Zrzeszenie Studentów Polskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zrzeszenie Studentów Polskich
Logo ZSP w siedzibie Rady Uczelnianej ZSP na Uniwersytecie Warszawskim
Logo ZSP w siedzibie Rady Uczelnianej ZSP na Uniwersytecie Warszawskim
Przewodniczący RN ZSP Łukasz Domagała (Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu)
Profil działalności nauka, kultura, ekologia, wypoczynek, turystyka, sport
Rok założenia 1950
Nr KRS 007001296
Data rejestracji 19 września 2001
Status stowarzyszenie zwykłe
Rodzaj stowarzyszenia Stowarzyszenie
Siedziba Warszawa, Polska
Członkowie studenci i absolwenci uczelni wyższych
Zasięg Rzeczpospolita Polska
Adres ul. Mokotowska 48, 00-543 Warszawa
Powiązania Stowarzyszenie Ordynacka
Strona internetowa

Zrzeszenie Studentów Polskich (ZSP) – najstarsza organizacja studencka w kraju (działa jako stowarzyszenie, posiada status organizacji pożytku publicznego). Zrzeszenie Studentów Polskich charakteryzuje się pluralizmem poglądowym, jego zadaniem jest kształtowanie wśród społeczności akademickiej postaw tolerancji, promocja kultury i sportu oraz równego dostępu dla wszystkich do kształcenia wyższego. Intelektualne i naukowe aspiracje studentów znajdują swoje organizacyjne i materialne wsparcie w inicjatywach ZSP. Zrzeszenie Studentów Polskich jest członkiem Polskiej Rady Młodzieży, ściśle współpracuje z Polską Radą Organizacji Młodzieżowych, Stowarzyszeniem Ordynacka (byli członkowie ZSP) oraz Fundacją Komisji Historycznej Ruchu Studenckiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zrzeszenie Studentów Polskich powstało w kwietniu 1950 r. w Warszawie. Decyzję o powstaniu organizacji podjął Kongres Studentów Polskich obradujący w auli Politechniki Warszawskiej w dniu 16 kwietnia 1950 r.. I Kongres ZSP obradujący w dniach 17 i 18 kwietnia 1950 r. w sali Klubu Studenckiego „Medyk” w Warszawie, przyjął program i statut organizacji, wybrał władze naczelne. Przewodniczącym Rady Naczelnej ZSP został Sylwester Zawadzki.

Działalność ZSP w pierwszych latach istnienia, do 1956 r. zdominowana została przez takie sprawy jak warunki bytowe studentów (stypendia, domy akademickie, stołówki, służba zdrowia) warunki studiowania i odpoczynku, funkcjonowanie zespołów samopomocowych w nauce, zespołów artystycznych, problemy wczasów i sport. Po upadku stalinizmu w czasie przełamywania totalitarnych praktyk systemu w 1956 r., ZSP zachowało swoją strukturę organizacyjną dokonując poważnych przewartościowań programowych. Organizacja wyzwoliła się z krępującego ją gorsetu kurateli politycznej i ograniczeń programowych. Wyrazami tego stanu rzeczy były rozwój i umacnianie się samorządności studenckiej na szczeblu wydziałów, uczelni, środowiska. Członkowie rad wybierani byli w wyborach bezpośrednich. W organizacji obowiązywała zasada rotacji; oznaczała ona, że dane funkcje sprawować można było najwyżej dwie kadencje. Inicjatywy ZSP w tych latach zaowocowały dynamicznym rozwojem różnorodności form działania i manifestacją zarówno kulturalną, naukowo-twórczą, jak i turystyczną. W granicach przewidzianych prawem począwszy od lat 60-tych, ZSP angażowało się w różne formy biznesu, handlu, marketingu, własnych przedsiębiorstw turystycznych i wypoczynkowych. Pomnażało to wypracowany własnymi siłami majątek organizacji służący dobru całego środowiska studenckiego. Dotyczyło to nade wszystko wakacyjnych hoteli studenckich, ośrodków turystyki, domów rehabilitacji, agencji pośrednictwa pracy w tym korepetycji, nauczania języków obcych, poradnictwa ekonomicznego.

