Śliwa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy roślin. Zobacz też: miejscowość o tej nazwie.
Śliwa
Prunus dulcis
Prunus dulcis
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad różowych
Rząd różowce
Rodzina różowate
Rodzaj Prunus
Nazwa systematyczna
Prunus L.
Sp. Pl. 473. 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło śliwa w Wikisłowniku
Wikiquote-logo.svg
Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o śliwie
Morfologia (śliwa tarnina)
Owoce śliwy domowej
Pęd z kwiatami (śliwa domowa)
Pąki

Śliwa (Prunus L.) – rodzaj krzewów i drzew z rodziny różowatych (Rosaceae Juss). Występuje w strefie umiarkowanej i ciepłej półkuli północnej, obecnie odmiany uprawne i ozdobne rozpowszechnione na całym świecie. Do rodzaju tego należą gatunki określane zwyczajowymi nazwami jako: brzoskwinia, czeremcha, czereśnia, laurowiśnia, morela, wiśnia, śliwa.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj Prunus zaliczany jest tradycyjnie do podrodziny Amygdaloideae (= Prunoideae) w obrębie rodziny różowatych. Podrodzina ta obejmuje obok śliwy jeszcze 3 rodzaje, które wyróżniają się także owocem w postaci pestkowca z pojedynczą twardą pestką otoczoną mięsistą owocnią – Maddenia Hook. f. & Thomson, Oemleria Reichb. i Prinsepia Royle[2].

Klasyfikacja taksonów w obrębie szeroko ujmowanego obecnie rodzaju Prunus była od dawna kontrowersyjna i różnie przedstawiana przez różnych autorów. W 1700 de Tournefort zaliczył należące tu gatunki do 6 rodzajów, wyodrębniając je na podstawie różnic w budowie owoców: Amygdalus, Armeniaca, Cerasus, Laurocerasus, Persica i Prunus. Klasyfikacja ta częściowo została przyjęta przez Linneusza, który w 1753 wyróżnił trzy, a w 1754 cztery rodzaje: Amygdalus, Cerasus, Prunus i Padus. Kolejni taksonomowie uzupełniali tę listę wyróżniając nowe rodzaje lub łączyli je w różny sposób. Po raz pierwszy pomysł scalenia wszystkich gatunków w jeden rodzaj Prunus opublikowany został przez Benthama i Hookera w 1865[3][2].

Od tego czasu różni autorzy wprowadzali różne koncepcje podziału szeroko ujmowanego rodzaju, a najszerszą akceptację zyskała klasyfikacja Rehdera z 1940 wyróżniająca w obrębie rodzaju Prunus pięć podrodzajów: Amygdalus, Cerasus, Laurocerasus, Padus i Prunus s.s.[4][2]

Starsze próby klasyfikowania taksonów w obrębie rodzaju bazowały na podobieństwie cech morfologicznych. Już w XXI wieku klasyfikacja została zweryfikowana dzięki badaniom molekularnym. Okazało się, że rodzaj Prunus jest siostrzanym dla Maddenia, wraz z którym tworzy klad siostrzany dla pozostałych rodzajów podrodziny[2].

W obrębie rodzaju Prunus dwa klady tworzą podrodzaje Cerasus i Prunus. Do pierwszego, obok podrodzaju Cerasus, należą gatunki klasyfikowane do podrodzajów Laurocerasus i Padus (zmieszane w sposób nie uzasadniający podziału i łączone w jeden podrodzaj Laurocerasus)[5]. P. mahaleb zaliczany tradycyjnie do podrodzaju Cerasus okazał się być zagnieżdżony w obrębie kladu Laurocerasus, a sekcja Microcerasus w obrębie kladu Prunus s.s.[2]

Podrodzaj Amygdalus tworzy wspólny klad z podrodzajem Prunus, w którym zagnieżdżona jest m.in. sekcja wcześniej klasyfikowana w podrodzaju Cerasus[2].

Synonimy[6]

Amygdalopersica Daniel, Amygdalophora M. Roem., Amygdalopsis M. Roem., Amygdalus L., Armeniaca Scop., Cerapadus Buia, Ceraseidos Siebold & Zucc., Cerasus Mill., Emplectocladus Torr., Lauro-cerasus Duhamel, Laurocerasus M. Roem., Maddenia Hook. f. & Thomson, Padellus Vassilcz., Padus Mill., Persica Mill., Pygeum Gaertn.

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należący do plemienia Amygdaleae, podrodziny Spiraeoideae, rodziny różowatych (Rosaceae Juss.), rzędu różowców, kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[7][1].

Podział rodzaju
  • Podrodzaj Prunus[8]:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-29].
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Sangtae Lee, Jun Wen. A phylogenetic analysis of Prunus and the Amygdaloideae (Rosaceae) using ITS sequences of nuclear ribosomal DNA. „Am. J. Bot. January”. 88, 1, s. 150-160, 2001. 
  3. Bentham, G., J. D. Hooker. 1865. Genera plantarum, vol. 1. Reeve & Co., London.
  4. Rehder A. 1940. A manual of cultivated trees and shrubs hardy in North America exclusive of the subtropical and warmer temperate regions, 2nd ed. Macmillan, New York, New York, USA.
  5. 5,0 5,1 subg. Cerasus sect. Laurocerasus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  6. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  7. D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell. Phylogeny and classification of Rosaceae. „Plant Systematics and Evolution”. 266, s. 5-43, 2007. doi:10.1007/s00606-007-0539-9. 
  8. Genus: Prunus L. subg. Prunus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  9. subg. Prunus sect. Armeniaca. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. un. [dostęp 2014-01-17].
  10. subg. Prunus sect. Microcerasus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  11. subg. Prunus sect. Penarmeniaca. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  12. subg. Prunus sect. Prunus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  13. subg. Prunus sect. Prunocerasus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  14. Joey Shaw, Randall L. Small: Chloroplast DNA phylogeny and phylogeography of the North American plums (Prunus subgenus Prunus section Prunocerasus, Rosaceae). American Journal of Botany, 92, 2005, s. 2011–2030
  15. Ohta Satoshi et al.. Genetic Characterization of Flowering Cherries (Prunus subgenus Cerasus) Using rp116-rp114 Spacer Sequences of Chloroplast DNA. „Journal of the Japanese Society for Horticultural Science”. 75, 1, s. 72–78, 2006. 
  16. subg. Cerasus sect. Cerasus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  17. subg. Amygdalus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].
  18. subg. Emplectocladus. W: Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2014-01-17].