Zdziar nad Sazawą

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zdziar nad Sazawą
Panorama miasta od południa
Panorama miasta od południa
Herb Flaga
Herb Zdziaru nad Sazawą Flaga Zdziaru nad Sazawą
Państwo  Czechy
Kraj Wysoczyna
Burmistrz Dagmar Zvěřinová
Powierzchnia 37,06 km²
Wysokość 580 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności

23 469
Kod pocztowy 591 01
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Zdziar nad Sazawą
Zdziar nad Sazawą
Ziemia 49°33′54″N 15°56′26″E/49,565000 15,940556Na mapach: 49°33′54″N 15°56′26″E/49,565000 15,940556
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Czechy

Zdziar nad Sazawą (czes. Žďár nad Sázavou, niem. Saar) – miasto w Czechach, w kraju Wysoczyna. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 3 706 ha, a liczba jego mieszkańców 24 030 osób.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Już około 1100 r. w pobliżu dzisiejszej lokalizacji zamku znajdowała się obronna osada kontrolująca przeprawę przez bród na rzece Sazawie. Po założeniu w jej pobliżu klasztoru cystersów w roku 1252, osada zaczęła zajmować obszar tzw. Starego Miasta, a niedługo potem w okolice kościoła św. Prokopa (dzisiejsze jądro historyczne miasta). Było to wtedy miasteczko obronne, a w 1293 r. po raz pierwszy został ustanowiony sąd. W czasie wojen husyckich klasztor został spalony i od tej pory, mimo wysiłków i pomocy Jerzego z Podiebradów, jego znaczenie zmalało.

W roku 1588 Zdziar stał się lennem biskupów ołomunieckich, czemu sprzeciwił się klasztor ze zdecydowanym poparciem mieszkańców. W wyniku sporów kardynał Franz von Dietrichstein włączył je do swych osobistych dóbr. W roku 1607 podniósł Zdziar do godności miasta, a w 1614 rozwiązał klasztor. Po bitwie na Białej Górze, w 1620r, do miasta zostali sprowadzeni franciszkanie, a w 1639 znów wrócili cystersi. W 1642 klasztor został obroniony przez braci i mieszczan przez atakiem Szwedów, jednak ci w roku 1647 wrócili i zniszczyli miasto. Największy rozkwit klasztoru nastąpił w XVIII w., głównie za sprawą przebudowy dokonanej przez Jana Blažeja Santiniego-Aichela. Została również założona akademia dla młodzieży szlacheckiej. W wyniku reform Józefa II Habsburga klasztor został ostatecznie rozwiązany w roku 1784. Niektóre budowle przeszły w prywatne ręce, a centrum klasztoru zostało później przebudowane na zamek.

W latach 1898 - 1905 Zdziar uzyskał połączenie kolejowe (trasa Praga-Brno).

W roku 1949 Zdziar został połączony z wsią Zamek Zdziar, a nazwa została zmieniona na Zdziar nad Sazawą (zgodnie z istniejącą już nazwą stacji kolejowej). Miasto zostało również stolicą powiatu. W latach siedemdziesiątych XX w. władze miasta zdecydowały, że Zdziar nad Sazawą powinien być "nowoczesnym miastem socjalistycznym" i dlatego rozpoczęto prace związane z jego "uzdrawianiem". Stare budownictwo (często zabytkowe) w centrum miasta zostało zastąpione budynkami z wielkiej płyty.

W mieście, na wzgórzu Zelená Hora, znajduje się jeden z najważniejszych kościołów pielgrzymkowych na terenie Czech - Sanktuarium pielgrzymkowe św. Jana Nepomucena (Zelená Hora). W 1994 roku sanktuarium to zostało wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO na podstawie kryterium I, II, IV.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Rok 1970 1980 1991 2001 2003
Liczba ludności 15 686 20 864 23 191 24 289 24 030

Źródło: Czeski Urząd Statystyczny

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]