W roku 1973 nastąpiło, w ramach sterowanej przez PZPR akcji i wbrew woli większości członków ZSP, przekształcenie ZSP w organizację o nazwie Socjalistyczny Związek Studentów Polskich (SZSP). VIII Kongres ZSP obradujący w Filharmonii Narodowej w Warszawie zdecydował o połączeniu się z organizacjami ZMS i ZMW. Zjednoczenie nastąpiło na gruncie ZSP, co ze zrozumiałych względów musiało frustrować przedstawicieli innych organizacji. Ostatnim przewodniczącym ZSP w tej fazie jego istnienia był Stanisław Ciosek, a nowym przewodniczącym Zarządu Głównego SZSP został Eugeniusz Mielcarek. Organizacja zgodnie z deklaracją ideową zmieniła swój charakter. Stała się monopolistą w środowisku studenckim w latach 1973-1982. Nie miała wówczas żadnego konkurenta. Działalność w tym okresie, w swoim podstawowym nurcie stanowiła kontynuację zawodowo-samopomocowych funkcji organizacji. Ich dopełnieniem natomiast były różne formy zabiegów szkoleniowych oraz informacyjno-politycznych. SZSP ze względu na swój polityczny charakter oraz patronat PZPR nie była prostą kontynuacją ZSP. Podczas stanu wojennego SZSP została rozwiązana.

W roku 1982 została reaktywowana ZSP, odzyskując swój korporacyjny charakter. W reaktywowanej organizacji znalazła się pewna ilość członków rozwiązanej SZSP. Powrót organizacji na arenę uczelnianą odbył się w warunkach szczególnych stanu wojennego. Organizacja straciła dotychczasowy masowy charakter, ale była nadal liczącą się silą społeczną uczelni. W 1980 roku powstało konkurencyjne Niezależne Zrzeszenie Studentów, grupujące wokół siebie bardzo liczną grupę aktywnych studentów, przeciwnych systemowi komunistycznemu.

Zmiany systemowe, jakie dokonały się w 1989 r. nie stanowiły szoku i zaskoczenia dla organizacji. Była ona bowiem obiektywnie ich mimowolnym animatorem. Natomiast boleśnie odczuła ona skutki zmian w postaci ograniczenia środków finansowych, a także restrykcyjnych decyzji ówczesnych władz wobec siebie. ZSP wytrzymało próbę czasu, mimo pozbawienia jej praw użytkowania często własnych klubów i placówek kulturalnych, obiektów turystycznych i wypoczynkowych, pomieszczeń biurowych, a nawet prawnych tytułów własnościowych majątku organizacyjnego. Na ZSP skoncentrował się frontalny atak. Stała się symbolem złej przeszłości. Aktyw organizacji odpierał z godnością i honorem te nieuzasadnione ataki i bezwzględną krytykę w nowych warunkach społecznych i politycznych. Wypada zauważyć, że wydatnie zmniejszyła swoją liczebność. W niektórych uczelniach organizacja przestała praktycznie istnieć w pierwszym okresie transformacji.

Obecnie działalność ZSP obejmuje wiele sfer: reprezentacja środowiska akademickiego, obrona jego praw, prowadzenie doradztwa prawnego dla studentów, dbanie o studencką kulturę, sport, turystykę i prowadzenie klubów studenckich. Poprzez zrzeszanie się, organizacja pragnie wspólnie bronić interesów i praw całego środowiska akademickiego – nieograniczonego dostępu do kształcenia na poziomie wyższym, pomocy materialnej dla studentów oraz powszechnej opieki zdrowotnej. Studenci chcą kształtować aktywne postawy oraz stwarzać możliwości twórczego rozwoju i swojej samorealizacji.

