin miejskich) zaliczano różne grupy miejscowości zależnie od obszaru dawnego zaboru, w których się znajdowały. W województwach wschodnich byłego zaboru rosyjskiego (m.in. w woj. poleskim) po odzyskaniu niepodległości panowało zamieszanie co do charakteru prawnego miejscowości posiadających prawa miejskie/miasteczka. Sprawa ta została częściowo uregulowana różnymi rozporządzeniami[7][8][9][10], lecz przepisy były tylko częściowo wykonywane[11]. Ostatecznie w woj. nowogródzkim za miasta uznano wszystkie miejscowości posiadające w 1924 roku prawa miejskie bądź te miejscowości o prawach miasteczka, które liczyły ponad 2000 mieszkańców. Jednakże Główny Urząd Statystyczny (na którego danych poniższa tabela jest utworzona) oparł wykaz nie na stanie faktycznym, lecz na obowiązujących przepisach prawno-administracyjnych. Stąd:

  • Za miasta (prawne) uznano wszelkie miejscowości, które za czasów rosyjskich posiadały ustrój miejski, o ile liczą (w 1923 roku) więcej niż 4000 mieszkańców
  • Za miasteczka (prawne) uznano wszelkie miejscowości o charakterze miasteczkowym z liczbą mieszkańców (w 1923 roku) od 2000 do 4000 mieszkańców
  • Za miasta/miasteczka (prawne) uznano także wszelkie inne miejscowości, na które ustawa miejska (względnie tymczasowa ustawa miejska) została rozciągnięta indywidualnymi rozporządzeniami Komisarza Generalnego Ziem Wschodnich[3]

W poniższej sortowalnej tabeli umieszczono wszystkie miasta i miasteczka[12] województwa nowogródzkiego obu typów (stan na 1923 rok) z podziałem na charakter prawny (rodzaj jednostki administracyjnej) i przywileje (prawa miejskie/miasteczka). W późniejszych latach część najmniejszych miast status miejski utraciła; w wykazie oznaczono znakiem (►) miasta, które w 1937 roku były już wsiami[13].

Uwaga: Lista nie obejmuje miast i miasteczek powiatów brasławskiego[14], duniłowickiego, dziśnieńskiego i wilejskigo, które w latach 1921-22 wchodziły w skład województwa nowogródzkiego, po czym na mocy ustawy z 6 kwietnia 1922[15] zostały 13 kwietnia 1922 włączone do Ziemi Wileńskiej (przekształconej 20 stycznia 1926 w województwo wileńskie[16]).

Wykaz[edytuj | edytuj kod]

Stan ludności: na 30 czerwca 1921 roku (niezależnie od statusu jednostki w 1921 roku)
Główne źródło: Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VII, Część I - Województwo Nowogródzkie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
Źródła uzupełniające: Dzienniki Ustaw, przedstawione w przypisach
► = status miejski utracony przed 1937 rokiem

