Winobluszcz pięciolistkowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Winobluszcz pięciolistkowy
Klimop detail 2.JPG
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd winoroślowce
Rodzina winoroślowate
Rodzaj winobluszcz
Nazwa systematyczna
Parthenocissus quinquefolia (L.) Planch.
Monogr. Phan. 5: 448 1887[2]
Synonimy
  • Ampelopsis quinquefolia Michx.
  • Cissus quinquefolia Desf.
  • Parthenocissus dumetorum (Focke) Rehder
  • Parthenocissus engelmannii Koehne & Graebn.
  • Parthenocissus heptaphylla (Buckley) Britton ex Small
  • Vitis quinquefolia (L.) Lam.[2]
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissus quinquefolia), zwany też dzikim winem – gatunek silnie rosnącego pnącza ozdobnego z rodziny winoroślowatych. W stanie naturalnym występuje w Ameryce Północnej od Gwatemali na południu, poprzez Meksyk i Stany Zjednoczone po prowincje Ontario i Quebec w Kanadzie. Poza tym jest szeroko rozpowszechniony w uprawie i w wielu miejscach naturalizowany[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój 
Wysokie pnącze (pokrywa podpory nawet do 20 m wysokości) samoczepne o młodych pędach zaczerwienionych. Z węzłów wyrastają wąsy z 5 do 8 rozgałęzieniami zakończonymi przylgami.
Liście 
Pięciolistkowe, zielone, od spodu szarozielone, jesienią zabarwiają się na czerwono. Poszczególne listki osiągają do 10 cm długości, są ząbkowane na brzegu i zwykle nagie.
Kwiaty 
Drobne i niepozorne.
Owoce
Granatowe jagody o średnicy ok. 6 mm[4].
Podobne gatunki
Bywa często mylony z winobluszczem zaroślowym[4].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Odmiany[4]:

  • var. murorum Rehd. – odmiana murowa – listki krótsze i szersze. Mocniej przywiera do podpór – ma mocniejsze przylgi i wąsy z 8–12 rozgałęzieniami.
  • var. engelmanii Rehd. – odmiana Engelmanna – listki wąskie (do 3 cm szerokości). Jesienią liście brązowoczerwone.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Roślina uprawna
Winobluszcz pięciolistkowy jest najczęściej uprawianym gatunkiem winobluszczu. Jego zaletą jest duża mrozoodporność oraz odporność na zanieczyszczenia powietrza, przez co świetnie sprawdza się w miastach. Radzi sobie zarówno na stanowiskach słonecznych jak i zacienionych, a jego wymagania glebowe też nie są wygórowane. Intensywnie zielone liście jesienią przebarwiają się na czerwono, stanowiąc wspaniałą dekorację podpór lub ścian, po których wpinają się rośliny. Do odmian uprawnych należy m.in. 'Star Showers' o białopstrych liściach. Jej wzrost jest znacznie ograniczony, może wspinać się jedynie na wysokość 3-6 m. Wymaga też mniej nasłonecznionych stanowisk[potrzebne źródło].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2012-02-01].
  2. 2,0 2,1 Parthenocissus quinquefolia (ang.). W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2012-02-01].
  3. Parthenocissus quinquefolia (L.) Planch. (ang.). W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2012-02-21].
  4. 4,0 4,1 4,2 Włodzimierz Seneta: Dendrologia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwa Naukowe PWN, 1991, s. 198. ISBN 83-01-07011-0.