Łabunie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Łabunie
pałac Zamoyskich
pałac Zamoyskich
Państwo  Polska
Województwo lubelskie
Powiat zamojski
Gmina Łabunie
Liczba ludności (2010) 2301
Strefa numeracyjna (+48) 84
Kod pocztowy 22-437
Tablice rejestracyjne LZA
SIMC 0893216
Położenie na mapie gminy Łabunie
Mapa lokalizacyjna gminy Łabunie
Łabunie
Łabunie
Położenie na mapie powiatu zamojskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu zamojskiego
Łabunie
Łabunie
Położenie na mapie województwa lubelskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubelskiego
Łabunie
Łabunie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łabunie
Łabunie
Ziemia50°39′08″N 23°22′07″E/50,652222 23,368611
Strona internetowa miejscowości

Łabuniewieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Łabunie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Łabunie.

Leży 11 km na południowy wschód od Zamościa.

W Łabuniach urodził się Andrzej Kowerski, polski agent Kierownictwa Operacji Specjalnych (SOE)[1].

Historia[edytuj]

  • Pierwsza wzmianka o rodzie Łabuńskich pochodzi z roku 1428, kiedy w dokumentach występował Zenko Łabuński. Nie jest jednak pewne, czy miał on związek z Łabuniami, czy też z inną miejscowością o tej samej nazwie. Niewątpliwie z Łabuniami w powiecie grabowieckim związany był Wojciech z Łabuń, notowany w l. 1433-1444 oraz wzmiankowany w dokumentach z lat 1435-1447 Adam z Łabuń. Ten ostatni był, wraz z Erhardem z Wierzby i Wawrzyńcem z Komorowa [Komarowa], fundatorem kościoła w Łabuniach w 1435 roku. Pierwszy drewniany kościół zbudował Adam Łabuński w 1435 r. Później opiekę nad świątynią przejął Jan z Łabuń, występujący w źródłach w latach 1448-1466 oraz Świętosław z Łabuń notowany w l. 1447-1464. Uczestniczył on w delegacji przedstawicieli księstwa bełskiego do króla polskiego w roku 1462, prosząc o włączenie tegoż księstwa do Korony. Z tej rodziny pochodził także Mikołaj z Łabuń, pisarz kancelarii królewskiej, biskup kamieniecki, który w 1449 r. odstąpił swój dział w Krynicach bratu Piotrowi Łabuńskiemu. W latach 1483-1491 jako właściciel tych włości występował Jan Łabuński, a w roku 1491 jedyną dziedziczką Łabuń została Barbara Łabuńska, żona Piotra Potockiego. Dobra łabuńskie prawdopodobnie uległy zniszczeniu na pocz. XVI wieku w wyniku najazdów tatarskich, odnotowanych na tych terenach w 1500 i 1506 r. Pośrednio świadczyć może o tym rejestr poborowy z 1531 r., który wykazał zaledwie 3 łany użytków w Łabuniach i Woli Łabuńskiej. Przed 1556 r. pół wsi, jako spadek po Katarzynie Rogali, przejął Jan Rogala, a od niego w tym roku kupił wraz z Wolą Łabuńską Stanisław Zamoyski, żonaty pierwszy raz z Anną z Herburtów, a drugi raz z Anną z Orzechowskich. Zamoyski w 1566 r. zastawił swoją część wsi Łukaszowi Oleśnickiemu. Z Jarosławem Oleśnickim zapewne należy łączyć powstanie w Łabuniach zboru ariańskiego, przy którym ministrami w 1595 roku byli Jerzy Pontanus i Stanisław Orłowski. Zbór mieścił się w dotychczasowym drewnianym kościele. Już w 1605 roku Jarosław i Dorota Oleśniccy przywrócili kościół katolikom. Świątynię tę w 1605 r. rekonsekrował biskup chełmski Jerzy Zamoyski i otrzymała wówczas potwierdzenie wezwania Matki Bożej Szkaplerznej oraz św. Dominika. Wg rejestru podymnego w 1630 roku wieś liczyły 30 domów. Wkrótce dobra wraz z ręką Doroty Leśniowolskiej trafiły do Stanisława Firleja z Dąbrowicy, do którego należały Łabunie i sąsiednia wieś Łabuńki w 1648 r. Wówczas to podczas oblężenia Zamościa w Łabuniach rozłożył swój obóz Bohdan Chmielnicki i wziął na kwaterę tutejszy dwór. Rejestry poborowe z 1653 i 1660 r. wskazują, że cała włość łabuńska była własnością Stanisława Firleja, kasztelana lubelskiego i do niego należała jeszcze w roku 1667. W 1704 r. przez kilka dni obozował we wsi król szwedzki Karol XII. Feliks Tarnowski (1790-1851), właściciel sąsiednich dóbr krasnobrodzkich, zbudował w Łabuniach browar, gorzelnię i młyn do mielenia słodu[2]. W 1901 roku dobra zakupił Aleksander Szeptycki. W 1922 roku Aleksander Szeptycki podarował pałac wraz z parkiem i kilku hektarowym gospodarstwem siostrom Franciszkankom Misjonarkom Maryi. W latach 19401945Niemcy budują na terenach majątku Szeptyckich lotnisko wojskowe. Używane było w okresie początkowych walk po ataku na ZSRR i w czasie odwrotu w 1944.