Herb Miejscowość Charakter prawny Przywileje Powiat Gmina Liczba mieszk.
Coat of Arms of Baranavičy, Belarus.png Baranowicze[17] Miasto Miasto baranowicki 11471
BIA Bielica COA.png Bielica Wieś Miasteczko lidzki Bielica 1506
Coats of arms of None.svg Bieniakonie Wieś Miasteczko lidzki Bieniakonie 180
Coats of arms of None.svg Byteń Wieś Miasteczko słonimski Byteń 1278
BIA Cyryn COA.png Cyryn Wieś Miasteczko nowogródzki Cyryn 274
Coats of arms of None.svg Delatycze Wieś Miasteczko nowogródzki Lubcz 630
Coats of arms of None.svg Dereczyn Wieś Miasteczko słonimski Dereczyn 2180
Coats of arms of None.svg Derewna[18] Wieś Miasteczko wołożyński[19] Derewna[18] 892
Coats of arms of None.svg Dokudowo Wieś Miasteczko lidzki Dokudowo 502
BIA Dworzec COA.png Dworzec Wieś Miasteczko słonimski[20] Dworzec 944
Coats of arms of None.svg Dziembrów Wieś Miasteczko lidzki[21] Dziembrów[22] 199
Eisiskes COA.gif Ejszyszki Miasto Miasteczko[23] lidzki (► Ejszyszki) 2382
BIA Gieraniony COA.png Gieranony[24] Wieś Miasteczko wołożyński[25] Siedlisko[26][27] 277
Coats of arms of None.svg Hermaniszki Wieś Miasteczko wołożyński[25] Siedlisko[26][28] 175
Coats of arms of None.svg Hołynka Wieś Miasteczko słonimski Stara Wieś 432
Coats of arms of None.svg Horodyszcze Wieś Miasteczko nowogródzki[29] Horodyszcze 1021
BIA Horodziej COA.png Horodziej Wieś Miasteczko nieświeski Horodziej 1120
Coats of arms of None.svg Howiezna Wieś Miasteczko nieświeski Howiezna 257
Coats of arms of None.svg Iszkołdź Wieś Miasteczko baranowicki Połoneczka[30] 691
BIA Iwieniec COA.png Iwieniec Miasto Miasteczko stołpecki[31] (► Iwieniec) 2226
Coat of Arms of Iŭje.svg Iwje[32] Miasto Miasteczko wołożyński[25] (► Iwje) 2731
Coats of arms of None.svg Jeremicze Wieś Miasteczko nowogródzki[19] Jeremicze[33] 613
Coats of arms of None.svg Jeziernica Wieś Miasteczko słonimski Czemery 528
Coats of arms of None.svg Juraciszki Wieś Miasteczko wołożyński Juraciszki 203
Coats of arms of None.svg Kamień Wieś Miasteczko stołpecki[31] Iwieniec 844
Coat of Arms of Kleck, Belarus.png Kleck Miasto Miasto nieświeski 5671
Coat of Arms of Kareličy, Belarus.png Korelicze Wieś Miasteczko nowogródzki Korelicze 799
Coats of arms of None.svg Kozłowszczyzna Wieś Miasteczko słonimski Kozłowszczyzna 467
Coats of arms of None.svg Kroszyn Wieś Miasteczko baranowicki Stołowicze 411
Coat of Arms of Lachavičy, Belarus.png Lachowicze Miasto Miasteczko[12][34] baranowicki 2819
BIA Lida COA.png Lida Miasto Miasto lidzki 13401
BIA Lipniszki COA.png Lipniszki Wieś Miasteczko wołożyński[25] Lipniszki 1061
BIA Lubcz COA.png Lubcz Wieś Miasteczko nowogródzki Lubcz 937
Coats of arms of None.svg Mikołajów Wieś Miasteczko wołożyński Ługomowicze 215
Coat of Arms of Mir, Belarus.png Mir Miasto Miasteczko[12] nieświeski[19] (► Mir) 3741
Coats of arms of None.svg Mołczadź Wieś Miasteczko słonimski[29] Mołczadź[35] 1483
Coats of arms of None.svg Nacza Wieś Miasteczko lidzki Koniawa[36] 400
Coats of arms of None.svg Naliboki Wieś Miasteczko wołożyński[37] Naliboki 515
Coats of arms of None.svg Niedźwiedzica[38] Wieś Miasteczko baranowicki Niedźwiedzica 949
