Wilczomlecz
| Wilczomlecz | |
|---|---|
 Wilczomlecz lancetowaty
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | różowe |
| Rząd | malpigiowce |
| Rodzina | wilczomleczowate |
| Rodzaj | wilczomlecz |
| Nazwa systematyczna | |
| Euphorbia L. Sp. Pl. 450. 1753 |
|
| Synonimy | |
|
Euphorbium J. Hill |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
.jpg)
Wilczomlecz (Euphorbia L.) – rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych, liczący około 1600-2000 gatunków. Zamieszkuje cieplejsze strefy całego świata, szczególnie licznie w Afryce. W Europie występuje dziko ok. 100 gatunków, w Polsce ponad 20. Gatunkiem typowym jest Euphorbia antiquorum L.[2].
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
Rośliny jednoroczne, byliny, krzewy, drzewa, a nawet sukulenty. Kwiaty zebrane w kwiatostan zwany cyjacjum, pełniący rolę pojedynczego kwiatu. Cyjacja zebrane są zwykle w szczytową, wieloramienną wierzchotkę, z okółkiem liści u nasady, kwiaty są bardzo zredukowane i składają się tylko z 1 pręcika i 1 słupka[3]. Owoc: trzykomorowa torebka z pojedynczymi nasionami w każdej komorze. Nasiona z osnówką.
Biologia [edytuj]
Rośliny trujące. Wszystkie gatunki wytwarzają biały, ostry i trujący sok mleczny (zawiera kwas euforbinowy, euforbinę, związki cyjanogenne), który może spowodować zapalenia skóry, pęcherze i owrzodzenia, a sok niektórych gatunków po dostaniu się do oka może powodować czasową ślepotę[2].
Systematyka [edytuj]
- Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (2001...)[1]
Rodzaj wilczomlecz należy do podrodziny Euphorbioideae, rodziny wilczomleczowatych, która jest rodziną siostrzaną dla bukietnicowatych (Rafflesiaceae), zaliczaną do obszernego rzędu malpigiowców (Malpighiales) i wraz z nim do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych.
- Pozycja w systemie Reveala(1993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Euphorbianae, rząd wilczomleczowce (Euphorbiales Lindl.), rodzina wilczomleczowate (Euphorbiaceae Juss.), plemię Euphorbieae Dumort., podplemię Euphorbiinae Grieseb., rodzaj wilczomlecz (Euphorbia L.)[4].
- Gatunki flory Polski[5]
- wilczomlecz austriacki (Euphorbia austriaca A. Kern.)
- wilczomlecz błękitnawy (Euphorbia characias Host.) – gatunek uprawiany
- wilczomlecz błotny (Euphorbia palustris L.)
- wilczomlecz błyszczący (Euphorbia lucida Waldst. & Kit.)
- wilczomlecz drobny (Euphorbia exigua L.) – antropofit zadomowiony
- wilczomlecz groszkowy (Euphorbia lathyris L.) – gatunek uprawiany
- wilczomlecz kątowy (Euphorbia angulata Jacq.)
- wilczomlecz lancetowaty (Euphorbia esula L.)
- wilczomlecz migdałolistny (Euphorbia amygdaloides L.)
- wilczomlecz miotlasty (Euphorbia virgultosa Klokov) – gatunek o niejasnym statusie
- wilczomlecz obrotny (Euphorbia helioscopia L.) – antropofit zadomowiony
- wilczomlecz obrzeżony, w. białobrzegi (Euphorbia marginata Pursh) – gatunek uprawiany
- wilczomlecz ogrodowy (Euphorbia peplus L.) – antropofit zadomowiony
- wilczomlecz plamisty (Euphorbia maculata L.) – antropofit zadomowiony
- wilczomlecz pstry (Euphorbia epithymoides L., syn. E. polychroma A. Kern.) – gatunek o niejasnym statusie we florze Polski
- wilczomlecz rozesłany (Euphorbia humifusa Willd.) – antropofit zadomowiony
- wilczomlecz rózgowaty (Euphorbia virgata Wakdst. & Kit.) – gatunek o niejasnym statusie
- wilczomlecz sierpowaty (Euphorbia falcata L.) – antropofit zadomowiony
- wilczomlecz sosnka (Euphorbia cyparissias L.)
- wilczomlecz szerokolistny (Euphorbia platyphyllos L.) – gatunek o niejasnym statusie
- wilczomlecz sztywny (Euphorbia serrulata Thuill., syn. E. stricta)
- wilczomlecz słodki (Euphorbia dulcis L.)
- wilczomlecz wołyński (Euphorbia volhynica Besser ex Szafer, Kulcz. & Pawł.) – efemerofit
- wilczomlecz włosisty (Euphorbia villosa Waldst. & Kit. ex Willd.)
- Euphorbia seguierana All., syn. E. gerardiana Jacq. – efemerofit
- Euphorbia taurinensis All., syn. E. graeca Boiss. & Spruner – efemerofit
- Inne gatunki (wybór)
- wilczomlecz białounerwiony (Euphorbia leuconeura)
- wilczomlecz drzewiasty (Euphorbia dendroides)
- wilczomlecz kandelabrowy (Euphorbia candelabrum)
- wilczomlecz karpacki (Euphorbia carpatica Woł.)
- wilczomlecz kłujący (Euphorbia acanthothamnos)
- wilczomlecz lśniący (Euphorbia milii var. splendorum)
- wilczomlecz nadobny, poinsecja nadobna (Euphorbia pulcherrima)
- wilczomlecz opasły (Euphorbia obesa)
- wilczomlecz ozdobny (Euphorbia splendens)
- wilczomlecz piękny, korona cierniowa (Euphorbia milli)
- wilczomlecz rdestolistny (Euphorbia polygonifolia Jacq.)
- wilczomlecz żywiconośny (Euphorbia resinifera)
- wilczomlecz palczasty (Euphorbia tirucalli)
- Euphorbia tommasiniana
- Euphorbia neriifolia
- wilczomlecz trójżebrowy (Euphorbia trigona))
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-11-26].
- ↑ 2,0 2,1 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-01-10].
- ↑ zbiorowe: A-Z encyklopedia. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005. ISBN 978-3-8331-1916-3.
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Euphorbia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-30].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