Atrakcje[edytuj]

  • barokowy pałac z połowy XVIII wieku zbudowany przez Jana Jakuba Zamoyskiego wg projektu Bernarda Meretyna. Szeptyccy w 1922 r. przekazali zespół pałacowo-parkowy Siostrom Franciszkankom Misjonarkom Maryi zajmującym się opieką nad sierotami, dziećmi opuszczonymi i chorymi. Zakonnice wykonały remont pałacu i zaadaptowały go na cele klasztorne.
  • park wraz z cmentarzem, na którym znajdują się groby rodziny Szeptyckich oraz sióstr Franciszkanek Misjonarek Maryi
  • barokowy kościół parafialny – konsekrowany pierwotnie w 1605 roku. Prawdopodobnie Stanisławowi Firlejowi należy zawdzięczać w znacznej mierze budowę obecnego kościoła. Wizytacja biskupia z 1671 wspomina kościół nowo murowany w części z kamienia, a w części z cegły, choć jeszcze nie był konsekrowany. ks. Mikołaj Tyszowiecki, pleban łabuński w latach 1715-1730 obejmując parafię zastał kościół w ruinie, ale przy pomocy kolatorów i parafian przeprowadził jego restaurację. Jest to jednonawowa budowla w stylu schyłkowego renesansu lubelskiego, murowana z kamienia i cegły. Przy prezbiterium, od strony północnej znajduje się zakrystia, a od strony południowej kaplica dobudowana w 1870 r. przez Tarnowskich.
    • ołtarz główny został wykonany w XIX wieku z drzewa sosnowego i lipowego, a umieszczono w nim obrazy: św. Antoniego i MB Szkaplerznej. Kościół posiada także kilka ołtarzy bocznych, również drewnianych z obrazami: Pana Jezusa Ukrzyżowanego, św. Mikołaja, św. Jana Nepomucena, św. Izydora, św. Walentego, św. Dominika, św. Franciszka, Matki Boskiej Częstochowskiej i Matki Boskiej Bolesnej.
    • Na chórze muzycznym znajdują się 10-głosowe organy z 1896 r.
    • murowane ogrodzenie cmentarza przykościelnego. W jego skład wchodzi parkan z elementami murowanymi oraz z 22 kamiennymi figurami świętych, bogato zdobiona brama wejściowa i furtka. Ogrodzenie zostało wykonane w 2 poł. XVIII w., a jego autorstwo z dużym prawdopodobieństwem można przypisać twórcom z kręgu lwowskiego rzeźbiarza Macieja Polejowskiego
    • figura św. Jana Nepomucena przypisywana J. Gottlibmajerowi
    • murowana dzwonnica wzniesiona wraz z ogrodzeniem
    • dom pielgrzyma z 1901 roku
  • rezerwat stepowy Łabunie

Sport[edytuj]

GKS Sparta Łabunie[edytuj]

W Łabuniach funkcjonuje Gminny Klub Sportowy Sparta Łabunie – amatorski klub piłkarski, założony w 1951 roku. Obecnie drużyna seniorów gra w grupie zamojskiej klasy okręgowej. Sparta rozgrywa mecze na Stadionie w Łabuniach.

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. Krzysztof Czubara: NASZ HRABIA U MACZKA. Tygodnik Zamojski.pl, [dostęp 2016-05-20].
  2. Kościoły, cerkwie i klasztory Lubelszczyzny w świetle badań archeologicznych, Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Lublin 2013, s.153, ​ISBN 978-83-935765-1-7

Linki zewnętrzne[edytuj]