Zbigniew Sawan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbigniew Sawan
Imię i nazwisko Zbigniew Nowakowski
Data
i miejsce urodzenia
14 kwietnia 1904
Woskresienówka
Data
i miejsce śmierci
4 czerwca 1984
Warszawa
Zawód aktor, reżyser
Współmałżonek Maria Malicka
Lidia Wysocka
Krystyna Wróblewska
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski

Zbigniew Sawan, właśc. Zbigniew Nowakowski (ur. 14 kwietnia 1904 w Woskresienówce, w guberni kurskiej, zm. 4 czerwca 1984 w Warszawie) – polski aktor kina niemego i dźwiękowego, reżyser teatralny, dyrektor teatrów. Brat Jadwigi Nowakowskiej-Boryty.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w guberni kurskiej (Rosja), lecz już od 14 roku życia mieszkał w Warszawie. Jako szesnastoletni szwoleżer wziął udział w obronie Warszawy i kontrofensywie 1920-go roku. W latach 1923–1926 był słuchaczem Oddziału Dramatycznego Warszawskiego Konserwatorium, po czym – w sezonie 1926/1927 – pracował w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie, gdzie otrzymał role[1]:

W latach:

  • 1927–1931 – pracował w wytwórniach filmowych; występował też gościnnie w teatrach całej Polski (wraz z Marią Malicką i Aleksandrem Węgierko),
  • 1932–1935 – był związany z teatrami warszawskimi (dawał też występy gościnne w Łodzi, Poznaniu, Krakowie i Wilnie),
  • 1935–1939 – prowadził, wraz z Marią Malicką, Teatr Malickiej; w tym teatrze wystawił przedstawienie dyplomowe, kończące studia reżyserii w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej (Maria Stuart Juliusza Słowackiego, 1937).

W pierwszych latach okupacji niemieckiej (1940–1941) pracował jako kelner w warszawskiej Kawiarni Artystów Filmowych oraz jako aktor i reżyser w kabarecie Na Antresoli. W roku 1941 był więziony na Pawiaku i przez osiem miesięcy w Auschwitz-Birkenau (aresztowanie przez gestapo było związane ze sprawą Igo Syma). Po uwolnieniu pracował w jawnych teatrach warszawskich (np. Miniatury), wystawiając m.in. sztuki Kaprysy Marianny Alfreda de Musseta i Mąż i żona Aleksandra Fredro[1].

Po zakończeniu wojny, w roku 1947 w różnych miastach Polski wystawiał – wraz z Lidią WysockąPo co daleko szukać George'a Bernarda Shawa| i Freuda teoria snów Antoniego Cwojdzińskiego. W latach 1948–1950 zorganizował Teatr Polski w Szczecinie i kierował tym teatrem; był też inicjatorem budowy sceny Teatru Współczesnego w Muzeum Morskim na Wałach Chrobrego[1].

W kolejnych latach m.in. organizował Operetkę Gliwicką (1952), był reżyserem Operetki Warszawskiej (1954–1957), kierował Teatrem Dramatycznym w Białymstoku (1959–1961), był reżyserem w Teatrze Rozmaitości w Krakowie (1962/1963) i warszawskim Teatrze Klasycznym (1963–1970); zagrał wiele ról filmowych i telewizyjnych[1].

Po wojnie występował m.in. w sztukach[1]:

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Ryszard Markow: Sawan Zbigniew, własc. Nowakowski. W: Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. T. II P–Ż. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 2000, s. 306–307. ISBN 83-7241-089-5. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]