Coats of arms of None.svg Niehniewicze Wieś Miasteczko nowogródzki Niehniewicze 406
Coat of Arms of Niasviž, Belarus.png Nieśwież Miasto Miasto nieświeski 6840
Coats of arms of None.svg Nowa Mysz Wieś Miasteczko baranowicki Nowa Mysz 1815
Coat of Arms of Navahrudak, Belarus.png Nowogródek Miasto Miasto nowogródzki 6367
Coats of arms of None.svg Nowojelnia Wieś Miasteczko słonimski[20] Dworzec 373
Coats of arms of None.svg Nowy Dwór Wieś Miasteczko lidzki[21] Nowy Dwór 655
Coats of arms of None.svg Orla Wieś Miasteczko lidzki[21] Orla 579
BIA Ostryna COA.png Ostryna Wieś Miasteczko lidzki[21] Ostryna 1574
Coats of arms of None.svg Połoneczka Wieś Miasteczko baranowicki Połoneczka[30] 523
Coats of arms of None.svg Połonka Wieś Miasteczko baranowicki Nowa Mysz 440
BIA Raduń COA.png Raduń Wieś Miasteczko lidzki Raduń 1254
BIA Raków COA.png Raków Miasto Miasto stołpecki[39] 3323
Coats of arms of None.svg Różanka Wieś Miasteczko lidzki[21] Różanka 734
Coats of arms of None.svg Rubieżewicze Wieś Miasteczko stołpecki Rubieżewicze 1509
Coats of arms of None.svg Siniawka Wieś Miasteczko nieświeski Siniawka 514
Coat of Arms of Słonim, Belarus.png Słonim Miasto Miasto słonimski 9643
Coats of arms of None.svg Snów Wieś Miasteczko nieświeski Snów 631
Coats of arms of None.svg Sobakińce Wieś Miasteczko lidzki[21] Sobakińce 276
Coats of arms of None.svg Stołowicze Wieś Miasteczko baranowicki Stołowicze 678
Coat of Arms of Stoŭbcy, Belarus.svg Stołpce Miasto Miasteczko[12][40] stołpecki 2956
Coats of arms of None.svg Subotniki[41] Wieś Miasteczko wołożyński[25] Subotniki[41] 542
Coats of arms of None.svg Surwiliszki Wieś Miasteczko wołożyński Traby 87
Coats of arms of None.svg Swojatycze Wieś Miasteczko baranowicki Darewo 715
Coat of Arms of Ščučyn, Belarus.png Szczuczyn Wieś Miasteczko lidzki[21] Szczuczyn 1539
Coats of arms of None.svg Świerżeń Nowy Wieś Miasteczko stołpecki Świerżeń[42] 1246
Coats of arms of None.svg Traby Wieś Miasteczko wołożyński Traby 981
Coats of arms of None.svg Trokiele Wieś Miasteczko wołożyński[25] Siedlisko[26][43] 106
Coats of arms of None.svg Turzec Wieś Miasteczko nowogródzki[19] Jeremicze[33] 1290
Coats of arms of None.svg Wasiliszki Wieś Miasteczko lidzki[21] Wasiliszki 1874
Coats of arms of None.svg Wawiórka Wieś Miasteczko lidzki Myto[44] 174
Coats of arms of None.svg Wiszniew Wieś Miasteczko wołożyński Wiszniew 957
Coats of arms of None.svg Wołma Wieś Miasteczko stołpecki[31] Wołma 298
Coat of Arms of Vałožyn, Belarus.svg Wołożyn Miasto Miasteczko[45] wołożyński 2630
BIA Woronów COA.gif Woronów Wieś Miasteczko lidzki Bieniakonie[46] 1232
Coats of arms of None.svg Wsielub Wieś Miasteczko nowogródzki Wsielub 736
Coats of arms of None.svg Zabłoć Wieś Miasteczko lidzki Zabłoć 258
Coats of arms of None.svg Zabrzeź[47] Wieś Miasteczko wołożyński Zabrzeź[47] 306
Coat of Arms of Dziatłava, Belarus.png Zdzięcioł Miasto Miasto słonimski[20] 3080
Coat of Arms of Żołudek.jpg Żołudek Wieś Miasteczko lidzki[21] Żołudek 1552
Coats of arms of None.svg Żyrmuny Wieś Miasteczko lidzki Żyrmuny 373
BIA Żyrowice COA.png Żyrowice Wieś Miasteczko słonimski Żyrowice 508

