Wideo na życzenie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wideo na życzenie (skrót VoD lub VOD; ang. Video on Demand – wideo na żądanie), pot. także oglądanie na żądanieusługa zezwalająca na oglądanie nadawanego materiału filmowego lub słuchanie nadawanego nagrania dźwiękowego w wybranym przez kogoś czasie, późniejszym niż czas emisji. Nadawana (także "na żywo") audycja może być dzięki temu przesunięta w odbiorze dla pojedynczego widza i słuchacza.

Oglądanie na żądanie jest możliwe od czasu pojawienia się magnetowidów, jednak wymagają one użycia wielu kaset wideo, a sam proces przewinięcia i wymiany kasety trwa wymierną ilość czasu i może być uznany za niewygodny. Popularność wideo na życzenie stała się możliwa dopiero w erze cyfryzacji sygnału audiowizualnego, gdyż dopiero to przyspieszyło przekaz, archiwizację i dostęp do danych. Prawdziwy boom na VoD rozpoczął się wraz z rozwojem szerokopasmowego dostępu do internetu oraz telefonii trzeciej generacji.

Dzięki rozwojowi technologicznemu pojawiły się cyfrowe odpowiedniki magnetowidu w postaci stacjonarnych nagrywarek wideo z dyskiem twardym (tzw. Personal Video Recorder). Urządzenia te mogą tworzyć prywatną bibliotekę wideo dzięki znacznie dłuższym maksymalnym czasom nagrywania, sięgającym obecnie setek godzin. Bieżące nagrywanie wszystkich audycji telewizyjnych przez urządzenia PVR (np. w ciągu jednej doby) umożliwia późniejsze odtworzenie tylko wybranych nagrań, o dowolnej porze, po upływie dowolnego czasu. Możliwe jest też jednoczesne nagrywanie tej samej audycji z opóźnionym odtwarzaniem (time shift).

Wideo na życzenie prawdopodobnie będzie standardową usługą udostępnianą przez samych dostawców sygnału telewizyjnego, gdyż przenosi tradycyjne wypożyczalnie kaset VHS i płyt DVD do prywatnych mieszkań, tak jak kino domowe stara się "konkurować" z kinem tradycyjnym.

VOD może dotyczyć wszystkich audycji nadawanych publicznie (bezpłatnie). Najczęściej operatorzy VOD dają możliwość zamówienia pojedynczej pozycji za pojedynczą opłatą (nVOD) lub oferują nieograniczony dostęp do określonej zawartości wideo całej kolekcji w ramach subskrypcji (sVOD) po wykupieniu abonamentu.

Dostępność usług VOD[edytuj | edytuj kod]

Obecnie usługi VOD świadczone są poprzez różne kanały dystrybucji:

Rodzaje usług VOD[edytuj | edytuj kod]

Near VOD[edytuj | edytuj kod]

Near VOD (skrót nVOD, inna nazwa Pay-per-view, skrót PPV) – dosłowne tłumaczenie niemal na życzenie. W usłudze nVOD płaci się za obejrzenie konkretnej treści. Użytkownik otrzymuje uprawnienia do obejrzenia filmu dopiero po dokonaniu opłaty za pojedyncze wyświetlenie (np. sms, przelew itp.) lub doliczenie zamówionej pozycji do faktury. Najczęściej ten system emisji wykorzystuje metodę polegającą na transmisji tego samego filmu o różnych porach rozpoczęcia emisji na kilku kanałach telewizyjnych, dystrybuowanych przez telewizję kablową lub satelitę. Na poszczególnych kanałach filmy rozpoczynają się o różnych godzinach emisji, a niektóre zaczynają się nawet z różnicą co 10, 15 lub 30 min na różnych kanałach. Często poszczególne widowiska emitowane są w tym systemie okazjonalnie na specjalnie przygotowanym kanale o określonej porze emisji (np. gale sportowe).

Information icon.svg Osobny artykuł: Pay-per-view.

Subscription VOD[edytuj | edytuj kod]

Subscription Video on Demand (skrót sVOD) – subskrypcja wideo na żądanie. W odróżnieniu do Near VOD (PPV), gdzie operatorzy dają możliwość zamówienia pojedynczej pozycji za pojedynczą opłatą, sVOD polega na udostępnieniu nieograniczonego dostępu do określonej zawartości wideo całej kolekcji w ramach zamówionej subskrypcji za regularnie pobieraną opłatą (np. miesięczną).

Push VOD[edytuj | edytuj kod]

Push VOD – to domowa wypożyczalnia filmów i programów, które widz może obejrzeć o dowolnej porze. Wykorzystuje on funkcję Personal Video Recorder umożliwiającą selekcjonowanie oraz nagrywanie wybranych programów na twardy dysk zainstalowany w dekoderze. Materiał oferowany w ramach Push VOD zapisany jest na specjalnie wydzielonej powierzchni dysku, a nie np. na centralnym serwerze. Po określonym czasie dane zostają wymienione (usunięte również z dysku po określonym czasie od wypożyczenia), a widz otrzymuje na dekoder nowy pakiet programowy[1].

Catch UP TV[edytuj | edytuj kod]

Catch UP TV (inaczej Replay TV) – jest formą wideo na żądanie, która pozwala ona na oglądanie wybranych programów wyemitowanych już przez stacje telewizyjne. Programy te są dostępne przez okres kilkunastu dni po ich pierwotnej emisji. Usługa ta może być udostępniana odbiorcy zarówno poprzez STB lub na stronie internetowej danego operatora.

