Żytno

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Żytno
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Żytnie
Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP w Żytnie
Państwo  Polska
Województwo łódzkie
Powiat radomszczański
Gmina Żytno
Liczba ludności (2008) 678
Strefa numeracyjna (+48) 34
Kod pocztowy 97-532
Tablice rejestracyjne ERA
SIMC 0148257
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
Żytno
Żytno
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Żytno
Żytno
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Żytno
Żytno
Ziemia 50°55′38″N 19°37′39″E/50,927222 19,627500

Żytnowieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Żytno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Żytno.

Historia[edytuj]

W 1198 roku Kagnimir wymienił miejscowości Borowno i Kamion na Żytno. Wzmianki o Żytnie pochodzące z końca XII wieku znajdują się w spisie fundatorów i kollatorów Zakonu Bożogrobców w Miechowie. Christon de Zythn ofiaruje dziesięcinę z tej miejscowości na potrzeby klasztoru. Z XIV wieku pochodzą pierwsze wzmianki o przetwórstwie rud metali. W 1358 roku zostaje utworzona parafia Niepokalanego Poczęcia NMP w Żytnie. W 1441 roku pierwszy raz dowiadujemy się o Żytnie jako osadzie miejskiej. W 1760 roku Żytno utraciło prawa miejskie. Ziemiami będącymi obecnie w gminie Żytno władały znane rody szlacheckie m.in.: Borzykowscy herbu Abdank, Pągowscy herbu Doliwa, Pukarzewscy herbu Śreniawa, Rędzińscy herbu Zadora, Życieńscy herbu Zadora, Ostrowscy herbu Korab, Siemieńscy herbu Leszczyc, Majowie herbu Starykoń, Moszyńscy herbu Łodzia, Koniecpolscy herbu Pobóg.

W gospodarce na terenie gminy dominowało rolnictwo. Od XIX wieku zaczęto tu uprawiać na skalę przemysłową buraki cukrowe i chmiel oraz powstały stadniny koni oraz stawy rybne. W XIX wieku następuje rozwój drobnego przemysłu (kuźnice, cegielnie, młyny, tartaki, gorzelnie, cukrownie). Mieszkańcy gminy brali czynny udział w powstaniach narodowych oraz w walkach partyzanckich w okresie II wojny światowej. W XIX i XX wieku w wielu miejscowościach na terenie gminy funkcjonowały szkoły oraz prowadzono aktywne życie kulturalne. W 1973 roku z połączenia trzech gromad: Borzykowy, Maluszyna i Żytna, powstała gmina Żytno.

Oświata[edytuj]

Szkoła podstawowa w Żytnie po II wojnie światowej mieściła się w budynku dworskim. W 1992 roku wybudowano nowy budynek szkoły. W 2002 roku nadano jej imię Henryka Sienkiewicza.

Placówki oświatowe w Żytnie[edytuj]

  • Przedszkole
  • Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza
  • Gimnazjum
  • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Wandy Malczewskiej

Instytucje publiczne[edytuj]

We wsi funkcjonuje ośrodek zdrowia

Parafia[edytuj]

Mieszkańcy wyznania rzymsko-katolickiego podlegają parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Żytnie.

Zabytki[edytuj]

Na terenie wsi znajdują się następujące obiekty wpisane do rejestru zabytków[1] :

  • cmentarz katolicki, poł. XIX w., nr rej.: 436/88 z 27.05.1988
  • skwer (miejsce po cmentarzu rzymskokatolickim), ul. Konopnickiej, nr rej.: 437/88 z 27.05.1988
  • zespół dworski, 1 poł. XIX w.:
    • dwór, nr rej.: 751 z 27.12.1967
    • park, nr rej.: A-240/78 z 19.07.1995

Dwór w Żytnie należał do rodu Siemieńskich, którzy zbudowali też pobliski kościół Niepokalanego Poczęcia NMP. Kościół został konsekrowany 30 maja 1885 roku. Po II wojnie światowej w budynku dworskim mieściła się szkoła podstawowa. Obecnie budynek jest w rękach prywatnych i pozostaje w ruinie.

Przypisy

  1. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 18 września 2008].

Linki zewnętrzne[edytuj]