Przewodniczący Rady Naczelnej ZSP[edytuj | edytuj kod]

W latach 1973-1982 jako Socjalistyczny Związek Studentów Polskich

Działalność[edytuj | edytuj kod]

Zrzeszenie Studentów Polskich jest największą organizacją studencką w kraju działającą na prawach stowarzyszenia, posiadającą status organizacji pożytku publicznego. Głównym celem organizacji jest wsparcie i pomoc dla środowiska akademickiego, które obejmuje m.in.: inspirowanie aktywnego udziału środowiska studenckiego w życiu społecznym współudział w rozwiązywaniu problemów środowiska akademickiego i młodzieżowego, współdziałanie z odpowiednimi organami państwowymi, samorządowymi i związkowymi w zakresie profilowania, kształcenia i właściwego zatrudnienia absolwentów szkół wyższych, prowadzenie wśród uczniów szkół średnich preorientacji zawodowej oraz akcji adaptacyjnej dla absolwentów szkół średnich, kształtowanie pozytywnych postaw wobec kultury fizycznej, wspieranie oraz inicjowanie działań na rzecz środowiska studenckiego.

Projekty krajowe realizowane w ramach działalności ZSP[edytuj | edytuj kod]

Oprócz projektów uczelnianych ZSP realizuje akcje o charakterze ogólnopolskim:

  • Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej FAMA – najbardziej znany projekt ZSP, czyli Festiwal Artystyczny Młodzieży Akademickiej (FAMA), cieszący się niezmienną popularnością od 40 lat. To największy i najbogatszy w środkach wyrazu studencki festiwal artystyczny w Polsce, o którego randze świadczy fakt, iż stał się on miejscem debiutu większości obecnych gwiazd polskiej estrady. FAMA to 2 tygodnie warsztatów pod okiem profesjonalistów, koncertów, happeningów, kabaretonów i innych imprez plenerowych, zwieńczonych koncertem finałowym.
  • Primus Inter Pares – konkurs Primus Inter Pares, którego celem jest wskazanie akademickich prymusów i nadanie tytułu Najlepszego Studenta RP. W formule oceniania pod uwagę bierze się wysiłek i rezultaty pracy na uczelniach oraz aktywność społeczną kandydatów poza ich murami. Konkurs do roku 2006 włącznie organizowany był przez Zrzeszenie Studentów Polskich w dwóch etapach – na szczeblu regionalnym poprzez Rady Okręgowe i Uczelniane ZSP oraz na szczeblu ogólnopolskim, który wyłaniał laureata. Od 2004 został on rozbudowany o dodatkową część. Jest nią Primus Ekspert, w której poszerzono tradycyjną formę konkursu o wybór najlepszych studentów w 10 kategoriach.
  • Akcja „Powitanie” – projekt stanowi akademicką akcję informacyjną szkolnictwa wyższego, pomaturalnego i policealnego w Polsce. Prowadzona jest przez 11 miesięcy na terenie całego kraju za pomocą nośników drukowanych i elektronicznych, mass mediów oraz w formie bezpośrednich spotkań z młodzieżą. Ma ona zachęcić maturzystów do kontynuowania edukacji i równocześnie oferować doradztwo przy dokonywaniu wyboru dalszej szkoły, dostosowanej do ich predyspozycji i oczekiwań. Istotnym jej założeniem jest także udzielanie pomocy świeżo przyjętym studentom w adaptacji do nowych warunków samodzielnego życia akademickiego.
  • Festiwal Kina Amatorskiego i Niezależnego KAN – festiwal tworzony przez ludzi młodych, niezwiązanych z przemysłem filmowym. Można go uznać za jedno z najważniejszych wydarzeń kulturalnych we Wrocławiu. Przed rozpoczęciem festiwalu we wrocławskich kinach organizowane są pokazy przedpremierowe, natomiast po jego zakończeniu nagrodzone filmy zostają zaprezentowane na terenie całego kraju.

