Wolne Państwo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Wolne Państwo
ang. Free State
afrikaans Vrystaat
sesotho Freistata
Państwo  Republika Południowej Afryki
Siedziba Bloemfontein
Kod ISO 3166-2 ZA-FS
Powierzchnia 129 480 km²
Populacja (2001)
• liczba ludności

2 706 776
• gęstość 21 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba dystryktów 5
Liczba samorządów miejskich 20
Położenie na mapie
Położenie na mapie

Wolne Państwo (ang. Free State; afrikaans Vrystaat, wym. [ˈfrɛistɑːt]; sesotho Freistata) – prowincja w Republice Południowej Afryki. Od południowego wschodu graniczy z Lesotho. Do 9 czerwca 1995 r. prowincja nosiła nazwę Wolne Państwo Orania.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Prowincja Wolne Państwo Orania powstała w 1910 roku jako część Związku Południowej Afryki, na terenach dotychczasowej brytyjskiej Kolonii Rzeki Oranje (Orange River Colony, powstała po podbiciu Wolnego Państwa Oranii). W 1961 r. prowincja stała się częścią Republiki Południowej Afryki. Obecny kształt prowincji został nadany w 1994 roku po reformie administracyjnej RPA.

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Wolne Państwo położone jest na rozległych równinach w sercu Południowej Afryki. Urodzajne ziemie i łagodny klimat pozwoliły na rozkwit rolnictwa. Z 30,000 farm produkujących 70% ziarna w kraju, prowincja jest znana jako spichlerz RPA. Prowincja leży na terenie wyżyny, osiągającej średnią wysokość ponad 1000 m n.p.m.. Pogórze Gór Smoczych i Maloti wznoszą na wschodzie teren do przeszło 2000 m n.p.m. Wolne Państwo leży w centrum pasma skał Karru, zawierającego łupki, mułowce, piaskowce i bazalt gór Smoczych. Na północy i zachodzie prowincji znajdują się duże złoża mineralne, spośród których największe znaczenie mają złoża złota i diamentów.

Ważniejsze miasta[edytuj | edytuj kod]

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Prowincja Wolne Państwo dzieli się jeden obszar metropolitalny i cztery dystrykty, które z kolei dzielą się na 19 gmin.

Podział prowincji

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat zwrotnikowy kontynentalny suchy. Po wschodniej stronie wilgotniejszy, roczna suma odpadów to 1000 mm i ok. 400 mm na zachodzie. Średnia temperatura w styczniu 22-25 °C, w lipcu ok. 10 °C.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Podstawą gospodarki jest rolnictwo. Uprawiane są głównie zboża takie jak kukurydza, pszenica i owies, drzewa owocowe takie jak śliwy i jabłonie, warzywa oraz tytoń. Hoduje się owce, kozy, konie oraz bydło. Ważną gałęzią przemysłu jest przemysł wydobywczy. Wydobywa się złoto i rudy uranu w rejonie Welkom i Klerksdorp, diamenty, węgiel kamienny w okolicach miasta Sasolburg, oraz bentonit.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Skład etniczny stanowią przeważnie ludy Bantu. Dla 64,4% ludności językiem ojczystym jest sesotho. Inne używane języki to afrikaans (11,9%), xhosa (9,1%), tswana (6,8%) i zuluski (5,1%).