Przypisy

  1. M.P. z 1921 r. Nr 55, poz. 97
  2. Do 15 marca 1921 r. siedzibą była Warszawa (M.P. z 1921 r. Nr 55, poz. 97)
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom VII, Część I - Województwo Nowogródzkie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1923
  4. Głównie w miastach
  5. Drugi Powszechny Spis Ludności z dn. 9.XII.1931 r. mieszkania i gospodarstwa domowe, ludność, stosunki zawodowe : województwo nowogródzkie
  6. 6,0 6,1 6,2 Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej - Tom XIII - Województwo Lwowskie, Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, Warszawa 1924
  7. Dziennik Urzędowy Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich z dnia 27 czerwca 1919, Nr. 7, poz. 460
  8. Dziennik Urzędowy Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich z dnia 14 sierpnia 1919, Nr. 12, poz. 99
  9. Dziennik Urzędowy Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich z dnia 16 sierpnia 1919, Nr. 13, poz. 112
  10. Dziennik Urzędowy Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich z dnia 7 listopada 1919, Nr. 32, poz. 345
  11. Dane z 1924 roku
  12. 12,0 12,1 12,2 12,3 Publikacja źródłowa podaje błędnie w tabeli jednostek administracyjnych liczbę miasteczek jako 65 (w przypadku powiatu słonimskiego – 9), w sprostowaniach poprawiono tę liczbę na 64 na (w powiecie słonimskim – 8)
  13. M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104
  14. Istnieje rozbieżność w określaniu początkowej przynależności wojewódzkiej północno-zachodnich gmin powiatu brasławskiego (gminy Brasław, Dryświaty, Dukszty, Opsa, Plusy, Rymszany, Słobódka, Smołwy i Widze). Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 podaje powiat brasławski jako jeden z 5 powiatów (obok wileńskiego, oszmiańskiego, święciańskiego i trockiego) Ziemi Wileńskiej, nad którą objęto władzę państwową w 1922 roku. Natomiast Skorowidz miejscowości RP wydany przez GUS w 1923 roku wylicza powiat brasławski jako jeden z 4 powiatów (obok duniłowickiego, dziśnieńskiego i wilejskiego), które w 1922 roku wydzielono z woj. nowogródzkiego i wcielono do Ziemi Wileńskiej, podając równocześnie szczegółową statystykę dla omawianych gmin według danych z 30 września 1921 roku
  15. Ustawy z dnia 6 kwietnia 1922 roku o objęciu władzy państwowej nad Ziemią Wileńską (Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213)
  16. Dz. U. z 1926 r. Nr 6, poz. 29 - Ustawa z dnia 22 grudnia 1925 r. w sprawie utworzenia województwa wileńskiego
  17. Liczba mieszkańców Baranowicz dotyczy mieszkańców miasta właściwego (11.471), natomiast w skład jednostki administracyjnej Baranowicze wchodziły także baraki Urzędu Reemigracyjnego z liczbą mieszkańców 16.630 (większą niż liczba mieszkańców miasta). Tak więc totalna liczba mieszkańców Baranowicz wynosiła 28.101, czyniąc je statystycznie największym miastem woj. nowogródzkiego
  18. 18,0 18,1 Nazwa zmieniona później na Derewno
  19. 19,0 19,1 19,2 19,3 Od 22 stycznia 1926 w powiecie stołpeckim (Dz. U. z 1926 r. Nr 7, poz. 43)
  20. 20,0 20,1 20,2 Od 22 stycznia 1926 w powiecie nowogródzkim (Dz. U. z 1926 r. Nr 7, poz. 43)
  21. 21,0 21,1 21,2 21,3 21,4 21,5 21,6 21,7 21,8 Od 29 maja 1929 w nowo utworzonym powiecie szczuczyńskim (Dz. U. z 1929 r. Nr 33, poz. 307)
  22. Gmina Dziembrów zniesiona 21 czerwca 1929; miasteczko Dziembrów włączono do gminy Kamionka (Dz. U. z 1929 r. Nr 43, poz. 359)
  23. Publikacja źródłowa podaje błędnie w wykazie prawa miejskie, w sprostowaniach poprawiono na przywileje miasteczka
  24. Później jako Gieraniony
  25. 25,0 25,1 25,2 25,3 25,4 25,5 Od 22 stycznia 1926 w powiecie lidzkim (Dz. U. z 1926 r. Nr 7, poz. 43)
  26. 26,0 26,1 26,2 Nazwa zmieniona później na gmina Siedliszcze
  27. Gmina Siedliszcze zniesiona 11 kwietnia 1929; miasteczko Gieranony włączono do gminy Lipniszki (Dz. U. z 1929 r. Nr 22, poz. 225)
  28. Gmina Siedliszcze zniesiona 11 kwietnia 1929; Hermaniszki włączono do Woronowo (Dz. U. z 1929 r. Nr 22, poz. 225)
  29. 29,0 29,1 Od 22 stycznia 1926 w powiecie baranowickim (Dz. U. z 1926 r. Nr 7, poz. 43)
  30. 30,0 30,1 Gminę Połoneczka zniesiono 22 stycznia 1926, a jej obszar wszedł w skład nowo utworzonej gminy Wolna (Dz. U. z 1926 r. Nr 7, poz. 44)
  31. 31,0 31,1 31,2 Od 22 stycznia 1926 w powiecie wołożyńskim (Dz. U. z 1926 r. Nr 7, poz. 43)
  32. Po reformie ortografii w 1936 jako Iwie
  33. 33,0 33,1 25 października 1930 gminę Jeremicze przemianowano na gmina Turzec (M.P. z 1930 r. Nr 248, poz. 336)
  34. Prawa miejskie Lachowicze otrzymały 27 czerwca 1931 (Dz. U. z 1931 r. Nr 56, poz. 448)
  35. Do 8 września 1921 gmina Mołczadź nosiła nazwę gmina Łuszniewo (M.P. z 1921 r. Nr 204, poz. 271)
  36. Gminę Koniawa przyłączono 1 lipca 1926 do powiatu wileńsko-trockiego w woj. wileńskim (Dz. U. z 1926 r. Nr 45, poz. 277). Gmina została zniesiona 3 czerwca 1930, a jej obszar włączono do gminę Orany (Dz. U. z 1930 r. Nr 42, poz. 365)
  37. Od 1 października 1930 w powiecie stołpeckim (Dz. U. z 1930 r. Nr 45, poz. 381)
  38. Obecna nazwa Niedźwiedzice
  39. Od 1 lipca 1927 w powiecie mołodeczańskim w woj. wileńskim (Dz. U. z 1926 r. Nr 45, poz. 277)
  40. Prawa miejskie Stołpce otrzymały 13 lutego 1926 (Dz. U. z 1926 r. Nr 16, poz. 92)
  41. 41,0 41,1 Nazwa zmieniona później na Sobotniki
  42. Miasteczko Świerżeń stanowiło anomalię ponieważ należało administracyjnie do dwóch gmin; jej główna część (1195 mieszk.) należała do gminy Świerżeń, natomiast niewielka część (51 mieszk.) leżała w gminie Stołpce
  43. Gmina Siedliszcze zniesiona 11 kwietnia 1929; miasteczko Trokiele włączono do gminy Lipniszki (Dz. U. z 1929 r. Nr 22, poz. 225)
  44. 20 sierpnia 1927 gminę Myto przemianowano na gmina Wawiórka (M.P. z 1927 r. Nr 171, poz. 439)
  45. Prawa miejskie Wołożyn otrzymał 21 maja 1929 (Dz. U. z 1929 r. Nr 33, poz. 309)
  46. Od 11 kwietnia 1929 w nowo utworzonej gminie Woronowo (Dz. U. z 1929 r. Nr 22, poz. 225), przemianowanej 11 czerwca 1929 na Werenów (M.P. z 1929 r. Nr 132, poz. 326)
  47. 47,0 47,1 Nazwa zmieniona później na Zabrzezie

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]