Członkostwo[edytuj | edytuj kod]

Członkiem Zrzeszenia Studentów Polskich może zostać każdy student szkoły wyższej. Osoba wstępująca do ZSP nabywa członkostwo po wypełnieniu i podpisaniu deklaracji członkowskiej oraz opłaceniu składki członkowskiej. Student danej uczelni należy do Rady Uczelnianej swojej uczelni lub w przypadku braku ZSP na jego uczelni do najbliższej jemu Rady Okręgowej ZSP. Członek zwyczajny ZSP ma prawo wybierać i być wybieranym do wszystkich władz ZSP, korzystać z wszelkich form działalności ZSP przy zachowaniu pierwszeństwa i ulg w korzystaniu ze wszystkich usług i dóbr wytwarzanych przez ZSP, uczestniczyć i wypowiadać się na posiedzeniach władz ZSP oraz wnioskować o udzielenie pomocy we wszystkich sprawach należących do kompetencji ZSP. Zrzeszenie zarządzane jest w sposób demokratyczny i samorządny. Uchwały i decyzje władz podejmowane są zwykłą większością głosów z zastrzeżeniem przypadków odmiennie uregulowanych. Składki członkowskie regulowane są odrębnie przez każdą Radę Uczelnianą, ale w większości przypadku Rady Uczelniane nie wymagają ich opłacania.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

W ZSP funkcjonują władze naczelne, okręgowe i uczelniane, które działają na podstawie statutu i uchwał. Najwyższą władzą ZSP jest Kongres ZSP, który zbiera się raz na trzy lata. Delegatów na Kongres ZSP wybiera się w obwodach wyborczych, którymi są Rady Uczelniane ZSP. W miastach akademickich, w których funkcjonuje więcej niż jedna Rada Uczelniana, powołuje się Radę Okręgową ZSP. Kadencja władz okręgowych trwa dwa lub trzy lata. Podstawową jednostką ZSP jest Rada Uczelniana ZSP, którą powołuje co najmniej 15 studentów z jednej uczelni lub filii, zgodnie z regulaminem RN ZSP. Najwyższą władzą ZSP w uczelni lub jej filii jest Konferencja Uczelniana ZSP. Do kompetencji Konferencji Uczelnianej ZSP należy wybór Plenum RU ZSP, wybór Prezydium RU ZSP w tym Przewodniczącego co najmniej jednego Wiceprzewodniczącego i członków Prezydium, które wchodzi w skład Plenum RU ZSP. Kadencja władz uczelnianych wynosi jeden rok akademicki. Środki finansowe na działalność programową i organizacyjną ZSP uzyskiwane są ze składek członkowskich, spadków, darowizn, ofiarności publicznej, dotacji, subwencji, działalności gospodarczej.

Rady Okręgowe i Uczelniane[edytuj | edytuj kod]

Siedziba Rady Naczelnej ZSP w Warszawie (ul. Mokotowska 48)

Rada Okręgowa ZSP w Częstochowie[edytuj | edytuj kod]

Rada Okręgowa ZSP w Krakowie[edytuj | edytuj kod]

Rada Okręgowa ZSP w Radomiu[edytuj | edytuj kod]

Rada Okręgowa ZSP w Rzeszowie[edytuj | edytuj kod]

Rada Okręgowa ZSP w Szczecinie[edytuj | edytuj kod]

Rada Okręgowa ZSP w Trójmieście[edytuj | edytuj kod]

Rada Okręgowa ZSP w Warszawie[edytuj | edytuj kod]

Rada Okręgowa ZSP we Wrocławiu[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znani wychowankowie ZSP[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leksykon ludzi ZSP, t. I, Warszawa 2002.
  • Statut Zrzeszenia Studentów Polskich.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]