Po raz pierwszy usługa ta pojawiła się w Polsce 20 września 2010 r. w ofercie Telekomunikacji Polskiej (Orange)[2]. Obecnie oferuje ją m.in. Cyfrowy Polsat[3] i sieć Toya.

Interactive VOD[edytuj | edytuj kod]

Interactive VOD (skrót IVOD) – sposób dostarczania wideo na żądanie, w którym odbiorca może wpływać na sposób emisji wykorzystując następujące cechy:

  1. Play/Reasume – Uruchomienie program od początku albo wznowienie emisji po zatrzymaniu przekazu,
  2. Stop – przerwanie na stałe lub czasowe emisji pokazu,
  3. Pauza – zatrzymanie obrazu,
  4. Skocz do przodu – przełączenie do danej chwili w prezentacji filmu w kierunku do przodu,
  5. Skocz w tył – przesunięcie do danej chwili w prezentacji filmu w kierunku wstecznym,
  6. Inne interaktywne funkcje, np. obejmujące możliwość unikania lub wybrania obejrzenia reklamy, udziału w badaniach dodatkowych, przeglądania, wyboru i zakupu towarów (te funkcje dostępne są m.in. w usługach wideo na żądanie dostępnych w telewizji hybrydowej).

Inne rodzaje usług VOD[edytuj | edytuj kod]

Istnieje wiele innych usług okreslających sposób świadczenia usług VOD, np. EVOD (Exclusive VOD), FVOD (Free Video on Demand), IVOD (Impulse video on demand), QVOD (Quasi Video on Demand), TVOD (Transactional Video on Demand).

Podobne określenia[edytuj | edytuj kod]

Terminu "wideo na życzenie" (VOD) nie należy mylić z podobnymi określeniami:

Internetowe platformy i usługi VOD[edytuj | edytuj kod]

Internetowe serwisy Over-the-top (OTT, pol. więcej niż zwykle), niepodpięte pod żadnych operatorów płatnej telewizji, oferują dostęp do usług typu wideo na życzenie, najczęściej jako Catch Up TV (powtórki programów po emisji w telewizji). Tak rozumiana telewizja internetowa pozwala użytkownikom na wybór treści programu, filmu lub serialu, w każdym czasie z archiwum treści lub z katalogu kanałów. Obie formy oglądania telewizji internetowej pozwalają na strumieniowe oglądanie treści bezpośrednio z odtwarzacza multimedialnego lub na pobieranie nośnika do komputera użytkownika.

Platformy internetowe pozwalają na odbieranie treści na wszystkich urządzeniach, które pozwalają na korzystanie z Internetu, za pomocą prostych urządzeń terminalowych bez potrzeby instalowania specjalistycznego oprogramowania (np. telefony komórkowe, smartfony, tablety, palmtopy, laptopy z przystosowanym system operacyjnym, telewizory wyposażone w moduł Internetowy, konsole do gier) najczęśiej za pomocą przygotowanych w tym celu aplikacji internetowych[4]. Korzystanie z telewizji internetowej za pomocą usług informatycznych na urządzeniach mobilnych oparte jest o system cloud computing.

Zwykle są to serwisy oparte na stronach internetowych lub aplikacje mobilne oparte na systemie Windows, Mac, Linux, iOS, Android, aplikacje na konsolę, aplikacje telewizyjna, aplikacja na Set-top-boxa. Dostęp do nich dla użytkowników jest darmowy lub odpłatny.

Aplikacje i serwisy VOD w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Serwis Operator Strona internetowa Aplikacja Windows Aplikacja Mac Aplikacja Linux Aplikacja iOS Aplikacja android Aplikacja na konsolę Aplikacja w TV Aplikacja w STB Odpłatność
TVN Player Grupa TVN Tak Tak Tak Nie Tak Tak Tak Tak Tak Nie
ipla Cyfrowy Polsat Tak Tak Tak Nie Tak Tak Tak Tak Tak Część bezpłatna
iplex Iplex Tak Tak Tak Nie Tak Tak Tak Tak Tak Część bezpłatna
Kinoplex Agora SA Tak Tak Tak Nie Tak Tak Tak Tak Tak Część bezpłatna
VOD.tvp.pl Telewizja Polska Tak Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak Tak Nie
Onet VOD Ringier Axel Springer Polska i Grupa TVN Tak Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak Tak Część bezpłatna
HBO GO HBO Tak Tak Tak Nie Tak Tak Tak Tak Tak Tak
HBO On Demand HBO Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak Tak
CANAL+ VOD ITI Neovision Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak Tak
seriale+ ITI Neovision Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak Tak
PictureBox SPI International Polska Tak Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak nc+, Multimedia Polska Tak
FilmBox Live SPI International Polska Tak Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak Tak Tak
AXN Now Sony Pictures Entertainment Tak Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak
Telewizja Tu i Tam Orange Polska Tak Tak Tak Nie Tak Tak Tak Nie Tak Część bezpłatna
Vodeon Vodeon Tak Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Nie Tak
Serwis Operator Strona internetowa Aplikacja Windows Aplikacja Mac Aplikacja Linux Aplikacja iOS Aplikacja android Aplikacja na konsolę Aplikacja w TV Aplikacja w STB Odpłatność

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy